Spring naar inhoud

14. Financiële opstelling Pensioenkring Eastman

14.1 Balans per 31 december 2024

(na resultaatbestemming)

(bedragen x € 1.000)       31-12-2024       31-12-2023
  Ref.              
ACTIVA                
                 
Beleggingen voor risico Pensioenkring Eastman 1              
Aandelen   59.721       51.795    
Vastrentende waarden   119.480       115.253    
Derivaten   1.317       809    
Overige beleggingen   38.295       41.944    
        218.813       209.801
                 
Herverzekeringsdeel technische voorzieningen 2     1.836       2.355
                 
Vorderingen en overlopende activa 3     1.365       389
                 
Overige activa 4     576       906
                 
TOTAAL ACTIVA       222.590       213.451
                 
                 
PASSIVA                
                 
Algemene reserve Pensioenkring Eastman 5     32.965       28.910
                 
Technische voorzieningen                
Voorziening pensioenverplichtingen voor risico Pensioenkring Eastman 6     163.665       153.727
                 
Overige voorzieningen 7     4       750
                 
Derivaten 8     25.226       29.150
                 
Overige schulden en overlopende passiva 9     730       914
                 
TOTAAL PASSIVA       222.590       213.451

14.2 Staat van baten en lasten

(bedragen x € 1.000)       2024       2023
  Ref.              
BATEN                
                 
Premiebijdragen voor risico Pensioenkring Eastman 10     3.387       3.763
                 
Beleggingsresultaten risico Pensioenkring Eastman 11     13.045       15.839
                 
Baten uit herverzekering 12     -519       151
                 
Overige baten 13     33       19
                 
TOTAAL BATEN       15.946       19.772
                 
LASTEN                
                 
Pensioenuitkeringen 14     3.182       2.985
                 
Pensioenuitvoeringskosten 15     569       489
                 
Mutatie voorziening pensioenverplichtingen voor risico Pensioenkring Eastman 16              
Pensioenopbouw   1.921       1.995    
Toeslagverlening   2.951       0    
Rentetoevoeging   5.230       4.695    
Onttrekking voor pensioenuitkeringen en pensioenuitvoeringskosten   -3.110       -2.901    
Wijziging marktrente   3.338       4.648    
Wijziging uit hoofde overdracht van rechten   -347       -716    
Wijziging actuariële grondslagen   -141       0    
Overige mutaties voorziening pensioenverplichtingen   615       -109    
        10.457       7.612
                 
Mutatie herverzekeringsdeel technische voorzieningen 17     -519       151
                 
Mutatie overige voorzieningen 18     -499       424
                 
Saldo herverzekering 19     -1.580       297
                 
Saldo overdrachten van rechten 20     279       739
                 
Overige lasten 21     2       1
                 
TOTAAL LASTEN       11.891       12.698
                 
Saldo van baten en lasten       4.055       7.074
                 
Bestemming van het saldo van baten en lasten                
Algemene reserve Pensioenkring Eastman       4.055       7.074
Totaal saldo van baten en lasten       4.055       7.074

14.3 Kasstroomoverzicht

Het kasstroomoverzicht is opgesteld volgens de directe methode.

(bedragen x € 1.000)       2024        2023 
                 
KASSTROOM UIT PENSIOENACTIVITEITEN                
                 
Ontvangsten                
Ontvangen premiebijdragen voor risico Pensioenkring Eastman   3.370       3.766    
Ontvangen in verband met overdracht van rechten   22       56    
Ontvangen uitkeringen van herverzekeraars   441       402    
Overig ontvangsten   0       -13    
        3.833       4.211
Uitgaven                
Betaalde pensioenuitkeringen   -3.183       -2.977    
Betaald in verband met overdracht van rechten   -301       -795    
Betaalde premies herverzekering   -215       -444    
Betaalde pensioenuitvoeringskosten   -591       -460    
Afdracht weerstandsvermogen   -46       15    
Overige uitgaven   -2       -1    
        -4.338       -4.662
                 
Totaal kasstroom uit pensioenactiviteiten       -505       -451
                 
KASSTROOM UIT BELEGGINGSACTIVITEITEN                
                 
Ontvangsten                
Directe beleggingsopbrengsten voor risico Pensioenkring Eastman   -908       -622    
Directe beleggingsopbrengsten Indexatiedepot   40       12    
Verkopen en aflossingen van beleggingen voor risico Pensioenkring Eastman   43.441       75.787    
        42.573       75.177
Uitgaven                
Aankopen beleggingen voor risico Pensioenkring Eastman   -42.777       -80.355    
Betaalde kosten van vermogensbeheer   -679       -1.311    
        -43.456       -81.666
                 
Totaal kasstroom uit beleggingsactiviteiten       -883       -6.489
                 
Netto kasstroom       -1.388       -6.940
Koers-/omrekenverschillen       -7       3
Mutatie liquide middelen       -1.395       -6.937
                 
Liquide middelen per 1 januari       30.389       37.326
Liquide middelen per 31 december       28.994       30.389
Mutatie liquide middelen       -1.395       -6.937
                 
Waarvan:                
Voor risico pensioenkring (4)       576       906
Binnen de beleggingsportefuille       28.418       29.483
Liquide middelen per 31 december       28.994       30.389
                 
Liquide middelen binnen de beleggingsportefeuille:                
- Cash collateral       24.220       27.107
- Liquide middelen bij de vermogensbeheerder       4.198       2.376
Totaal (1)       28.418       29.483

14.4 Toelichting op de financiële opstelling van Pensioenkring Eastman

Algemeen

In deze paragraaf wordt ingegaan op de specifieke grondslagen voor waardering van activa en passiva en bepaling van het resultaat voor Pensioenkring Eastman. De grondslagen die voor alle pensioenkringen van toepassing zijn, worden toegelicht in 24.1 Grondslagen van waardering en resultaatbepaling.

