Spring naar inhoud

4. Verslag Pensioenkring Holland Casino

4.1 Kerngegevens

  2024   2023   2022   2021   2020
Aantal deelnemers                  
Actieven en arbeidsongeschikten 4.103   3.870   3.740   3.576   3.821
Gewezen deelnemers 5.188   5.146   6.138   6.013   5.665
Pensioengerechtigden 1.367   1.236   1.151   1.197   1.128
Totaal 10.658   10.252   11.029   10.786   10.614
                   
Dekkingsgraad                  
Beleidsdekkingsgraad 128,8%   124,8%   123,5%   117,5%   98,3%
Feitelijke dekkingsgraad 128,1%   123,9%   118,3%   125,3%   105,5%
Minimaal vereiste dekkingsgraad 104,2%   104,2%   104,2%   104,2%   104,1%
Vereiste dekkingsgraad 123,0%   123,1%   123,1%   121,6%   121,4%
                   
Financiële positie (in € 1.000)                  
Pensioenvermogen 1.966.784   1.770.594   1.581.620   2.276.482   2.067.373
Technische voorzieningen risico pensioenkring 1.534.814   1.429.454   1.336.451   1.816.311   1.959.053
Herverzekeringsdeel technische voorzieningen 5   56   69   104   170
Eigen vermogen 431.965   341.084   245.100   460.066   108.150
Minimaal vereist eigen vermogen 63.832   59.528   55.565   75.434   80.759
Vereist eigen vermogen 353.277   329.822   308.598   392.405   419.915
                   
Premies en uitkeringen (in € 1.000)                  
Kostendekkende premie 35.804   24.570   35.892   37.158   42.066
Gedempte premie 29.961   20.962   19.167   18.355   26.663
Feitelijke premie * 31.363   27.708   26.153   25.855   28.049
Pensioenuitkeringen 29.699   26.717   23.322   21.666   19.624
                   
Toeslagen                  
Actieven en arbeidsongeschikten 2,04%   1,43%   6,38%   0,38%   0,00%
Gewezen deelnemers en pensioengerechtigden 2,04%   1,43%   6,38%   0,38%   0,00%
Niet toegekende toeslagen deelnemers (cumulatief) 14,91%   13,67%   14,18%   14,48%   13,93%
Niet toegekende toeslagen gewezen deelnemers
en pensioengerechtigden (cumulatief)
14,91%   13,67%   14,18%   14,48%   13,93%
                   
Beleggingsrendement                  
Per jaar 11,8%   12,0%   -30,9%   10,2%   11,0%
                   
Kostenratio`s                  
Pensioenuitvoeringskosten 0,11%   0,08%   0,05%   0,04%   0,04%
Vermogensbeheerkosten 0,26%   0,24%   0,24%   0,30%   0,31%
Transactiekosten 0,05%   0,08%   0,08%   0,06%   0,06%
                   
Gemiddelde duration (in jaren)                  
Actieven en arbeidsongeschikten 23,3   23,4   24,3   25,9   25,9
Gewezen deelnemers 21,6   21,4   22,0   23,8   25,0
Pensioengerechtigden 10,4   10,4   10,4   11,9   12,5
Totaal gemiddelde duration 19,1   19,4   20,1   22,3   23,1
                   
Gemiddelde rekenrente 2,15%   2,32%   2,54%   0,58%   0,20%

4.2 Algemene informatie

Pensioenkring Holland Casino is vanaf 1 juli 2017 operationeel. Per die datum zijn de pensioenaanspraken en het vermogen van de voormalige Stichting Pensioenfonds Holland Casino overgedragen aan Stap Pensioenkring Holland Casino door middel van een collectieve waardeoverdracht. De werkgever Holland Casino en Stap hebben de uitvoeringsovereenkomst per 1 juli 2022 verlengd voor een nieuwe periode van vijf jaar.

De samenstelling en zittingstermijnen van het belanghebbendenorgaan zijn op het moment van vaststellen van het jaarverslag als volgt:

Naam lid belanghebbendenorgaan Ingangsdatum zittingstermijn Einddatum 1ste zittingstermijn Einddatum 1ste herbenoeming Laatste termijn
eindigt op
Ed Roijers (1957), voorzitter
namens de werkgevers
05-12-2019 01-07-2021 01-07-2025 01-07-2029
Willem Kooijman (1949), lid
namens de werkgevers
01-07-2017 01-07-2020 01-07-2024 01-01-2028
Rob Oosterhout (1954), lid
namens de werkgevers
01-07-2019 01-07-2023 01-07-2027 01-07-2031
Hessel Hollema (1952), lid
namens de pensioengerechtigden
01-03-2019 01-07-2021 01-07-2025 01-07-2029
Carola Coeleman (1968), lid
namens de deelnemers
01-08-2017 01-08-2020 01-08-2024 01-08-2028
Annemie Plat (1988), lid
namens de deelnemers
21-07-2023 01-08-2025 01-08-2029 01-08-2033

Op 1 juli 2024 eindigde de tweede zittingstermijn van Willem Kooijman al lid van het belanghebbendenorgaan namens de werkgevers. Willem Kooijman was beschikbaar voor een nieuwe termijn en de werkgever heeft hem voorgedragen voor herbenoeming. Het bestuur heeft Willem Kooijman herbenoemd voor zijn laatste zittingstermijn.

Voor Carola Coeleman eindigde de tweede zittingstermijn als lid van het belanghebbendenorgaan namens de deelnemers op 1 augustus 2024. Ook zij was beschikbaar voor een nieuwe termijn en de de Ondernemingsraad haar heeft voorgedragen voor herbenoeming. Carola Coeleman is eveneens door het bestuur herbenoemd voor haar laatste zittingstermijn.

Het belanghebbendenorgaan van Pensioenkring Holland Casino heeft in 2024 twee keer een overleg gehad met het bestuur. In mei 2024 stond het overleg in het teken van het jaarverslag 2023 en het tweede overleg heeft in december 2024 plaatsgevonden. Daarin zijn diverse onderwerpen zoals het beleggingsplan 2024, het jaarplan 2024, de toeslagverlening per 31 december 2023, het communicatiejaarplan 2024 en het pensioenreglement 2024 behandeld. Naast de vergaderingen met het bestuur, heeft het belanghebbendenorgaan ook acht eigen vergaderingen gehad waarbij een delegatie van het bestuursbureau aanwezig was.

4.3 Pensioen paragraaf

Kenmerken regeling

De belangrijkste kenmerken van de regeling luiden als volgt:

Pensioenregeling De pensioenregeling is een zogeheten Collective Defined Contribution (CDC) regeling. Het is een voorwaardelijke middelloonregeling met voorwaardelijke toeslagen. Wanneer de premie in enig jaar niet toereikend is om de beoogde regeling te financieren, dan wordt het opbouwpercentage van de voorwaardelijke middelloonregeling in het betreffende jaar aangepast. De pensioenregeling heeft het karakter van een uitkeringsovereenkomst.

Pensioenleeftijd Leeftijd 67 jaar

Toetredingsleeftijd Leeftijd 18 jaar

Pensioengevend salaris 100% van het bruto pensioeninkomen zoals omschreven in de cao van Holland Casino. Het maximum pensioengevend salaris voor het ouderdomspensioen, partnerpensioen en wezenpensioen zal nooit hoger zijn dan fiscaal toelaatbaar en bedraagt (in 2024) maximaal € 137.800 op jaarbasis, bij een voltijds dienstverband en wordt aangepast aan de fiscale maximering.

Franchise € 17.545 (2024). De franchise wordt jaarlijks door het bestuur procentueel verhoogd met de maatstaf voor het toeslagpercentage.

Pensioengrondslag De pensioengrondslag bedraagt het pensioengevend salaris minus de franchise. De pensioengrondslag wordt vermenigvuldigd met de parttimefactor.

Opbouwpercentage ouderdomspensioen Het beoogd opbouwpercentage is 1,4% (2024).
Het feitelijk opbouwpercentage is 1,738% (2024).

Partnerpensioen Vanaf 1 januari 2021 is het partnerpensioen verzekerd op risicobasis. Het opgebouwde partnerpensioen tot 1 januari 2021 blijft ongewijzigd. De risicodekking bedraagt voor een actieve deelnemer 1,25% voor elk deelnemersjaar (vanaf 1 januari 2021), van de pensioengrondslag in het betreffende jaar. Voor de bepaling van het aantal deelnemersjaren wordt aangenomen dat de deelnemer tot de pensioendatum in dienst blijft.

Wezenpensioen Per kind tot uiterlijk 18 jaar 14% van het opgebouwde ouderdomspensioen verhoogd met 0,20% van de pensioengrondslag op de overlijdensdatum voor ieder deelnemersjaar dat de werknemer tussen de overlijdensdatum en de pensioendatum zou kunnen behalen.

Premievrijstelling bij arbeidsongeschiktheid Bij arbeidsongeschiktheid wordt de pensioenopbouw geheel of gedeeltelijk voortgezet, afhankelijk van de mate van arbeidsongeschiktheid.

Arbeidsongeschiktheids-pensioen 70% van het salaris boven maximum WIA-loon, afhankelijk van de mate van arbeidsongeschiktheid.

Ontwikkelingen in aantallen deelnemers

In onderstaande tabel is een mutatieoverzicht opgenomen met de ontwikkelingen in het deelnemersbestand.

Deelnemers Actief Ingegaan OP/NP Ingegaan WzP Gewezen Totaal
Per 31 december 2023 3.870 1.149 87 5.146 10.252
Bij 632 161 2 481 1.276
Af 399 27 5 439 870
Per 31 december 2024 4.103 1.283 84 5.188 10.658

Financieringsbeleid

Sociale partners komen de premiehoogte en premieperiode overeen. Voor 2024 bedraagt de premie 24% van de pensioengrondslagsom.

Feitelijke premie

De feitelijke jaarpremie is voor 2024 vastgesteld op 24% van de pensioengrondslagsom. De premie wordt jaarlijks door het bestuur getoetst om vast te stellen of het beoogd opbouwpercentage kan worden verstrekt. Indien de feitelijke premie lager is dan de gedempte premie, dan wordt het opbouwpercentage zodanig verlaagd dat de feitelijke premie hoger is dan de gedempte premie.

Gedempte premie

Om conform de Pensioenwet te toetsen in hoeverre de feitelijke premie voldoet aan de wettelijke eisen, hanteert de pensioenkring een gedempte premie. De gedempte premie wordt vastgesteld op basis van onder andere de volgende uitgangspunten en wordt uitgedrukt in een percentage van de pensioengrondslagsom.

Basispremie Actuariële koopsom voor het in het jaar op te bouwen pensioen vermeerderd met de risicopremies voor het partnerpensioen en wezenpensioen, premievrijstelling en arbeidsongeschiktheidspensioen.

Rekenrente De berekening van de gedempte premie is gebaseerd op een verwacht rendement op basis van het huidige strategisch beleggingsbeleid.

Hierbij geldt dat het rendement op vastrentende waarden gelijk is aan de rentetermijnstructuur van 30 september 2023. Het rendement op vastrentende waarden staat voor de periode van 1 januari 2024 tot uiterlijk 1 januari 2029 (of de eerdere transitiedatum naar het nieuwe pensioenstelsel) vast. Voor de risicopremies (meetkundig) zijn de hoogtes gelijk gesteld aan de maximale rendementsparameters zoals vastgesteld in artikel 23a van het Besluit FTK en geldend per 1 juli 2023. De curve is verlaagd met de inflatie (50% loon en 50% prijs) op basis van de minimale verwachtingswaardes van de loon- en prijsinflatie (2,4% resp. 2,0%) en het ingroeipad zoals deze door De Nederlandsche Bank op 6 oktober 2023 is gepubliceerd.

Tot 1 januari 2021 gold een minimale grens van 95% ten aanzien van de premiedekkingsgraad. Voor 2019 en 2020 heeft dit ertoe geleid dat er een afslag op de rendementscurve werd toegepast. Met ingang van 1 januari 2021 is de minimale grens van 95% ten aanzien van de premiedekkingsgraad komen te vervallen.


Solvabiliteit De solvabiliteitsopslag is gelijk aan nul, tenzij de verlaging van de rekenrente door rekening te houden met de inflatie leidt tot een lagere opslag op de premie dan een solvabiliteitsopslag ter hoogte van het vereist eigen vermogen.

Sterftekansen Ontleend aan de meest recente Prognosetafel, zoals gepubliceerd door het Koninklijk Actuarieel Genootschap. Bij gebruik van de prognosetafel wordt rekening gehouden met leeftijdsafhankelijke correctiefactoren op de sterftekansen conform het Demographic HorizonsTM Model (Aon).

Kostendekkende premie

Naast de gedempte premie wordt jaarlijks ook de kostendekkende premie bepaald. De kostendekkende premie wordt op dezelfde grondslagen berekend als de gedempte premie, met uitzondering van de rekenrente en de solvabiliteitsopslag. Bij de kostendekkende premie wordt de actuele rentetermijnstructuur gebruikt zoals deze door DNB gepubliceerd wordt per 31 december van het voorafgaande jaar.

VEB-regeling

Pensioenkring Holland Casino kent binnen het pensioenreglement een regeling voor vrijwillige eigen bijdragen (VEB-regeling). De VEB-regeling kent een nominaliteitsgarantie waarbij het pensioenkapitaal ten minste gelijk is aan het nominale bedrag van de voor de deelnemer aan het pensioenkapitaal toegevoegde vrijwillige eigen bijdragen. In de voorziening wordt rekening gehouden met deze nominaliteitsgarantie. De beleggingen die aangehouden worden ten behoeve van de VEB-regeling, worden binnen de totale beleggingsportefeuille belegd. De voorziening voor deze regeling is opgenomen in de totale technische voorzieningen.

Weerstandsvermogen

Het weerstandsvermogen voor Pensioenkring Holland Casino bedraagt 0,2% van het beheerde pensioenvermogen. Dit weerstandsvermogen is het vermogen dat Stap volgens het bepaalde bij of krachtens de Pensioenwet ten minste moet aanhouden als vermogen om de bedrijfsrisico’s te dekken. Het weerstandsvermogen maakt geen deel uit van het vermogen van Pensioenkring Holland Casino.

Voor het weerstandsvermogen geldt een wettelijk voorgeschreven minimum en maximum. Doorlopend wordt getoetst of het aanwezige weerstandsvermogen hieraan voldoet. Daarbij vastgestelde overschotten en tekorten van het weerstandsvermogen die het gevolg zijn van het behaalde positieve of negatieve rendement op het vermogen van Pensioenkring Holland Casino, komen ten goede aan respectievelijk ten laste van het behaalde bruto rendement op het vermogen van de pensioenkring.

Klachten

Sinds 11 september 2023 is de "Gedragslijn Goed omgaan met Klachten" (hierna gedragslijn) van kracht geworden. In deze gedragslijn is vastgelegd hoe de pensioensector wil omgaan met klachten en het afleggen van verantwoording hierover. 

De wettelijke definitie van een klacht in de Wet toekomst pensioenen luidt: “Elke uiting van ontevredenheid van een persoon, gericht aan de pensioenuitvoerder, wordt beschouwd als een klacht”. Onder deze uitgebreidere wettelijke definitie valt ook een deelnemer die in een telefoongesprek aangeeft ‘niet zo blij te zijn’. De gedragslijn en de wettelijke definitie hebben behoorlijk veel impact op de wijze waarop pensioenuitvoeringsorganisatie TKP klachten registreert en rapporteert. Vanaf medio 2024 worden alle klantsignalen direct geregistreerd, ongeacht of deze schriftelijk of mondeling zijn geuit. 

Onder een geëscaleerde klacht wordt verstaan: "Klachten die in eerste instantie niet naar tevredenheid van de klant zijn opgelost en intern verder in behandeling worden genomen". 

Om de dienstverlening aan deelnemers voortdurend te verbeteren, wordt een gestructureerde en geïntegreerde aanpak gehanteerd. Hierbij staat de klantbeleving centraal: de manier waarop deelnemers alle interacties ervaren gedurende de volledige klantreis en via alle kanalen. De klachten van deelnemers worden geanalyseerd om de dienstverlening continu te verbeteren en te optimaliseren. Door klachten systematisch te onderzoeken, wordt inzicht verkregen in knelpunten en mogelijke verbeterkansen.

In onderstaande tabel staan de aantallen klachten en geëscaleerde klachten over 2024 voor de vaste rubrieken zoals beschreven in de gedragslijn en volgens de AFM classificatie. In 2024 zijn 27 klachten afgehandeld, waaronder acht klachten over de pensioenberekening en -betaling.

Onderwerp Aantal klachten Geëscaleerde klachten
Afgehandelde klachten 2024 per onderwerp:    
- service en klantgerichtheid 5 0
- behandelingsduur 0 0
- informatieverstrekking 7 0
- deelnemersportaal 0 0
- keuzebegeleiding 0 0
- pensioenberekening en -betaling 8 0
- registratie werknemersgegevens/datakwaliteit 1 0
- toepassing wet- en regelgeving: algemeen 0 0
- toepassing wet- en regelgeving: invaren, transitie 0 0
- financiële situatie 4 0
- duurzaamheid 0 0
- overig 2 0
Totaal 27 0

4.4 Vermogensbeheer

Beleggingsmix

In onderstaande tabel zijn de actuele en strategische beleggingsmix per ultimo 2024 en 2023 opgenomen.

    2024     2023  
  in € miljoen Actuele
mix
in %
Strategische
mix
in %
in € miljoen Actuele
mix
in %
Strategische
mix
in %
Aandelen 953,5 48,6 48,5 809,7 45,9 48,5
Ontwikkelde markten 796,1 40,6 40,0 671,1 38,0 40,0
Opkomende markten 157,3 8,0 8,5 138,5 7,8 8,5
Private Equity 7,3 0,4 0,0 9,7 0,5 0,0
Vastrentende waarden (inclusief liquiditeiten en overlay) * 854,3 51,0 51,5 828,8 53,6 51,5
Bedrijfsobligaties Europa 108,4 5,5 6,3 101,9 5,8 6,2
Bedrijfsobligaties wereld (exclusief financials) 111,7 5,7 6,3 106,4 6,0 6,2
Hypotheken Nederland 363,9 18,6 20,0 339,8 19,2 20,0
Green Bonds 45,2 2,3 2,5 39,0 2,2 2,5
Staatsleningen opkomende markten 83,5 4,3 4,0 70,9 4,0 4,0
Discretionaire inflatie-gerelateerde staatsobligaties - - 12,5 146,0 8,3 8,5
Discretionaire portefeuille nominale staatsobligaties 141,6 7,2 24,7 1,4 4,0
Liquiditeiten 466,2 23,8 460,5 26,1
Overlay -320,6 -16,3 -343,4 -19,5
Interest Rate Swap -301,6 -15,4 -355,1 -20,1
Futures - - 0,9 0,1
FX Forward -18,9 -1,0 10,8 0,6
Totaal **/*** 1.960,7 100,0 100,0 1.765,2 100,0 100,0

In december 2024 is het beleggingsplan 2025 vastgesteld. Het beleggingsplan 2025 heeft als ingangsdatum 1 januari 2025.