Grondslagen

Schattingswijziging
De financiële opstelling is in overeenstemming met Titel 9 Boek 2 BW opgesteld en dit vereist dat het bestuur oordelen vormt en schattingen en veronderstellingen maakt die van invloed zijn op de toepassing van grondslagen en de gerapporteerde waarde van activa en verplichtingen, en van baten en lasten.

De schattingen en onderliggende veronderstellingen worden voortdurend beoordeeld.

Indien het voor het geven van het in artikel 2:362 lid 1 BW vereiste inzicht noodzakelijk is, is de aard van deze oordelen en schattingen inclusief de bijbehorende veronderstellingen opgenomen bij de toelichting op de desbetreffende posten in de financiële opstelling. Herzieningen van schattingen worden opgenomen in de periode waarin de schatting wordt herzien, en in toekomstige perioden waarvoor de herziening gevolgen heeft.

In september 2024 heeft het Koninklijk Actuarieel Genootschap de Prognosetafel AG2024 gepubliceerd. De pensioenkring is per eind september 2024 overgegaan op deze prognosetafel en dit heeft een verlagend effect op de voorziening pensioenverplichtingen van 203 en daardoor een positief effect op de dekkingsgraad van 0,15%-punt. Ook heeft een aanpassing van de correctiefactoren op de sterftekansen, ofwel ervaringssterfte, plaatsgevonden. Deze aanpassing is ook per eind september 2024 doorgevoerd en heeft een verhogend effect op de voorziening pensioenverplichtingen van 62
en daardoor een negatief effect op de dekkingsgraad van 0,04%-punt.

Grondslagen voor waardering van activa en passiva

Technische voorzieningen

De actuariële grondslagen en veronderstellingen van Pensioenkring Eastman zijn vastgesteld conform de bepalingen in de Pensioenwet, waarbij rekening wordt gehouden met de voorzienbare trend in overlevingskansen.

De berekeningen voor de voorziening verzekeringsverplichtingen zijn uitgevoerd op basis van de volgende:

  • De voorziening pensioenverplichtingen wordt berekend als de contante waarde van de op de balansdatum opgebouwde pensioenen inclusief de eventueel op 31 december toe te kennen verhoging in verband met toeslagverlening, voor zover hiertoe besloten is voor 31 december.
  • Voor arbeidsongeschikte deelnemers wordt de voorziening pensioenverplichtingen voor het arbeidsongeschikte deel berekend als de contante waarde van de op de pensioendatum in uitzicht gestelde pensioenen bij een tot die datum voortgezette pensioenopbouw.
  • Voor mannen en vrouwen is gebruik gemaakt van de in 2024 door het Koninklijk Actuarieel Genootschap gepubliceerde Prognosetafel AG2024 (2023: Prognosetafel AG2022). Om rekening te houden met het gegeven dat de populatie van de pensioenkring af kan wijken van de totale populatie waarop de prognosetafel is gebaseerd, worden leeftijdsafhankelijke correctiefactoren op de sterftekansen toegepast. Deze correctiefactoren zijn in 2024 bepaald met het Demographic Horizons™ model van Aon (Aon ervaringssterfte 2024, 2023: Aon ervaringssterfte 2022).
  • De reservering voor partnerpensioen wordt voor pensioendatum bepaald op basis van partnerfrequenties. Na pensioendatum wordt uitgegaan van een bepaalde partner.
  • Het leeftijdsverschil tussen man en vrouw wordt gesteld op 3 jaar.
  • De leeftijd per de berekeningsdatum wordt vastgesteld in maanden nauwkeurig, waarbij de geboortedatum gelijk wordt gesteld aan de 1e van de geboortemaand.
  • Ter dekking van toekomstige administratiekosten en excassokosten is een separate kostenvoorziening gevormd.
  • Voor het latent wezenpensioen wordt 5,0% van de voorziening pensioenverplichtingen voor het latent nabestaandenpensioen van actieve, premievrije en arbeidsongeschikte deelnemers gereserveerd.
  • Als rekenrente voor de voorziening pensioenverplichtingen wordt de rentetermijnstructuur per 31 december van het betreffende boekjaar, zoals die door DNB is gepubliceerd, gehanteerd. Bij de waardering worden de verzekerde pensioenuitkeringen contant gemaakt met de rentetermijnstructuur en de actuariële grondslagen van Pensioenkring Eastman.

Overige voorzieningen
Onder de overige voorzieningen is het indexatiedepot opgenomen. Het indexatiedepot wordt aangevuld vanuit een premiemarge, waarbij de feitelijke premie wordt verminderd met de gedempte kostendekkende premie en overige kosten. De aanwezige middelen worden aangewend voor de financiering van toeslagen voor actieve deelnemers. Het indexatiedepot wordt gewaardeerd tegen nominale waarde.

Grondslagen voor bepaling resultaat

Mutatie voorziening pensioenverplichtingen voor risico Pensioenkring Eastman

Toeslagverlening
Het toeslagbeleid van Pensioenkring Eastman is voorwaardelijk. De toeslag op de aanspraken op ouderdomspensioen van de deelnemers, gewezen deelnemers en pensioengerechtigden wordt gebaseerd op de wijziging van het consumentenprijsindex (CPI) alle huishoudens (afgeleid). Dit wordt bepaald aan de hand van de wijziging van de index over de maand september voorafgaande aan de verlening en de maand september van het daaraan voorafgaande jaar. Een negatieve inflatie (deflatie) zal niet leiden tot een neerwaartse aanpassing. Het toeslagpercentage zal alsdan gesteld worden op 0. Het streven is een realistisch toeslagbeleid op basis van het consumentenprijsindexcijfer alle bestedingen (afgeleid). Het beleid is erop gericht om op de lange termijn circa 75% van de stijging van de prijsindex door middel van toeslagen te compenseren.