Ten opzichte van het beleggingsplan 2024 is er voor het beleggingsplan 2025 ruimte gecreëerd om voor te kunnen sorteren op het strategisch beleggingsbeleid in het nieuwe pensioenstelsel.

Resultaten beleggingen

In onderstaande tabel worden de beleggingsresultaten van 2024 weergegeven.

Cijfers in % Pensioenkring * Benchmark Relatief Bijdrage aan totaal rendement
Aandelen 17,7 17,5 0,2 8,4
Aandelen ontwikkelde markten
(MM World Equity Index SRI Fund)
18,6 18,1 0,5 7,3
Aandelen opkomende markten
(MM Global Emerging Markets Fund)
13,6 14,7 -1,0 1,1
Private Equity 11,8 11,8 -0,0 0,1
Private equity
(Unigestion – Euro Choice IV)
6,6 6,6 0,0 0,0
Private equity
(Unigestion – Euro Choice V)
11,9 11,9 0,0 0,1
Vastrentende waarden 5,9 2,9 2,9 2,6
Bedrijfsobligaties Europa
(MM Euro Credit ESG Fund)
5,1 4,7 0,4 0,3
Bedrijfsobligaties wereld (exclusief financials)
(MM Global Credit Ex Financials Fund - Unhedged)
4,9 4,9 0,0 0,3
Hypotheken Nederland
(MM Dutch Mortgage Fund)
7,1 1,0 6,1 1,4
Green Bonds
(MM Global Green Bond Fund)
3,2 3,0 0,2 0,1
Staatsleningen opkomende markten
(MM Global Emerging Market Debt Fund)
17,8 13,6 3,6 0,7
Discretionaire portefeuille nominale staatsobligaties -1,4 -1,4 0,0 0,1
Discretionaire inflatie-gerelateerde staatsobligaties -1,8 -1,8 0,0 -0,2
Liquiditeiten       1,0
Totaal exclusief overlay 10,0 8,7 1,2 12,1
Totaal overlay       -0,2
Interest Rate Swap       0,6
Futures       0,7
FX Forward       -1,6
Totaal inclusief overlay 11,8     11,8

Toelichting resultaten beleggingen 2024

In deze paragraaf wordt ingegaan op de behaalde rendementen van de pensioenkring (1). De belangrijkste bijdragen aan het rendement en de meest opvallende relatieve en absolute rendementen worden hierna toegelicht.

(1) Voor de meeste beleggingscategorieën wordt passief belegd. Doordat de benchmark geen rekening houdt met transactiekosten is het rendement van de passief beheerde fondsen, als gevolg van de transactiekosten, meestal iets lager dan de gehanteerde benchmark.

Toelichting resultaten aandelen

Door de sterke stijging van de aandelenmarkt droeg de categorie aandelen met 8,4%-punt positief bij aan het totaal rendement. Het MM World Equity Index SRI Fund had met 7,3%-punt de grootste positieve bijdrage aan deze beleggingscategorie.

Een toelichting over de resultaten van de beleggingsfondsen in aandelen is opgenomen in hoofdstuk 12.1 Toelichting resultaten beleggingsfondsen.

Toelichting resultaten private equity

Een toelichting over de resultaten van de beleggingsfondsen die beleggen in private equity is opgenomen in hoofdstuk 12.1 Toelichting resultaten beleggingsfondsen.

Toelichting resultaten vastrentende waarden

Vastrentende waarden droegen 2,6%-punt bij aan het totaal rendement. Het MM Dutch Mortgage Fund leverde met 1,4%-punt de grootste positieve bijdrage aan deze beleggingscategorie.

Een toelichting over de resultaten van de beleggingsfondsen in vastrentende waarden is opgenomen in hoofdstuk 12.1 Toelichting resultaten beleggingsfondsen.

Toelichting resultaten overlay

De overlay, bestaande uit renteswaps en valutaforwards, heeft voornamelijk als doel om de dekkingsgraad van de pensioenkring te beschermen tegen financiële risico’s en droeg in de verslagperiode -0,2%-punt bij aan het rendement. 

De renteswaps droegen met 0,6%-punt positief bij aan het totale beleggingsresultaat. De afdekking van het renterisico is gedurende de zomer opgehoogd van 70% naar 85%, waarbij de verplichtingen qua looptijd meer zijn afgedekt aan het korte eind van de rentecurve ten opzichte van het lange eind. De te betalen floating rente van de renteswaps leidde tot de negatieve bijdrage vanwege de hogere kortetermijn rente. Dit effect was kleiner dan het positieve rendement op de swaps als gevolg van de dalende swaprente in 2024.

Per saldo leidde de afdekking van het valutarisico tot een negatieve bijdrage aan het rendement van -1,6%. Dit is met name een gevolg van het afdekken van de Amerikaanse dollar die sterker werd ten opzichte van de euro.

Attributie analyse

De attributie geeft een nadere verklaring van de behaalde out-performance over een bepaalde periode. Dit wordt verklaard door twee elementen:

  • allocatie: out-performance behaald door meer/minder te beleggen (alloceren) in categorieën die het relatief beter/slechter doen ten opzichte van het totaal
  • selectie: out-performance behaald door binnen de beleggingscategorie bepaalde beleggingen te kiezen die een out-performance behalen ten opzichte van hun respectievelijke benchmark
Attributie beleggingscategorieën eind 2024    
Cijfers in % Allocatie effect Selectie effect
Aandelen 0,0 0,1
Private Equity 0,0 0,0
Vastrentende waarden 0,0 1,1
Liquiditeiten 0,0 0,0
Totaal 0,0 1,2

Het positieve relatieve rendement wordt met name veroorzaakt door het selectie effect. Het MM Dutch Mortgage Fund zorgde voor de grootste positieve bijdrage aan het selectie effect, namelijk met 0,9%- punt.

Uitvoering MVB-beleid

Het maatschappelijk verantwoord beleggen beleid van Stap staat beschreven in hoofdstuk 1.5 Beleggingen. Hieronder wordt de uitvoering van dit beleid beschreven die specifiek van toepassing is voor de pensioenkring.

Screening en engagement

Eind 2024 werd met 26 bedrijven, waarin de pensioenkring via de MM-beleggingsfondsen belegt, een dialoog gevoerd. Het voeren van de dialoog heeft Stap uitbesteed aan Aegon AM. Eind 2024 werd de dialoog gevoerd met:

  • 14 bedrijven over incidenten in relatie tot de toeleveringsketen
  • 6 bedrijven over incidenten in relatie tot biodiversiteit, al dan niet in combinatie met de toeleveringsketen
  • 5 bedrijven over het mogelijk niet naleven van de OESO-richtlijnen of over specifiek mensenrechten
  • 8 bedrijven die niet of mogelijk niet voldoen aan één of meerdere principes van de UN Global Compact, zoals opgenomen in onderstaande tabel:
Mensenrechten Milieu Corruptie
6 1 1

De resultaten van alle engagement trajecten worden in de volgende tabel voor 23 bedrijven weergegeven. Hiervoor wordt een mijlpalenaanpak gehanteerd. Met 3 bedrijven is nog geen engagement traject gestart. In het merendeel van de gevallen omdat het bedrijf nog betrokken is bij lopende rechtszaken waardoor engagement veelal nog niet opportuun is.

Mijlpaal 1 Mijlpaal 2 Mijlpaal 3 Mijlpaal 4
2 5 15 1

De mijlpalen houden het volgende in:

  • Mijlpaal 1: Probleem aangestipt, een bedrijf heeft nog geen reactie gestuurd
  • Mijlpaal 2: Reactie van een bedrijf ontvangen
  • Mijlpaal 3: Bedrijf heeft aangegeven bereid te zijn om een probleem op te willen lossen en heeft concrete vervolgstappen genomen
  • Mijlpaal 4: Doelstelling van de engagement bereikt

Uitsluitingen

De pensioenkring belegt in multi-manager beleggingsfondsen beheerd door Aegon AM. Voor deze fondsen is een uitsluitingsbeleid van toepassing zoals beschreven in hoofdstuk 1.5 Beleggingen.

Stemmen

De uitgebrachte stemmen worden in onderstaande tabel per thema weergegeven. Hierbij wordt tevens aangegeven of er afwijkend van het stemadvies van de onderneming en/of het stemadviesbureau is gestemd.

Thema Overname Kapitaal-structuur Bestuur Reorganisatie & fusies Mensen-rechten Bedrijfs-specifiek Compensatie Overig
Uitgebrachte
stemmen
52 445 4.390 122 19 1.601 712 106
Afwijkend van
management
onderneming
3 25 298 24 12 72 112 45
Afwijkend van advies
stemadviesbureau
0 0 0 0 0 0 0 0

Nederlandse beursgenoteerde ondernemingen
In de rapportageperiode is bij vier Nederlandse ondernemingen afwijkend van de aanbeveling van het management gestemd.

Voor de belangrijkste stemmingen wordt hierna benoemd waarom er tegen de aanbeveling van het management van de Nederlandse ondernemingen is gestemd:

  • Er is tegen het remuneratiebeleid gestemd, omdat deze als buitensporig en niet marktconform wordt bestempeld
  • Bij een onderneming is er tegen het  langetermijn beloningspakket gestemd, omdat deze onvoldoende onderworpen was aan prestatiedoelstellingen

4.5 Kostentransparantie

Het onderstaande overzicht is opgesteld conform de Aanbeveling Uitvoeringskosten van de Pensioenfederatie. Mede op basis van deze aanbevelingen is een deel (30% van de exploitatiekosten) van de uitvoeringskosten voor pensioenbeheer gealloceerd naar de kosten voor vermogensbeheer. Genoemde bedragen zijn vermeld in € 1.000, tenzij anders is aangegeven.

  2024 2023 2024 2023
Soort kosten % * % *
Uitvoeringskosten pensioenbeheer 2.058 1.237 0,11 0,08
Kosten vermogensbeheer 4.894 3.919 0,26 0,24
Transactiekosten 974 1.314 0,05 0,08
Totaal ** 7.926 6.470 0,43 0,40

De hierboven vermelde kosten zijn uitgedrukt in een percentage van het gemiddeld belegd vermogen in het betreffende jaar en worden in de volgende paragrafen nader uitgesplitst en toegelicht.

Uitvoeringskosten pensioenbeheer

Deze kosten betreffen de kosten voor pensioenbeheer en de exploitatie van Stap. De wijziging van het weerstandsvermogen wordt hierbij buiten beschouwing gelaten.

  2024 2023 2024 2023
Soort kosten % * % *
Administratiekostenvergoeding 718 727 0,04 0,05
Administratiekostenvergoeding meerwerk 678 59 0,04 0,00
Exploitatiekosten 862 600 0,05 0,04
Overige kosten 68 30 0,00 0,00
Allocatie naar kosten vermogensbeheer -268 -179 -0,01 -0,01
Totaal ** 2.058 1.237 0,11 0,08

De administratiekostenvergoeding is in 2024 toegenomen als gevolg van de jaarlijkse indexatie. Deze bedroeg 2,52% voor 2024. De administratiekostenvergoeding meerwerk bestaat in 2024 uit een vergoeding voor meerwerkactiviteiten vanuit wet- en regelgeving en aanvullende dienstverlening, met name als gevolg van werkzaamheden voor de transitie naar de Wtp.

De exploitatiekosten betreffen kosten die vanuit de pensioenkring worden betaald aan Stap voor governance (862). Deze kosten bestaan uit een vaste vergoeding voor Stap, kosten voor de werkzaamheden door de onafhankelijke accountant en de certificerend actuaris, kosten voor de actuariële functie, kosten voor het toezicht door AFM en DNB, kosten voor de Pensioenfederatie en Eumedion, kosten die samenhangen met voorbereidende werkzaamheden voor de Wtp en kosten van het belanghebbendenorgaan. Een deel (30%) van de exploitatiekosten wordt toegerekend aan de kosten vermogensbeheer. De exploitatiekosten zijn toegenomen in 2024, onder meer door de voorbereidende werkzaamheden voor de Wtp.

Onder overige kosten zijn juridische- en overige advieskosten, bankkosten en kosten voor communicatie-uitingen opgenomen. De overige kosten zijn in 2024 toegenomen doordat er meer kosten gemaakt zijn voor communicatie-uitingen alsmede voor (juridische) adviezen bij de voorbereiding voor de transitie naar de Wtp.  

Kosten per deelnemer

De uitvoeringskosten pensioenbeheer per actieve deelnemer/pensioengerechtigde zijn in de volgende tabel weergegeven.

      2024 2023
Uitvoeringskosten pensioenbeheer        
Totale uitvoeringskosten pensioenbeheer (in € 1.000)     2.058 1.237
Uitvoeringskosten pensioenbeheer per actieve deelnemer/pensioengerechtigde (in €) *     376 242

Vanwege de voorbereidende werkzaamheden voor de Wtp zijn de kosten per deelnemer t.o.v. 2023 met 36% gestegen door de toename van totale uitvoeringskosten pensioen beheer.

Voor de kosten per actieve deelnemer/pensioengerechtigde is geen benchmark opgenomen, omdat de meerwaarde van het laten uitvoeren van een benchmark niet opweegt tegen de vergoeding die daarvoor gevraagd wordt. Daarnaast worden de kosten per deelnemer tot de transitie naar het nieuwe pensioenstelsel beïnvloed door de eenmalige kosten die hiervoor in de uitvoeringskosten pensioenbeheer zijn opgenomen.

Kosten vermogensbeheer

Het bedrag van 4.894 betreft alle door de pensioenkring betaalde kosten vermogensbeheer (direct en indirect).

      2024 2023
Kosten vermogensbeheer    
Directe kosten vermogensbeheer     2.094 1.862
Indirecte kosten vermogensbeheer (ten laste van beleggingsresultaat)     2.800 2.057
Totale kosten van vermogensbeheer     4.894 3.919

De directe kosten vermogensbeheer bestaan uit de volgende posten:

  • dienstverlening integraal balansbeheerder;
    - beheervergoeding: dit is een vaste beheervergoeding voor het operationeel vermogensbeheer per tijdsperiode die onafhankelijk is van de prestatie;
    - vergoeding advies, administratie en rapportage: dit is de vergoeding voor de integrale dienstverlening conform de uitbestedingsovereenkomst;
  • overige directe kosten: dit betreft onder andere bankkosten en custody-kosten;
  • allocatie van de exploitatiekosten van Stap die betrekking hebben op vermogensbeheer.

De hoogte van de directe kosten vermogensbeheer (2.094) wijkt af van de weergave in de financiële opstelling (2.245). Een deel van deze directe kosten vermogensbeheer betreffen transactiekosten (51) en deze zijn hierna in het bestuursverslag in de paragraaf "Transactiekosten" verantwoord. Daarnaast wordt een deel van de overige kosten (100) bij de vermogensbeheerder en in het bestuursverslag onder indirecte kosten verantwoord. De verschillen tussen de financiële opstelling en het bestuursverslag betreffen verschuivingen in de weergave en hebben geen invloed op het totaal aan kosten vermogensbeheer. De daling van de indirecte kosten vermogensbeheer is voornamelijk veroorzaakt door de gedaalde prestatieafhankelijke vergoedingen binnen de aandelenbeleggingen.

De indirecte kosten vermogensbeheer bestaan uit kosten die worden gemaakt binnen de onderliggende beleggingsfondsen. Deze bestaan uit de volgende posten:

  • beheervergoeding externe managers: dit is een (basis) vergoeding per tijdsperiode die onafhankelijk is van de prestatie.
  • performance fee externe managers: dit is een prestatieafhankelijke vergoeding voor het verslaan van de benchmark door een externe manager.
  • overige kosten: dit betreft onder andere de vergoeding van de bewaarbank, administratiekosten, accountantskosten en juridische kosten.

De kosten vermogensbeheer worden gerapporteerd in euro’s en als percentage van het gemiddelde van het totaal belegd vermogen. De volgende tabel geeft dit per beleggingscategorie weer. Het aandeel aan geschatte kosten is beperkt. De schattingen zijn gebaseerd op opgaven van externe managers van kosten in onderliggende beleggingsstructuren.

  2024 2023 2024 2023
Categorie beleggingen % * % *
Aandelen 1.275 893 0,07 0,05
Private Equity 163 137 0,01 0,01
Vastrentende waarden 2.417 1.878 0,13 0,12
Overig 771 833 0,04 0,05
Totaal 4.626 3.740 0,25 0,23
Allocatie vanuit pensioenbeheer 268 179 0,01 0,01
Totaal ** 4.894 3.919 0,26 0,24
         

De kosten vermogensbeheer zijn als percentage van het gemiddeld belegd vermogen in 2024 0,02%-punt hoger dan in 2023 (0,24%). De stijging van de kosten vermogensbeheer is voornamelijk het gevolg van de gestegen prestatieafhankelijke vergoedingen binnen de portefeuille met vastrentende waarden.

Transactiekosten

Deze kosten betreffen de toe- en uittredingsvergoedingen van de beleggingsfondsen, de transactiekosten van discretionaire portefeuilles en de derivatentransacties. Deze kosten zijn in het gerapporteerde rendement verwerkt.

Transactiekosten in beleggingsfondsen zijn wel onderdeel van het rendement, maar worden niet apart gespecificeerd. De transactiekosten zijn als volgt bepaald:

  • aandelen: op basis van directe transactiekosten zoals commissie en belastingen en indirecte geschatte kosten zoals spread en marktimpact. Indien deze kosten niet aanwezig zijn worden deze vastgesteld op basis van schattingen;
  • vastrentende waarden en derivaten: van vastrentende waarden zijn de transactiekosten slechts bij benadering vast te stellen. Deze kosten zijn niet zichtbaar bij aan- en verkopen, maar zijn een impliciet onderdeel van de spread tussen bied- en laatkoersen. Binnen deze fondsen worden de transactiekosten geschat op basis van de gemiddelde spread gedurende het jaar en de som van aan- en verkopen;

De (geschatte) transactiekosten, waaronder ook de kosten voor toe- en uittreding vallen, worden gerapporteerd in euro’s en als een percentage van het gemiddelde van het totaal belegd vermogen.

Categorie beleggingen % * % *
Aandelen 348 381 0,02 0,02
Vastrentende waarden 459 917 0,02 0,06
Derivaten 167 15 0,01 0,00
Totaal ** 974 1.314 0,05 0,08

In bovenstaande kosten is een bedrag van 11 (2023: 237) begrepen voor toe- en uittredingskosten van de pensioenkring. Het restant betreft werkelijke en geschatte transactiekosten van de beleggingen.

De transactiekosten zijn in 2024 zijn 0,03%-punt lager dan vorig jaar (2023: 0,08%). Deze daling is voornamelijk het gevolg van de lagere kosten in de categorie vastrentende waarden. Dit kan worden verklaard doordat er binnen de beleggingsfondsen van deze categorie minder transactiekosten gemaakt zijn ten opzichte van vorig jaar. Daarnaast is de portefeuille met vastrentende waarden begin 2023 gewijzigd, waardoor de transactiekosten in dat jaar hoger waren dan in 2024.