Indien in enig jaar nog middelen resteren in het indexatiedepot en de verleende toeslag lager is dan de maatstaf, kan het bestuur besluiten uit die middelen een extra toeslag te verlenen aan actieve deelnemers, zodanig dat de verleende toeslag niet hoger is dan de maatstaf. Het bedrag dat onttrokken wordt aan het indexatiedepot wordt 'dekkingsgraad neutraal' vastgesteld op basis van de actieve deelnemers per ultimo februari van het jaar.

14.5 Toelichting op de balans per 31 december 2024

ACTIVA

1. Beleggingen voor risico Pensioenkring Eastman

(bedragen x € 1.000)   31-12-2024   31-12-2023
         
Aandelen   59.721   51.795
Vastrentende waarden   119.480   115.253
Derivaten   1.317   809
Overige beleggingen   38.295   41.944
Totaal   218.813   209.801
(bedragen x € 1.000)   Aandelen   Vastrentende waarden   Derivaten   Overige beleggingen   Totaal
                     
Stand per 1 januari 2024   51.795   115.253   -28.341   41.944   180.651
Aankopen   0   16.875   1.191   23.926   41.991
Verkopen   0   -16.058   187   -27.570   -43.441
Herwaardering   7.926   3.411   3.054   326   14.718
Overige mutaties   0   0   0   -331   -331
Stand per 31 december 2024   59.721   119.480   -23.909   38.295   193.587
Schuldpositie derivaten (credit)                   25.226
Totaal                   218.813

De overige mutaties bij overige beleggingen bestaan uit toe- en afname van liquide middelen binnen de beleggingsportefeuille en de mutaties binnen de vorderingen en schulden op beleggingen, die onder de overige beleggingen worden gepresenteerd.

Het economisch risico ligt bij Pensioenkring Eastman. Het juridisch eigendom is ondergebracht bij Stap.

(bedragen x € 1.000)   Aandelen   Vastrentende waarden   Derivaten   Overige beleggingen   Totaal
                     
Stand per 1 januari 2023   49.126   108.635   -32.192   40.265   165.834
Aankopen   9.544   50.165   1.295   20.088   81.092
Verkopen   -15.734   -48.498   -555   -11.000   -75.787
Herwaardering   8.859   4.951   3.112   221   17.143
Overige mutaties   0   0   0   -7.630   -7.630
Stand per 31 december 2023   51.795   115.253   -28.341   41.944   180.651
Schuldpositie derivaten (credit)                   29.150
Totaal                   209.801

In 2023 heeft de fondsbeheerder de structuur van een aantal beleggingsfondsen vereenvoudigd. Voor de pensioenkring betekende dit dat beleggingen in bepaalde ‘feeder’ fondsen verkocht werden en dat voor dezelfde waarde werd belegd in het ‘master’ fonds. De pensioenkring behield daarmee dezelfde onderliggende beleggingen. De hier uit voortvloeiende transacties zijn in bovenstaande overzicht mee genomen als verkoop respectievelijk aankoop.

Aandelen

(bedragen x € 1.000)   31-12-2024   31-12-2023
         
Beursgenoteerde en niet beursgenoteerde beleggingsinstellingen die beleggen in aandelen   59.721   51.795
Totaal   59.721   51.795

Pensioenkring Eastman belegt niet in de werkgever. 

Ultimo boekjaar bedragen de volgende posten meer dan 5% van de betreffende beleggingscategorie:

(bedragen x € 1.000)   31-12-2024   31-12-2023
                 
Tesla Inc.   3.174   5,3%   2.154   4,2%
Totaal   3.174   5,3%   2.154   4,2%

Vastrentende waarden

(bedragen x € 1.000)   31-12-2024   31-12-2023
         
Obligaties   34.993   35.327
Niet-beursgenoteerde beleggingsinstellingen die beleggen in vastrentende waarden   44.321   42.428
Hypothekenfondsen   40.166   37.498
Totaal   119.480   115.253

De waarde in de Hypothekenfondsen betreft beleggingen in het MM Dutch Mortgage Fund.

Ultimo boekjaar bedragen de volgende posten meer dan 5% van de betreffende beleggingscategorie:

(bedragen x € 1.000)   31-12-2024   31-12-2023
                 
Duitse staatsobligaties   17.780   14,9%   26.916   23,4%
Nederlandse staatsobligaties   9.658   8,1%   5.229   4,5%
Totaal   27.438   23,0%   32.145   27,9%

De totale waarde van de beleggingen in MM Dutch Mortgage Fund bij de vastrentende waarden bedraagt 40.166 en is meer dan 5% van de totale beleggingscategorie. De beleggingen in deze vastrentende waarden zijn uiteindelijk verspreid over een veelvoud van debiteuren en worden daarom niet aangemerkt als concentratierisico. 

Derivaten

(bedragen x € 1.000)   31-12-2024   31-12-2023
         
Rentederivaten   -23.909   -28.341
Totaal   -23.909   -28.341

In de bovenstaande weergave zijn zowel de positieve als de negatieve derivatenposities meegenomen.
Een toelichting op de derivatenposities is opgenomen in de paragraaf Risicobeheer.

Overige beleggingen

(bedragen x € 1.000)   31-12-2024   31-12-2023
         
Money Market fund   9.744   12.270
Liquide middelen bij de vermogensbeheerder   4.194   1.626
Cash collateral   24.220   27.107
Indexatiedepot   4   750
Beleggingsvorderingen   133   191
Totaal   38.295   41.944

De vorderingen die samenhangen met de beleggingen zijn kortlopend.

Ultimo boekjaar bedragen de volgende posten meer dan 5% van de betreffende beleggingscategorie:

(bedragen x € 1.000)   31-12-2024   31-12-2023
                 
Fidelity Institutional Liquidity Fund PLC   3.249   8,5%   3.308   7,9%
Morgan Stanley Liquidity Funds   3.247   8,5%   4.147   9,9%
BlackRock ICS Euro Liquidity Fund   3.248   8,5%   4.815   11,5%
Totaal   9.744   25,4%   12.270   29,3%

Binnen deze goed gespreide geldmarktfondsen wordt weer nader belegd en daarom is het concentratierisico in feite beperkt.

Securities lending
Pensioenkring Eastman participeert niet in securities lending programma's.

Schattingen en oordelen
Zoals vermeld in de toelichting zijn de beleggingen van Pensioenkring Eastman gewaardeerd tegen actuele waarde per balansdatum en is het over het algemeen mogelijk en gebruikelijk om de actuele waarde binnen een aanvaardbare bandbreedte van schattingen vast te stellen. Voor sommige andere financiële instrumenten, zoals beleggingsvorderingen en -schulden, geldt dat de boekwaarde de actuele waarde benadert als gevolg van het korte termijnkarakter van de vorderingen en schulden. De boekwaarde van alle activa en de financiële verplichtingen op balansdatum benadert de actuele waarde.

Voor de meerderheid van de financiële instrumenten van Pensioenkring Eastman kan gebruik worden gemaakt van afgeleide marktnoteringen. Echter, voor de onderliggende beleggingen binnen het MM Dutch Mortgage Fund wordt gebruik gemaakt van waarderingsmodellen en -technieken, inclusief verwijzing naar de huidige reële waarde van vergelijkbare instrumenten. De tabel is gebaseerd op de levelindeling van het beleggingsfonds waarin wordt belegd.

Op basis van de boekwaarde kan het volgende onderscheid worden gemaakt:

(bedragen x € 1.000)   Genoteerde marktprijzen   Afgeleide
markt-noteringen
  Waarderings-modellen   Overig   Totaal
                     
Aandelen   0   59.721   0   0   59.721
Vastrentende waarden   34.993   44.321   40.166   0   119.480
Derivaten   0   -23.909   0   0   -23.909
Overige beleggingen   0   9.744   0   28.551   38.295
Stand per 31 december 2024   34.993   89.877   40.166   28.551   193.587

De posities uit hoofde van de derivaten betreffen zowel positieve als negatieve posities. Een toelichting over de derivatenposities is opgenomen in de paragraaf Risicobeheer.

(bedragen x € 1.000)   Genoteerde marktprijzen   Afgeleide
markt-noteringen
  Waarderings-modellen   Overig   Totaal
                     
Aandelen   0   51.795   0   0   51.795
Vastrentende waarden   35.327   42.428   37.498   0   115.253
Derivaten   0   -28.341   0   0   -28.341
Overige beleggingen   0   12.270   0   29.674   41.944
Stand per 31 december 2023   35.327   78.152   37.498   29.674   180.651

2. Herverzekeringsdeel technische voorzieningen

(bedragen x € 1.000)   31-12-2024   31-12-2023
         
Herverzekeringsdeel technische voorzieningen   1.836   2.355
Totaal   1.836   2.355

De technische voorzieningen risico verzekeraar betreft de contante waarde van de toekomstige uitkeringen van de herverzekeraars Zwitserleven, Elipslife en SCOR/De Goudse. Hierbij is conform de fondsgrondslagen gerekend met een revalidatiekans van 0%, wat betekent dat het uitgangspunt is dat de deelnemer arbeidsongeschikt blijft.

De verzekering van het overlijdensrisico is ondergebracht bij Aegon Nederland N.V. Per 1 januari 2023 is het verzekeringscontract verlengd tot 31 december 2027. Het partner- en wezenpensioen en het Anw-hiaat pensioen is verzekerd op kapitaalbasis.

De verzekering van het arbeidsongeschiktheidsrisico is ondergebracht bij SCOR/De Goudse. Per 1 januari 2023 is dit verzekeringscontract verlengd tot 31 december 2027. De premievrijstelling bij arbeidsongeschiktheid en een uitkering van een WIA-excedentpensioen is verzekerd op kapitaalbasis.

De kredietwaardigheid van de verzekeraars is dusdanig dat het bestuur van mening is dat een eventueel kredietrisico niet significant is en daardoor afwaardering voor het kredietrisico niet benodigd is.

3. Vorderingen en overlopende activa

(bedragen x € 1.000)   31-12-2024   31-12-2023
         
Vorderingen m.b.t. het indexatiedepot   0   287
Vorderingen uit verzekering   1.248   18
Overige vorderingen en overlopende activa   117   84
Totaal   1.365   389

De vorderingen uit verzekering betreffen herverzekeringsclaims van individuele deelnemers die inmiddels zijn geclaimd bij de herverzekeraar.

De overige vorderingen en overlopende activa bestaan uit nog door de werkgever te betalen bijdragen in de kosten van 2024 van 96, die nog volgens afspraak door de werkgever aan de pensioenkring worden vergoed. De voorlopige afrekening voor de administratiekostenvergoeding 2024 van 14 en nog te ontvangen interest van 7.

Alle vorderingen hebben een resterende looptijd van korter dan één jaar.

4. Overige activa

(bedragen x € 1.000)   31-12-2024   31-12-2023
         
Liquide middelen   576   906
Totaal   576   906

Pensioenkring Eastman heeft twee bankrekeningen, waarvan één met name wordt gebruikt voor de financiële verrekening met Stap. Stap betaalt de pensioenuitkeringen aan de pensioengerechtigden van Pensioenkring Eastman en betaalt een deel van de pensioenuitvoeringskosten aan crediteuren. De tweede bankrekening wordt gebruikt voor de verwerking van waardeoverdrachten klein pensioen.