Beleggingskosten en relatie rendement, risico en kosten

De totale kosten vermogensbeheer in 2024 bedroegen 0,26% van het gemiddeld belegd vermogen. Van deze totale kosten bestaat 0,02%-punt (2023: 0,00%-punt afgerond) uit prestatieafhankelijke vergoedingen. Een deel van de beleggingsportefeuille wordt namelijk actief beheerd, met als uitgangspunt dat actief beheer voor de geselecteerde beleggingscategorieën op termijn een hoger rendement oplevert.

Hier stond een gerealiseerd relatief rendement op de actieve beleggingen van 0,10%-punt ten opzichte van de benchmarks tegenover. Deze percentages zijn berekend op basis van de gemiddelde standen in 2024 en op basis van de totale portefeuille. In absolute getallen heeft het actief beheer een opbrengst opgeleverd van 2.273 ten opzichte van 378 aan kosten.

Op totaalniveau is het actief risico in de beleggingsportefeuille beperkt. De ex-ante tracking error bedraagt eind 2024 0,3% op jaarbasis. Een tracking error van 0,3% geeft aan dat de kans dat het rendement van de portefeuille met maximaal 0,3% afwijkt van het rendement van de benchmark ongeveer 66,7% is. En er is ongeveer 5% kans dat de portefeuille met meer dan 0,6% (twee maal de tracking error) afwijkt van de benchmark.

Om het effect van de kosten in relatie tot het totale rendement van de pensioenkring te duiden, geeft onderstaande grafiek weer welke kosten onderdeel uitmaken van het gerapporteerde rendement van de pensioenkring en welke kosten hier buitenvallen. Ter vergelijking worden hierbij de cijfers over het voorgaande boekjaar getoond. 

Netto rendement Rendement na kosten binnen en buiten de beleggingen.
Kosten niet in gerapporteerd rendement Kosten die buiten de beleggingsportefeuille om betaald zijn.
Gerapporteerd rendement Gerapporteerd rendement van de beleggingen
Kosten in gerapporteerd rendement Kosten binnen de beleggingen (vermogensbeheer en transactiekosten).
Bruto rendement Rendement zonder het effect van kosten.
   

Uitvoeringskosten en oordeel bestuur

Het bestuur van Stap vindt kostenbeheersing belangrijk. Daarom streeft het bestuur naar een acceptabel kostenniveau in verhouding tot de kwaliteit van de uitvoering en besteedt het bestuur aandacht aan de beheersing van de uitvoeringskosten voor pensioenbeheer en vermogensbeheer.

Jaarlijks wordt voor de pensioenkring een begroting opgesteld. De realisatie van de uitvoeringskosten wordt door het bestuursbureau gemonitord via de maand- en kwartaalrapportages van pensioenbeheer en vermogensbeheer. Op basis van de kwartaalrapportages en via een evaluatie van de uitbestedingsovereenkomsten wordt tevens de kwaliteit van de uitvoering gemonitord.

Het bestuur heeft de uitvoeringskosten beoordeeld en vastgesteld dat deze verklaarbaar en acceptabel zijn in het licht van de gemaakte afspraken.

4.6 Financiële positie en herstelplan (FTK)

Dekkingsgraden

In 2024 is de rentetermijnstructuur (RTS) gedaald, waardoor de technische voorzieningen (TV) van de pensioenkring zijn gestegen. De rente heeft in 2024 een negatief effect gehad op de ontwikkeling van de dekkingsgraad. De toeslagverlening die eind 2024 is toegekend, zorgde tevens voor een daling van de feitelijke dekkingsgraad. Het positieve beleggingsrendement van 11,8% droeg positief bij aan de ontwikkeling van de feitelijke dekkingsgraad. Uiteindelijk is de feitelijke dekkingsgraad in 2024 gestegen van 123,9% naar 128,1%.

De beleidsdekkingsgraad is in 2024 gestegen van 124,8% naar 128,8% en is hoger dan de dekkingsgraad behorend bij het vereist vermogen van 123,0%. Daarmee is ultimo 2024 sprake van een toereikende solvabiliteit. Eind 2024 bedraagt de dekkingsgraad op basis van marktrente 128,1%. De dekkingsgraad op basis van marktrente wordt bepaald door het pensioenvermogen te delen door de TV op marktwaarde.

Dekkingsgraad- en renteniveaus    
Cijfers in % 2024 2023
Beleidsdekkingsgraad 128,8 124,8
Feitelijke dekkingsgraad 128,1 123,9
Dekkingsgraad op basis van marktrente 128,1 123,9*
Reële dekkingsgraad 95,3 91,0
Minimaal vereiste dekkingsgraad 104,2 104,2
Vereiste dekkingsgraad 123,0 123,1
Rekenrente vaststelling TV 2,15 2,32

Herstelplan

De pensioenkring hoefde in 2024 geen herstelplan meer in te dienen, omdat de beleidsdekkingsgraad (124,8%) per 31 december 2023 hoger lag dan de dekkingsgraad die hoort bij het vereist vermogen (123,1%) per 31 december 2023. Daardoor had Pensioenkring Holland Casino eind 2023 geen reservetekort.

De situatie is eind 2024 ongewijzigd, omdat de beleidsdekkingsgraad per 31 december 2024 (128,8%) hoger ligt dan de vereiste dekkingsgraad per 31 december 2024 (123,0%).

Minimaal vereist vermogen

Indien de beleidsdekkingsgraad gedurende vijf achtereenvolgende jaren (6 peilmomenten) lager is dan het vermogen dat hoort bij het minimaal vereist vermogen, dienen de pensioenaanspraken en –rechten te worden gekort. Dit betreft de korting op basis van de Maatregel minimaal vereist eigen vermogen (de zogenoemde MVEV-korting). Het korten is hierbij onvoorwaardelijk, maar mag worden gespreid over (maximaal) 10 jaar.

Ultimo 2024 is de beleidsdekkingsgraad (128,8%) hoger dan de dekkingsgraad behorend bij het minimaal vereist vermogen (104,2%). De MVEV-korting is per 31 december 2024 voor Pensioenkring Holland Casino daarom niet aan de orde.

Toekomst Bestendig Indexeren (TBI)

Vanuit het wettelijk kader is toekomstbestendigheid het uitgangspunt voor toeslagverlening. Dit houdt onder meer in dat het beschikbare vermogen boven een beleidsdekkingsgraad van 110,0% bepalend is om een bepaalde toeslag levenslang toe te kunnen kennen. De levenslange toeslag wordt bepaald op grond van het verwachte gemiddelde toekomstige consumentenprijsindexcijfer voor alle huishoudens (afgeleid). De grens voor Toekomst Bestendig Indexeren (TBI-grens) is de grens waarop de pensioenkring op basis van toekomstbestendige toeslagverlening de volledige toeslag kan toekennen. Deze grens was voor Pensioenkring Holland Casino per 30 september 2024 gelijk aan 146,0%.

Toeslagbeleid

Het toeslagbeleid van Pensioenkring Holland Casino is voorwaardelijk. De toeslag op de pensioenaanspraken en -rechten op pensioen van de deelnemers, gewezen deelnemers, pensioengerechtigden wordt gebaseerd op:

  • de wijziging van het consumentenprijsindexcijfer voor alle huishoudens (afgeleid). Dit wordt bepaald aan de hand van de wijziging van de index over de maand oktober voorafgaande aan de verlening en de maand oktober van het daaraan voorafgaande jaar.
  • de algemene loonsverhoging bij de werkgever in het voorgaande kalenderjaar.

De maatstaf voor het toeslagpercentage is vastgesteld op de som van de helft van de twee uitgangspunten.

Per 31 december 2024 is een toeslag van 2,04% (2023: 1,43%) verleend aan zowel de actieven als de gewezen deelnemers en pensioengerechtigden van Pensioenkring Holland Casino.  De gemiste toeslag bedraagt voor beide groepen deelnemers 1,48% per 31 december 2024 (2023: 0,00%).

Richtlijnen voor toeslagen

Voor het toeslagbeleid van Pensioenkring Holland Casino worden de volgende uitgangspunten gehanteerd:

  • Het toeslagbeleid is voorwaardelijk en is afhankelijk van het behaalde beleggingsrendement op lange termijn. Dit komt tot uitdrukking in de hoogte van de beleidsdekkingsgraad van de pensioenkring. Met behaald beleggingsrendement wordt bedoeld het beleggingsrendement dat resteert na de toevoeging aan de technische voorzieningen van het benodigde rendement en de wijziging van de rentetermijnstructuur.
  • Dit rendement wordt jaarlijks verwerkt via het eigen vermogen van de pensioenkring. De te verlenen toeslag is daarmee in feite afhankelijk van de beleidsdekkingsgraad (BDG) op enig moment.
  • Toeslagen worden gegeven op grond van een toekomstbestendige toeslagverlening. Dit houdt in beginsel het volgende in:
    • Bij een BDG die lager is dan 110% worden er geen toeslagen verleend;
    • Bij een BDG boven de TBI-grens kan de volledige toeslag worden gegeven;
    • Bij een BDG tussen de 110% en de TBI-grens kan een toeslag worden gegeven die naar verwachting in de toekomst te realiseren is (ongeveer naar rato). 
  • De BDG wordt bepaald door het gemiddelde van de feitelijke dekkingsgraden te nemen over de afgelopen 12 maanden. De BDG per 30 september is leidend voor de bepaling van de toeslag.
  • De TBI-grens wordt jaarlijks bepaald door het vermogen vast te stellen wat nodig is boven een BDG van 110% om een levenslange samengestelde toeslag van de CPI te geven.
  • Inhaaltoeslagen kunnen gegeven worden indien de BDG hoger is dan de TBI-grens en het vereist vermogen.
  • Het bestuur heeft de discretionaire bevoegdheid om binnen de wettelijke grenzen van de berekende toeslag af te wijken.