De liquide middelen bij banken staan ter vrije beschikking van Pensioenkring Eastman.

De liquide middelen komen economisch toe aan Pensioenkring Eastman. Het juridisch eigendom ligt bij Stap.

PASSIVA

5. Algemene reserve Pensioenkring Eastman

(bedragen x € 1.000)   2024   2023
         
Stand per 1 januari   28.910   21.836
Bestemming saldo van baten en lasten boekjaar   4.055   7.074
Stand per 31 december   32.965   28.910

Dekkingsgraad, vermogenspositie en herstelplan

(bedragen x € 1.000)   31-12-2024   31-12-2023
         
Feitelijke dekkingsgraad   120,1%   118,8%
Reële dekkingsgraad   89,2%   86,6%
Beleidsdekkingsgraad   120,6%   118,7%

De feitelijke dekkingsgraad van Pensioenkring Eastman wordt berekend door op balansdatum het pensioenvermogen te delen door de technische voorzieningen zoals opgenomen in de balans.

De reële dekkingsgraad wordt berekend door de beleidsdekkingsgraad te delen door de grens voor Toekomst Bestendig Indexeren (TBI-grens) per 30 september 2024. De TBI-grens per 30 september van een jaar is bepalend voor het besluit of de volledige toeslag op basis van Toekomst Bestendig Indexeren kan worden toegekend.

De beleidsdekkingsgraad is gebaseerd op het rekenkundig gemiddelde van de dekkingsgraden over de laatste 12 maanden. Bij de bepaling van de beleidsdekkingsgraad wordt steeds gebruik gemaakt van de meest actuele inschatting van de betreffende dekkingsgraden.

Voor het bepalen van het vereist eigen vermogen (de solvabiliteitstoets) maakt Pensioenkring Eastman gebruik van het standaardmodel. Het bestuur acht het gebruik van het standaardmodel passend voor de risico's van Pensioenkring Eastman. De uitkomsten van de solvabiliteitstoets zijn opgenomen in de paragraaf 'Risicobeheer'.

Op basis hiervan bedraagt het (minimaal) vereist eigen vermogen op 31 december:

(bedragen x € 1.000)   31-12-2024   31-12-2023
                 
Algemene reserve Pensioenkring Eastman   32.965   20,1%   28.910   18,8%
Minimaal vereist eigen vermogen   6.732   4,1%   6.326   4,1%
Vereist eigen vermogen   24.309   14,9%   22.731   14,8%

De vermogenspositie van de pensioenkring wordt gekarakteriseerd als een situatie met een toereikende solvabiliteit (2023: idem).

Herstelplan
De pensioenkring hoefde in 2024 geen herstelplan in te dienen, omdat de beleidsdekkingsgraad (118,7%) per 31 december 2023 hoger lag dan de dekkingsgraad die hoorde bij het vereist vermogen per 31 december 2023 (114,8%). Daardoor had Pensioenkring Eastman eind 2023 geen reservetekort.

De situatie is eind 2024 ongewijzigd, omdat de beleidsdekkingsgraad per 31 december 2024 (120,6%) hoger ligt dan de vereiste dekkingsgraad per 31 december 2024 (114,9%).

Minimaal vereist vermogen
Indien de beleidsdekkingsgraad gedurende vijf achtereenvolgende jaren (6 peilmomenten) lager is dan het vermogen horende bij het minimaal vereist vermogen, dienen de pensioenaanspraken en -rechten gekort te worden. Dit betreft de korting op basis van de Maatregel minimaal vereist eigen vermogen (de zogenoemde MVEV-korting). Het korten is hierbij onvoorwaardelijk, maar mag worden verdeeld over (maximaal) 10 jaar.

Ultimo 2024 is de beleidsdekkingsgraad (120,6%) hoger dan de dekkingsgraad die hoort bij het minimaal vereist vermogen (104,1%). De MVEV-korting is per 31 december 2024 voor Pensioenkring Eastman dus niet aan de orde.

Statutaire regelingen voor de bestemming van het saldo van baten en lasten
Er zijn geen statutaire bepalingen voor de bestemming van het resultaat. Het positieve saldo van de staat van baten en lasten, van 4.055 over het boekjaar, verhoogd de algemene reserve van Pensioenkring Eastman.

6.  Technische voorzieningen

(bedragen x € 1.000)   31-12-2024   31-12-2023
         
Voorziening pensioenverplichtingen voor risico Pensioenkring Eastman   161.829   151.372
Herverzekeringsdeel technische voorzieningen   1.836   2.355
Totaal   163.665   153.727

Voorziening pensioenverplichtingen voor risico Pensioenkring Eastman

(bedragen x € 1.000)   2024   2023
         
Stand per 1 januari   151.372   143.760
Pensioenopbouw   1.921   1.995
Toeslagverlening   2.951   0
Rentetoevoeging   5.230   4.695
Onttrekking voor pensioenuitkeringen en pensioenuitvoeringskosten   -3.110   -2.901
Wijziging marktrente   3.338   4.648
Wijziging actuariële grondslagen   -141   0
Wijziging uit hoofde overdracht van rechten   -347   -716
Overige mutaties voorziening pensioenverplichtingen   615   -109
Stand per 31 december   161.829   151.372

Pensioenopbouw
Onder pensioenopbouw is opgenomen de actuarieel berekende waarde van de diensttijdopbouw. Dit is het effect op de voorziening pensioenverplichtingen van de in het verslagjaar opgebouwde nominale rechten ouderdomspensioen en nabestaandenpensioen. Verder is hierin begrepen het effect van de individuele salarisontwikkeling.

Toeslagverlening
Pensioenkring Eastman streeft ernaar de opgebouwde pensioenrechten van de actieve deelnemers jaarlijks aan te passen aan de loonontwikkeling volgens de CAO. De toeslagverlening heeft een voorwaardelijk karakter. Dit betekent dat geen recht op toeslagen bestaat en dat het niet zeker is of en in hoeverre in de toekomst toeslagverlening kan plaatsvinden. Een eventuele achterstand in de toeslagverlening kan in principe worden ingehaald.

Pensioenkring Eastman streeft er tevens naar de ingegane pensioenen en de premievrije pensioenrechten (gewezen deelnemers) jaarlijks aan te passen aan de ontwikkeling van de prijsindex. Ook deze toeslagverlening heeft een voorwaardelijk karakter. Dit betekent dat geen recht op toeslagen bestaat en dat het niet zeker is of en in hoeverre in de toekomst toeslagverlening kan plaatsvinden.

Het beleid is erop gericht om op de lange termijn circa 75% van de stijging van deze prijsindex door middel van toeslagen te compenseren.

De opgebouwde pensioenen voor actieve deelnemers zijn per 31 december 2024 verhoogd (2023: 0,00%) met een reguliere toeslag van 1,10% en een aanvullende toeslag van 1,44%. De opgebouwde pensioen voor gewezen deelnemers en pensioengerechtigden zijn per 31 december 2024 met 1,10% verhoogd (2023: 0,00%).

Rentetoevoeging
De pensioenverplichtingen zijn opgerent met 3,439% (2023: 3,264%), op basis van de éénjaarsrente van de door DNB gepubliceerde rentetermijnstructuur per 31 december 2023 (2023: de éénjaarsrente van de DNB curve van 31 december 2022).

Onttrekking voor pensioenuitkeringen en pensioenuitvoeringskosten
Verwachte toekomstige pensioenuitkeringen worden vooraf actuarieel berekend en opgenomen in de voorziening pensioenverplichtingen. De onder deze regel opgenomen afname van de voorziening betreft het bedrag dat vrijkomt ten behoeve van de financiering van de verwachte pensioenuitkeringen in de verslagperiode.

Toekomstige pensioenuitvoeringskosten (in het bijzonder excassokosten) worden vooraf actuarieel berekend en opgenomen in de voorziening pensioenverplichtingen. De onder deze regel opgenomen afname van de voorziening betreft het bedrag dat vrijkomt voor de financiering van de verwachte pensioenuitvoeringskosten in de verslagperiode.

Wijziging marktrente
Jaarlijks wordt per 31 december de marktwaarde van de voorzieningen pensioenverplichtingen voor risico pensioenkring herrekend door toepassing van de actuele rentetermijnstructuur. Het effect van de verandering van de rentetermijnstructuur wordt verantwoord onder wijziging marktrente.

Rentepercentage per   31-12-2024   31-12-2023
         
    2,13%   2,31%

Wijziging actuariële grondslagen
Jaarlijks worden de actuariële grondslagen en/of methoden beoordeeld en mogelijk herzien voor de berekening van de actuele waarde van de pensioenverplichtingen. Hierbij wordt gebruik gemaakt van interne en externe actuariële deskundigheid. Dit betreft onder meer de vergelijking van de veronderstellingen voor sterfte, langleven en arbeidsongeschiktheid met werkelijke waarnemingen, zowel voor de gehele bevolking als voor de populatie van de pensioenkring.

De vaststelling van de toereikendheid van de voorziening voor pensioenverplichtingen is een inherent onzeker proces, waarbij gebruik wordt gemaakt van schattingen en oordelen door het bestuur van het fonds. Het effect van deze wijzigingen wordt verantwoord in het resultaat op het moment dat de actuariële grondslagen worden herzien.

In september 2024 heeft het Koninklijk Actuarieel Genootschap de Prognosetafel AG2024 gepubliceerd. De pensioenkring is per eind september 2024 overgegaan op deze prognosetafel en dit heeft een verlagend effect op de voorziening pensioenverplichtingen van 203 en daardoor een positief effect op de dekkingsgraad van 0,15%-punt. Ook heeft een aanpassing van de correctiefactoren op de sterftekansen, ofwel ervaringssterfte, plaatsgevonden. Deze aanpassing is ook per eind september 2024 doorgevoerd en heeft een verhogend effect op de voorziening pensioenverplichtingen van 62 en daardoor een negatief effect op de dekkingsgraad van 0,04%-punt.

Wijziging uit hoofde overdracht van rechten

(bedragen x € 1.000)   31-12-2024   31-12-2023
         
Toevoeging aan de technische voorzieningen   40   54
Onttrekking aan de technische voorzieningen   -387   -770
Totaal   -347   -716

Overige mutaties voorziening pensioenverplichtingen

(bedragen x € 1.000)   31-12-2024   31-12-2023
         
Resultaat op kanssystemen:        
- Sterfte   329   -57
- Arbeidsongeschiktheid   183   -136
- Mutaties   -58   338
- Overige technische mutaties   161   -254
Totaal   615   -109

Onder sterfte is de afwijking tussen de werkelijke sterfte ten opzichte van de veronderstelde sterfte weergegeven.

Actuariële resultaten op arbeidsongeschiktheid ontstaan doordat de werkelijke schade als gevolg van invalidering afwijkt van de in de premiestelling veronderstelde invalidering.

Onder de overige technische mutaties is het effect voor de actualisatie van de kostenvoorziening in de voorziening pensioenverplichtingen opgenomen.

De voorziening voor pensioenverplichtingen, inclusief het herverzekerde deel van de technische voorziening is naar categorieën als volgt samengesteld:

(bedragen x € 1.000)   31-12-2024   31-12-2023
                 
    Voorziening   Aantallen   Voorziening   Aantallen
                 
Actieven en arbeidsongeschikten   30.015   249   28.150   278
Pensioengerechtigden   42.784   138   36.984   120
Gewezen deelnemers   84.544   733   81.626   722
    157.343   1.120   146.760   1.120
Overig   6.322   0   6.967   0
Voorziening pensioenverplichtingen   163.665   1.120   153.727   1.120

'Overig' bestaat uit de kostenvoorziening voor toekomstige uitvoeringskosten voor de uitvoering van de pensioenregeling.