Inhaaltoeslag

Wanneer de BDG boven de TBI-grens uitkomt, mag 20% van het vermogen boven deze grens gebruikt worden voor het ongedaan maken van kortingen en of het inhalen van gemiste toeslagen. Het inhalen van een eventuele indexatieachterstand en herstel van kortingen zal als volgt worden toegepast:

  • volledige toeslagverlening;
  • herstel van kortingen;
  • inhaal van indexatieachterstand (verjaringstermijn 10 jaar).

4.7 Actuariële paragraaf

Het verloop van de technische voorzieningen werd voor een groot deel bepaald door de bewegingen van marktrentes,  beleggingsrendementen en verleende toeslagen.

In onderstaande tabel staat een analyse van het actuariële resultaat. Hierbij worden de actuariële uitgangspunten van de pensioenkring vergeleken met de werkelijke actuariële ontwikkelingen over het verslagjaar. De bedragen wijken af van de bedragen in de financiële opstelling, die boekhoudkundig zijn bepaald.

(bedragen x € 1.000)    
Categorie resultaat 2024 2023
Resultaat op beleggingen 148.351 149.268
Resultaat op wijziging RTS -30.204 -45.182
Resultaat op premie 2.796 7.982
Resultaat op waardeoverdrachten 526 259
Resultaat op kosten 0 0
Resultaat op uitkeringen 16 -31
Resultaat op kanssystemen -568 1.412
Resultaat op toeslagverlening -29.436 -19.011
Resultaat op overige (incidentele) mutaties technische voorzieningen -685 1.216
Resultaat op andere oorzaken 85 71
Totaal saldo van baten en lasten 90.881 95.984

Toelichting actuarieel resultaat

In 2024 zijn de volgende belangrijke effecten in het actuarieel resultaat te onderscheiden. Genoemde bedragen zijn vermeld in € 1.000, tenzij anders is aangegeven.

Beleggingen

Onder beleggingsrendementen worden verstaan:

  • alle directe en indirecte beleggingsopbrengsten inclusief kosten van het vermogensbeheer;
  • de benodigde intresttoevoeging aan de technische voorzieningen. Deze wordt vastgesteld aan de hand van de eerstejaars ‘spot rate’ uit de door DNB gepubliceerde RTS per jaar aan de start van de analyseperiode.

Het resultaat op beleggingen in het boekjaar bedraagt 148.351. Op dit resultaat is uitgebreid ingegaan in het hoofdstuk ‘Vermogensbeheer’. Het rendement op beleggingen draagt in 2024 positief bij aan de ontwikkeling van de dekkingsgraad

Wijziging rentetermijnstructuur (RTS)

De RTS ultimo 2024 ligt gemiddeld genomen onder de RTS ultimo 2023. Wanneer beide curves worden uitgedrukt in één gemiddeld rentepercentage is de rente in 2024 met circa 0,17%-punt gedaald. Dit heeft geleid tot een stijging van de technische voorzieningen en dus tot een negatief resultaat. Het resultaat hiervan bedraagt -30.204.

Kanssystemen

Aan het vaststellen van de technische voorzieningen liggen kanssystemen ten grondslag. De belangrijkste zijn sterfte en arbeidsongeschiktheid. Het resultaat op kanssystemen bedraagt -568.

Toeslagverlening

In het boekjaar is een toeslag verleend van 2,04% aan de actieve, gewezen deelnemers en pensioengerechtigden van Pensioenkring Holland Casino. Het resultaat op toeslagverlening in het boekjaar bedraagt -29.436.

Overige (incidentele) mutaties technische voorzieningen

Het resultaat op overige (incidentele) mutaties technische voorzieningen bedraagt -685. Dit resultaat wordt veroorzaakt door door de overgang naar de Prognosetafel AG2024 (1.755), de actualisatie van de ervaringssterfte (2.355), de actualisatie van de kostenvoorziening (-2.548) en het aanpassen van de voorziening voor premievrijstelling (-2.247).

Kostendekkende premie

De kostendekkende premie bestaat uit een actuarieel benodigde premie voor de pensioenopbouw, de risicodekkingen voor overlijden en arbeidsongeschiktheid, de solvabiliteitsopslag en opslag voor toekomstige uitvoeringskosten en premie VEB 2024.

In de volgende tabel is een overzicht van de kostendekkende premie opgenomen. De kostendekkende premie is berekend op basis van de rentetermijnstructuur. De gedempte premie is gebaseerd op de rendementscurve die is vastgesteld met het verwacht rendement op basis van het strategisch beleggingsbeleid en daarna gecorrigeerd is voor inflatie. Deze curve geldt voor de periode van 1 januari 2024 tot uiterlijk 1 januari 2029 (of de eerdere datum naar het nieuwe pensioenstelsel). De solvabiliteitsopslag is gelijk aan het vereist vermogen gebaseerd op het strategische beleggingsbeleid. Als peildatum voor het vereist vermogen geldt het jaareinde van het jaar voorafgaand aan het gerapporteerde verslagjaar.

Premie voor risico pensioenkring        
(bedragen x € 1.000)   Premie
RTS
Premie
gedempt
Premie
feitelijk
Actuarieel benodigde premie voor inkoop
onvoorwaardelijke onderdelen van de regeling
regulier 24.754 12.507 22.045
  risicopremie
overlijden
2.821 488 709
Opslag voor toekomstige uitvoeringskosten   543 281 473
De risicopremie voor WIA-excedent en premievrijstelling bij invaliditeit   0 1.270 1.270
Solvabiliteitsopslag   6.370 3.295 5.550
Premie VEB 2024   15 15 15
Toetswaarde premie   34.503 17.856 30.062
         
Overige premie        
Premiemarge   0 0 0
Opslag uitvoeringskosten   1.301 1.301 1.301
Actuarieel benodigde premie voor inkoop voorwaardelijke
onderdelen van de regeling
  0 10.804 0
Totaal   35.804 29.961 31.363

De pensioenkring voldoet aan de eis dat de feitelijke premie minimaal gelijk moet zijn aan de gedempte premie. 

Vereist vermogen

Het vereist vermogen is gebaseerd op het strategisch beleggingsbeleid en is vastgesteld op 123,0%. Indien het vereist vermogen bepaald zou zijn op basis van de actuele portefeuille zou deze uitkomen op 121,8%.

4.8 Risicoparagraaf

Bij het bepalen van het beleid en het nemen van belangrijke besluiten maakt het bestuur een afweging tussen risico, rendement en beheersing van de risico’s. Daarbij heeft het bestuur bovendien grenzen (risicobereidheid) gedefinieerd aan de omvang van de risico’s. Het beleid is vastgelegd in de ABTN van de pensioenkring. In 2024 zijn geen wijzigingen aangebracht in de risicobereidheid van de pensioenkring.

Integraal risicomanagement

In het hoofdstuk integraal risicomanagement van Stap is de beschrijving van het integraal risicomanagement op instellingsniveau opgenomen. Deze beschrijving is van toepassing op alle pensioenkringen. 

Doelstellingen en risicobereidheid

Op het niveau van de pensioenkringen zijn specifieke doelstellingen voor de pensioenkringen bepaald. Hierbij is een verdeling gemaakt naar financiële en niet-financiële doelstellingen. Om deze doelstellingen te behalen is per pensioenkring de risicobereidheid bepaald. In onderstaande tabel wordt de risicobereidheid voor de doelstellingen op het niveau van de pensioenkring weergegeven. Voor de risicobereidheid bij de doelstellingen op het niveau van Stap wordt verwezen naar het hoofdstuk integraal risicomanagement. 

Doelstelling niveau pensioenkring Risicobereidheid Pensioenkring Holland Casino
Financiële doelstellingen  
Verantwoorde pensioenopbouw binnen de pensioenkring. De minimale premiedekkingsgraad van Pensioenkring Holland Casino voldoet aan de afspraken die zijn gemaakt met de sociale partners (opdrachtaanvaarding).

Behoud nominale aanspraken binnen de pensioenkring. Risicobereidheid op korte termijn:
Risicobereidheid op korte termijn wordt uitgedrukt in termen van vereist eigen vermogen (VEV). Deze kan tussen de 20% en 26% liggen. Het VEV wordt hierbij berekend op de door DNB voorgeschreven methode.

Streven naar waardevast houden van pensioenrechten.

Specifiek voor Pensioenkring Holland Casino is dit vertaald naar: een voorwaardelijke toeslagambitie van de som van de helft van de procentuele jaarstijging van het consumentenprijsindexcijfer (CPI) alle huishoudens (afgeleid) per 30 september en de helft van het percentage van de algemene loonsverhoging bij de werkgever in het afgelopen jaar.
Risicobereidheid op korte termijn:
Risicobereidheid op korte termijn wordt uitgedrukt in termen van VEV. Deze kan tussen de 20% en 26% liggen. Het VEV wordt hierbij berekend op de door DNB voorgeschreven methode.