Korte beschrijving pensioenregeling
De pensioenregeling kan worden gekenmerkt als een voorwaardelijk geïndexeerde middelloonregeling met een pensioenleeftijd van 68 jaar. De pensioenovereenkomst omvat naast de voorwaardelijke middelloonregeling ook een beschikbare premieregeling, die wordt uitgevoerd door een andere pensioenuitvoerder. Jaarlijks wordt een aanspraak op ouderdomspensioen opgebouwd van 1,875% van de in dat jaar geldende pensioengrondslag. De pensioengrondslag is gelijk aan 13 maandsalarissen en de overeengekomen vakantie-uitkering onder aftrek van een franchise. Voor de vaststelling van de pensioengrondslag bedraagt het pensioengevend salaris vermeerderd met de ploegentoeslag op jaarbasis, op voltijdsbasis niet meer dan het op de datum van vaststelling van de pensioengrondslag geldende maximale pensioengevend loon in de zin van artikel 18ga van de Wet op de loonbelasting 1964. Tevens bestaat er recht op arbeidsongeschiktheids-, nabestaanden- en wezenpensioen. Alle zijn op risicobasis verzekerd.

De pensioenregeling kent een aantal keuzemogelijkheden te weten het ruilen van ouderdomspensioen voor nabestaandenpensioen op pensioendatum of eerdere ontslagdatum, het vervroegen van de pensioeningangsdatum en een variabele hoogte van de pensioenuitkeringen. Op de pensioendatum kan onder voorwaarden een kapitaal dat wordt overgedragen vanuit een beschikbare premieregeling besteed worden voor aankoop van extra pensioen. De deelnemer kan de hoogte van de uitkeringen van het ouderdomspensioen variabel laten zijn. Tevens is de mogelijkheid om gedeeltelijk met pensioen te gaan in de regeling opgenomen.

Deelname aan de regeling is mogelijk vanaf de eerste dag van de maand waarin de deelnemer de leeftijd van 21 jaar bereikt. Jaarlijks beslist het bestuur de mate waarin de opgebouwde aanspraken worden geïndexeerd. Overeenkomstig artikel 10 van de Pensioenwet kwalificeert de pensioenregeling als een uitkeringsovereenkomst.

Toeslagverlening
Het toeslagbeleid van Pensioenkring Eastman is voorwaardelijk. De toeslag op de aanspraken op ouderdomspensioen van de deelnemers, gewezen deelnemers en pensioengerechtigden wordt gebaseerd op de wijziging van het consumentenprijsindexcijfer voor alle bestedingen (afgeleid). Dit wordt bepaald aan de hand van de wijziging van de index over de maand september voorafgaande aan de verlening en de maand september van het daaraan voorafgaande jaar. 

Een negatieve inflatie (deflatie) zal niet leiden tot een neerwaartse aanpassing. Het toeslagpercentage zal in dat geval gesteld worden op 0. Het streven is een realistisch toeslagbeleid op basis van het consumentenprijsindexcijfer alle bestedingen (afgeleid). Het beleid is erop gericht om op de lange termijn circa 75% van de stijging van de prijsindex door middel van toeslagen te compenseren.

Indien in enig jaar nog middelen resteren in het indexatiedepot en de verleende toeslag lager is dan de maatstaf, kan het bestuur besluiten uit die middelen een extra toeslag te verlenen aan actieve deelnemers, zodanig dat de verleende toeslag niet hoger is dan de maatstaf. Het bedrag dat onttrokken wordt aan de bestemmingsreserve wordt 'dekkingsgraad neutraal' vastgesteld op basis van de actieve deelnemers per 31 december van dat jaar.

De opgebouwde pensioenen voor actieve deelnemers zijn per 31 december 2024 verhoogd (2023: 0,00%) met een reguliere toeslag van 1,10% en een aanvullende toeslag van 1,44%. De opgebouwde pensioen voor niet-actieve deelnemers zijn per 31 december 2024 met 1,10% verhoogd (2023: 0,00%).

Inhaaltoeslagen
Onder bepaalde omstandigheden kunnen inhaaltoeslagen worden toegekend. Inhaaltoeslagen zijn toeslagen die worden toegezegd, voor zover in het verleden niet voor 100% is geïndexeerd. Om inhaaltoeslagen te kunnen toekennen is een hoge dekkingsgraad vereist. Inhaaltoeslagen zijn daarom op korte termijn niet te verwachten. Het bestuur van Pensioenkring Eastman geeft in haar financiële opstelling elk jaar een specificatie van het verschil tussen de volledige en de werkelijk toegekende toeslagen.

Voor de actieve-, gewezen deelnemers en de pensioengerechtigden is deze specificatie in de volgende tabellen opgenomen.

Actieve deelnemers   Volledige toeslag-verlening   Toegekende toeslagen   Verschil   Cumulatief verschil (t.o.v. ambitie)
                 
31 december 2020   0,99%   0,99%   0,00%   0,00%
31 december 2021   2,57%   1,70%*   0,87%   0,87%
31 december 2022   17,16%   5,80%   11,36%   12,33%
31 december 2023   -1,39%   0,00%   -1,39%   10,77%
31 december 2024   2,54%   2,54%   0,00%   10,77%
Gewezen deelnemers en pensioengerechtigden   Volledige toeslag-verlening   Toegekende toeslagen   Verschil   Cumulatief verschil (t.o.v. ambitie)
                 
31 december 2020   0,99%   0,00%   0,99%   0,99%
31 december 2021   2,57%   0,25%   2,32%   3,33%
31 december 2022   17,16%   5,54%   11,62%   15,34%
31 december 2023   -1,39%   0,00%   -1,39%   13,74%
31 december 2024   2,54%   1,10%   1,44%   15,37%

Herverzekeringsdeel technische voorzieningen
Pensioenkring Eastman heeft een verzekeringscontract met Zwitserleven met betrekking tot het risico van arbeidsongeschiktheid overgenomen vanuit de voormalige Stichting Pensioenfonds E-way. Daarnaast heeft Pensioenkring Eastman voor het overlijdensrisico een verzekeringscontract met Aegon gesloten en voor het arbeidsongeschiktheidsrisico een verzekeringscontract met SCOR/De Goudse.