Risicobereidheid op lange termijn:
Passend binnen de gestelde grenzen uit de aanvangshaalbaarheidstoets. Gebaseerd op de voorgeschreven uitgangspunten en parameters van de haalbaarheidstoets (hierna: “HBT”) is een drietal beleidskaders geformuleerd:
⚫ Vanuit de financiële positie waarbij aan het VEV wordt voldaan, is de ondergrens op fondsniveau van het verwacht pensioenresultaat (mediaan) uit de HBT gelijk aan 90%;
⚫ Vanuit de actuele financiële positie is de ondergrens op fondsniveau van het verwacht pensioenresultaat (mediaan) uit de HBT gelijk aan 86%;
⚫ Vanuit de actuele financiële positie is de afwijking van het pensioenresultaat in het slechtweerscenario (5e percentiel) ten opzichte van het verwacht pensioenresultaat (mediaan) maximaal 42%.


Niet-financiële doelstellingen  
Adequate communicatie.

Specifiek voor Pensioenkring Holland Casino is dit vertaald naar:
1. Een proactieve en inzichtelijke deelnemerscommunicatie zodat deelnemers bewust zijn van hun pensioeninkomen en in staat zijn naar eigen inzicht keuzes te maken over hun pensioen.
2. Kennis en inzicht verschaffen aan de werkgever voor een passende arbeidsvoorwaarde pensioen.

De risicobereidheid is risicoavers. Uitgangspunt is dat alle deelnemers en werkgever juist, volledig en tijdig geïnformeerd worden.

Risico-inschatting en -beheersing

Zoals in het hoofdstuk integraal risicomanagement is benoemd identificeert en beoordeelt het bestuur van Stap de risico's van Stap en de pensioenkringen op een gestructureerde wijze met een RSA. De geïdentificeerde risico's worden door het bestuur kwalitatief beoordeeld voor de kans dat deze risico’s zich manifesteren, alsmede voor de impact die deze risico’s hebben op het behalen van de doelstellingen. Hierbij wordt onderscheid gemaakt naar het bruto risico, het netto risico en de risico reactie. Zo wordt er inzicht verkregen in de risico's die Stap loopt, welke beheersmaatregelen zijn genomen en de effectiviteit daarvan, evenals in de beheersmaatregelen die nog genomen moeten worden of gewenst zijn.

Voor boekjaar 2024 is de RSA eind 2024 uitgevoerd op het niveau van Stap en op het niveau van de pensioenkringen. De RSA betreft alle risico´s die Stap onderscheidt. Daaronder zijn de Systematische Integriteitrisicoanalyse (SIRA) en het risico self assessment voor ICT (RSA ICT) als bijzondere aandachtsgebieden begrepen.

Risico's met mogelijke impact op financiële positie pensioenkring

Elke pensioenkring heeft te maken met financiële risico’s om haar doelstellingen behalen. Het bestuur is van mening dat door het inzetten van effectieve beheersmaatregelen de impact op een ongunstige gebeurtenis wordt verkleind. 

Voor de belangrijkste financiële en niet-financiële risico’s wordt in hoofdstuk 12.2 Risicoparagraaf pensioenkringen toegelicht wat de impact van deze mogelijk ongunstige gebeurtenissen is op de financiële positie van de pensioenkringen van Stap. Hierna wordt voor (de afdekking van) het renterisico en het marktrisico de specifieke informatie voor de pensioenkring toegelicht.

Matching/Renterisico

Het matching en renterisico is in hoofdstuk 12.2 Risicoparagraaf pensioenkringen toegelicht voor alle pensioenkringen.

Voor de pensioenkring toont de volgende figuur de gerealiseerde afdekking van het renterisico ten opzichte van de strategische afdekking van het renterisico en de ex-ante mate van afdekking van het renterisico, zoals op de laatste dag van de voorgaande maand is vastgesteld. Zichtbaar is dat gedurende 2024 zowel de benchmark voor de afdekking van het renterisico als de werkelijke afdekking van het renterisico zich dicht bij strategische mate van afdekking van het renterisico bevonden. Indien de benchmark voor de afdekking van het renterisico zich buiten de bandbreedte bevindt, worden transacties uitgevoerd om de afdekking van het renterisico bij te sturen naar de strategische mate van de afdekking van het renterisico.

Toelichting grafiek
  • De blauwe balken tonen de ex-ante mate van afdekking van het renterisico (benchmark afdekking) zoals op maandeinde van de voorgaande maand is vastgesteld. In feite is dit de verwachte afdekking van het renterisico gedurende de daarop volgende maand. De benchmark afdekking van het renterisico wordt bepaald aan de hand van de actuele rentegevoeligheid van renteswaps en beleggingen die een onderdeel zijn van de matching portefeuille en de actuele rentegevoeligheid van de verplichtingen. Deze waarde is weergegeven in de horizontale as.
  • De rode horizontale strepen tonen de strategisch gewenste mate van afdekking van het renterisico. De strategische mate van afdekking van het renterisico is afhankelijk van de huidige rentestand. Periodiek wordt gemonitord of de benchmark afdekking van het renterisico zich binnen de bandbreedtes rondom de strategische mate van afdekking van het renterisico bevindt.
  • De gele balken tonen de waardeontwikkeling van de vastrentende waarden en renteswaps als gevolg van de rentemutatie (exclusief het spreadrendement). 
  • De afdekking van het renterisico wordt maandelijks berekend door de rentegevoeligheid van de beleggingen te delen door de rentegevoeligheid van de verplichtingen.

Gedurende 2024 is de strategische renterisico-afdekking verhoogd van 70,0% naar 85,0% om het dekkingsgraadrisico in de aanloop naar de transitie naar de nieuwe pensioenstelsel te verlagen.

Marktrisico

In hoofdstuk 12.2 Risicoparagraaf pensioenkringen is het marktrisico voor alle pensioenkringen toegelicht.

Scenario's dekkingsgraad voor markt- en renterisico per einde boekjaar

De volgende tabel geeft de gevoeligheid van de dekkingsgraad (op basis van de rentetermijnstructuur inclusief UFR) weer voor het rente- en aandelenrisico waarbij beide risico’s zich gecombineerd voordoen. De actuele portefeuille geldt als uitgangspunt. Dat wil zeggen dat de actuele mate van afdekking van het renterisico wordt gehanteerd. Er wordt verondersteld dat beide risico’s zich manifesteren als een instantane schok, dus als een schok ineens zonder tussenstappen. De afdekking van het renterisico blijft dan ook in de gehele schok hetzelfde en wordt dus niet gedurende de schok aangepast conform de rentestaffel. Verder wordt verondersteld dat de andere beleggingen onveranderd blijven. De aandelenkoersen variëren hierbij tussen de -20% en +20%. De rente varieert tussen -1,5% en +1,5% ten opzichte van het renteniveau op het einde van de maand.

Rente -1,50% -1,00% -0,50% 0,00% 0,50% 1,00% 1,50%
Aandelen              
20% 125,7 130,6 135,7 140,9 146,1 151,5 156,9
10% 121,1 125,5 130,0 134,6 139,3 144,0 148,8
0% 116,4 120,4 124,4 128,1 132,5 136,6 140,7
-10% 111,8 115,3 118,7 122,2 125,7 129,1 132,6
-20% 107,2 110,1 113,1 116,0 118,8 121,7 124,5

4.9 Verslag van het belanghebbendenorgaan van Pensioenkring Holland Casino

Belanghebbendenorgaan Pensioenkring Holland Casino

Het belanghebbendenorgaan van Pensioenkring Holland Casino is per 1 juli 2017 ingesteld. Dat is de datum waarop Pensioenkring Holland Casino van start is gegaan. 

Samenstelling belanghebbendenorgaan Pensioenkring Holland Casino

Het belanghebbendenorgaan bestaat uit zes leden en deze leden vertegenwoordigen de geledingen van de werkgever, (gewezen) deelnemers en pensioengerechtigden. Het afgelopen jaar hebben er geen wijzigingen plaatsgevonden in de samenstelling van het belanghebbendenorgaan.  

De samenstelling van het belanghebbendenorgaan is per de datum van publicatie van het jaarverslag als volgt: 

  • Ed Roijers (voorzitter) – namens de werkgever
  • Willem Kooijman (secretaris) – namens de werkgever
  • Rob Oosterhout – namens de werkgever
  • Hessel Hollema – namens de pensioengerechtigden
  • Carola Coeleman – namens de deelnemers
  • Annemie Plat –  namens de deelnemers

Taken en bevoegdheden

De taken en bevoegdheden van het belanghebbendenorgaan worden bepaald door het wettelijke kader, de Code Pensioenfondsen, de statuten en de reglementen van Stap. De taken en bevoegdheden zijn vastgelegd in het Reglement Belanghebbendenorgaan Holland Casino.

Vergaderingen van het belanghebbendenorgaan in 2024

Het belanghebbendenorgaan heeft in 2024 twee vergaderingen gehad met het bestuur. De eerste vergadering met het bestuur vond plaats in mei. Deze vergadering stond in het teken van het deel-jaarverslag 2023 met de financiële opstelling van Pensioenkring Holland Casino. Daarnaast is er uitgebreid stilgestaan bij het besluitvormingsdossier voor het invaren van Pensioenkring Holland Casino. De tweede vergadering vond plaats in december. In deze vergadering zijn onderwerpen zoals het beleggingsplan 2025, de pensioenopbouw en premie voor 2025, het pensioenreglement 2025, de toeslagverlening, het communicatiejaarplan en het jaarplan 2025 van de pensioenkring behandeld. Ook in deze vergadering is nader stilgestaan bij de benodigde aanvullende besluitvorming voor het invaren van Pensioenkring Holland Casino.

Daarnaast heeft het belanghebbendenorgaan in februari 2024 overleg gehad met het bestuur en de raad van toezicht. Hierin is aandacht besteed aan de Wtp-transitie en de benodigde besluitvorming.

In december 2024 heeft het belanghebbendenorgaan overleg gevoerd met de raad van toezicht. Er is gesproken over de gang van zaken bij Stap en de voorbereiding op de implementatie van de Wtp.

Het belanghebbendenorgaan heeft in 2024 zes eigen vergaderingen gehad. Bij deze vergaderingen is een delegatie van het bestuursbureau aanwezig geweest. In deze vergaderingen zijn de onderwerpen behandeld die in de vergaderingen met het bestuur op de agenda stonden. Naast de onderwerpen waarvoor het belanghebbendenorgaan goedkeurings- of adviesrechten heeft (separaat vermeld) zijn verder de volgende onderwerpen behandeld:

  • Pilot videobellen
  • Resultaten campagnes 2023
  • Zelfevaluatie van het belanghebbendenorgaan
  • Jaarwerk 2023
  • Wet toekomst pensioenen
  • UPO verzending
  • Ervaringssterfte

Verder heeft het belanghebbendenorgaan in januari 2024 een informatiesessie met betrekking tot de Wtp bijgewoond. Hierin werd aandacht besteed aan:

  • Het beoogd beleggingsbeleid
  • Onderbouwing inrichting en evenwichtigheid solidariteitsreserve
  • Collectieve uitkeringsfase 
  • Confrontatie regeling op uitvoeringsaspecten

In de eigen vergaderingen van het belanghebbendenorgaan zijn verder de maand- en kwartaalrapportages en de risicomanagementrapportages van de pensioenkring behandeld. Het belanghebbendenorgaan heeft in de eigen vergaderingen verdiepende vragen gesteld naar aanleiding van deze rapportages. Deze vragen zijn door het bestuursbureau beantwoord.

Informatie-uitwisseling

Het belanghebbendenorgaan ontvangt informatie en rapportages over de pensioenkring van het bestuursbureau via een eigen digitale vergaderomgeving. Dit betreft onder andere maand- en kwartaalrapportages en per kwartaal een risicomanagementrapportage. Daarnaast ontvangt het belanghebbendenorgaan tenminste maandelijks een nieuwsbrief over de actualiteiten. Deze frequentie wordt verhoogd wanneer hiertoe aanleiding is. Daarnaast hebben de leden van het belanghebbendenorgaan toegang tot SPO-Perform.

Stap heeft in 2024 twee themadagen voor leden van belanghebbendenorganen georganiseerd. Op de themadagen zijn onderwerpen behandeld zoals de Wtp en de “lessons learned” met betrekking tot het invaren van de pensioenkring. Daarnaast is aandacht besteed aan digitale vaardigheden, interne auditfunctie en compliance onderwerpen. Een aantal leden van het belanghebbendenorgaan van Pensioenkring Holland Casino heeft deze themadagen bijgewoond.

Zelfevaluatie

Het belanghebbendenorgaan zal in mei 2025 met behulp van externe partij een zelfevaluatie over 2024 uitvoeren.

Goedkeuring en advies in 2024

Het belanghebbendenorgaan heeft in 2024 goedkeuring verleend aan:

  • Het jaarplan en de begroting 2025 van de pensioenkring
  • Het reglement belanghebbendenorgaan
  • Het omzetten van de ILB-allocatie naar nominale staatsobligaties
  • Na de pilot een vervolg geven aan de inzet van videogesprekken in de keuzebegeleiding (evaluatie en heroverweging nadat 10 deelnemers gebruik hebben gemaakt van de mogelijkheid)
  • De premie en premieopbouw 2025
  • Het voorstel van het bestuur voor de nadere invulling van de strategische asset locatie tot op het niveau van de strategische beleggingscategorieën inclusief de bandbreedtes
  • Het toestaan van het afwijken van de strategische bandbreedtes om te kunnen starten met op- en afbouw illiquide beleggingen
  • Het voorgenomen besluit van het bestuur inzake de wijze van invaren van de VEB kapitalen
  • Het voorgenomen besluit van het bestuur tot invaren van de pensioenaanspraken en -rechten van Pensioenkring Holland Casino, de inrichting van de solidariteitsreserve en de vaststelling van de toedelingsregels inclusief de compensatieregeling

Het belanghebbendenorgaan heeft in 2024 advies gegeven over:

  • Het deel-jaarverslag 2023 met de financiële opstelling van de pensioenkring over 2023
  • De ABTN 2024 van de pensioenkring
  • Het pensioenreglement inclusief reglementsfactoren per 1 juli 2025 van de pensioenkring
  • Het communicatiejaarplan 2025 van de pensioenkring

Bevindingen

Deze verklaring heeft betrekking op het verslagjaar 2024. Het belanghebbendenorgaan heeft de volgende bevindingen.

Financieel

Het verloop van de dekkingsgraad werd in 2024 bepaald door twee factoren. Enerzijds is de rente licht gedaald, anderzijds was het beleggingsrendement over alle beleggingscategorieën positief. Per saldo was het effect van de rente en het beleggingsrendement op de dekkingsgraad positief. Per eind december 2024 bedroeg de actuele dekkingsgraad 128,1% (123,9% per eind 2023) en de beleidsdekkingsgraad 128,8% (124,8% per eind 2023).

Beleggingen

Het totale beleggingsrendement in 2024 bedroeg 11,8%. De categorie aandelen droeg 8,4% bij aan het totaalrendement en de categorie vastrentend 2,6%. Verder leverde de overlay nog een bijdrage van -0,2%. 

Toeslagverlening

De aanspraken en pensioenen zijn per 31 december 2024 verhoogd. De maatstaf voor toeslagverlening was positief (+3,52%) en op basis van de financiële positie per 30 september 2024 kon er per 31 december 2024 aan alle deelnemers van de pensioenkring een gedeeltelijke toeslag verleend worden van 2,04%. 

Verslaglegging en verantwoording

Het belanghebbendenorgaan is van mening dat de verslaglegging en het afleggen van verantwoording goed en professioneel geregeld zijn. De maandelijkse verslaglegging en de kwartaalrapportages stellen het belanghebbendenorgaan voldoende in staat het bestuur en de uitvoerders te beoordelen. Het jaarresultaat en de verhoogde dekkingsgraad stemmen tot tevredenheid. Desondanks kon door de rekenregels ook dit jaar helaas geen indexatie worden toegekend die tenminste gelijke tred hield met de inflatie.

De transitie naar de Wtp stelt grote eisen aan een zorgvuldige aanpak. Het afgelopen jaar is het belanghebbendenorgaan diepgaand en frequent betrokken geweest bij de voorbereidingen voor de transitie naar de Wtp. Bestuur en bestuursbureau verschaften daarbij alle informatie, die nodig was om met elkaar over deze complexe materie in discussie te gaan. Omdat de pensioenkring Holland Casino het eerste fonds is binnen Stap, dat met zijn uitvoeringspartners overgaat naar het nieuwe pensioensysteem, was dit in zekere zin een gezamenlijke zoektocht met voortschrijdende inzichten. Het aanvankelijke doel om per 1 januari 2025 over te gaan werd, mede om er zeker van te zijn dat de transitie zo soepel mogelijk zou verlopen, vier maanden uitgesteld (inmiddels is ten tijde van de opstelling van dit verslag de transitie succesvol gerealiseerd). Het belanghebbendenorgaan heeft dankzij de verkregen inzichten geoordeeld dat in de diverse relevante onderdelen de evenwichtigheid van belangen goed gewogen is. Het vooruitzicht dat dankzij een goede dekkingsgraad een behoorlijke invaarbonus kan worden toegekend, stemt ook tot tevredenheid. Het belanghebbendenorgaan heeft in de loop van het jaar wel zijn zorg uitgesproken over de kostenstijging die gepaard gaat met de transitie en meent dat inperking van kosten in de toekomst vereist is.

Het totale oordeel

Op grond van het voorgaande komt het belanghebbendenorgaan tot het volgende totale oordeel: 

Het belanghebbendenorgaan adviseert op grond van het voorgaande positief ten aanzien het deel-jaarverslag 2024 met de financiële opstelling van Pensioenkring Holland Casino en spreekt tevens zijn waardering uit naar het bestuur en het bestuursbureau van Stap over de wijze waarop het zich ingezet heeft om Pensioenkring Holland Casino tijdig en zorgvuldig te betrekken bij en te informeren over het te voeren beleid.

Hoofddorp, 28 mei 2025
Belanghebbendenorgaan Pensioenkring Holland Casino

Ed Roijers (voorzitter)
Willem Kooijman
Rob Oosterhout
Hessel Hollema
Carola Coeleman 
Annemie Plat

Reactie bestuur

Met waardering voor de betrokkenheid van de leden van het belanghebbendenorgaan heeft het bestuur kennis genomen van het verslag van het belanghebbendenorgaan van Pensioenkring Holland Casino en het positieve oordeel over het in 2024 gevoerde beleid.

Het bestuur bedankt het belanghebbendenorgaan van Pensioenkring Holland Casino voor de verrichte werkzaamheden en kijkt er naar uit de constructieve samenwerking met het belanghebbendenorgaan in de toekomst voort te zetten.

Versie: v8.2.40

Software voor digital-first corporate reporting

Creëer op efficiënte wijze publicaties die impact maken

Met iwink.report maak je publicaties op een eenvoudige en efficiënte manier. Je bespaart tijd, fouten en stress. Vanuit één plek publiceer je naar een volwaardige webversie, PDF en iXBRL-bestand. Zo geef je lezers de best mogelijke ervaring.

Meer over iwink.report