Mutatie overzicht herverzekeringsdeel technische voorzieningen

(bedragen x € 1.000)   2024   2023
         
Stand per 1 januari   2.355   2.204
Rentetoevoeging   70   74
Onttrekking voor pensioenuitkeringen en pensioenuitvoeringskosten   -328   -337
Wijziging marktrente   1   70
Wijziging actuariële grondslagen   0   0
Overige wijzigingen   -262   344
Stand per 31 december   1.836   2.355

7. Overige voorzieningen

(bedragen x € 1.000)   2024   2023
Indexatiedepot        
Stand per 1 januari   750   0
Onttrekking depot   -296   0
Toevoeging depot / afrekening herverzekeraar   1.244   747
Inkoop toeslagen   -1.734   0
Premie rendement   40   12
Onttrekking kosten voor kostenvoorziening   0   -9
Stand per 31 december   4   750

In 2023 is een vordering opgenomen van 296 die per 30 juni 2024 definitief via de beleggingen is verrekend met het indexatiedepot. Tezamen met de toevoeging over het jaar 2024 en het rendement, is het volledige saldo vanuit het indexatiedepot aangewend voor een aanvullende toeslag voor actieve en arbeidsongeschikte deelnemers. Het restant betreft enkel rendement en zal in 2025 worden doorgestort naar het hoofdvermogen, zodat het indexatiedepot leeg blijft.

8. Derivaten

(bedragen x € 1.000)   31-12-2024   31-12-2023
         
Derivaten   25.226   29.150
Totaal   25.226   29.150

Een toelichting op de derivatenposities is opgenomen in de paragraaf Risicobeheer.

9. Overige schulden en overlopende passiva

(bedragen x € 1.000)   31-12-2024   31-12-2023
         
Vooruitontvangen premie   273   295
Belastingen en premie sociale verzekeringen   62   59
Premiecrediteuren   147   142
Schulden uit herverzekering   0   124
Overige schulden en overlopende passiva   248   294
Totaal   730   914

Vooruitontvangen premie betreft de premie over de maand januari 2025.

Belastingen en premies sociale verzekering betreffen de nog af te dragen loonheffing aan Stap, die hoort bij de pensioenuitkeringen van december 2024. De betaling van de loonheffing aan de Belastingdienst wordt door Stap gedaan en aan de pensioenkring doorbelast. Deze afdracht heeft in januari 2025 plaatsgevonden.

De premiecrediteuren betreft de voorlopige eindafrekening van de premie over het jaar 2024.

Overige schulden en overlopende passiva bestaan uit de overlopende kosten uit 2024 van 215, de met Stap af te rekenen exploitatiekosten over het vierde kwartaal van 2024 van 25, de openstaande crediteuren van 4, de schuld voor het weerstandvermogen van 4 en uit een verrekening pensioenen van -1. 

Alle overige schulden hebben een resterende looptijd van korter dan één jaar.

Risicobeheer

Pensioenkring Eastman wordt bij het beheer van de pensioenverplichtingen en de financiering daarvan geconfronteerd met risico's. De belangrijkste doelstelling van de pensioenkring is het nakomen van de pensioentoezeggingen en daarmee is het solvabiliteitsrisico het belangrijkste risico voor de pensioenkring.

In deze paragraaf wordt ingegaan op het beheer van de specifieke risico's voor Pensioenkring Eastman. Het beheer van de risico's die voor alle pensioenkringen van toepassing zijn, wordt toegelicht in 24.2 Grondslagen risicobeheer pensioenkringen.

Solvabiliteitsrisico's

De aanwezige dekkingsgraad heeft zich als volgt ontwikkeld:

Ontwikkeling dekkingsgraad   2024   2023
         
Dekkingsgraad per 1 januari   118,8%   115,0%
Premie   -0,3%   0,2%
Uitkeringen   0,4%   0,3%
Toeslagverlening   -1,2%   0,0%
Wijziging rentetermijnstructuur voorziening pensioenverplichtingen   -2,5%   -3,6%
Kosten   0,0%   0,0%
Beleggingsrendementen (excl. renteafdekking)   4,4%   6,9%
Waardeoverdrachten   0,1%   0,0%
Kanssystemen   0,6%   -0,2%
Overige (incidentele) mutaties   0,0%   0,2%
Kruiseffecten   -0,2%   0,1%
Overige oorzaken   0,0%   -0,1%
Dekkingsgraad per 31 december   120,1%   118,8%

De berekening van het vereist eigen vermogen en het hieruit voortvloeiende surplus aan het einde van het boekjaar is als volgt:

Vereist Eigen Vemogen   31-12-2024   31-12-2023
         
S1 Renterisico   2,5%   2,7%
S2 Risico zakelijke waarden   10,0%   9,9%
S3 Valutarisico   3,3%   3,3%
S4 Grondstoffenrisico   0,0%   0,0%
S5 Kredietrisico   4,2%   4,0%
S6 Verzekeringstechnische risico   3,8%   3,8%
S7 Liquiditeitsrisico   0,0%   0,0%
S8 Concentratierisico   0,0%   0,0%
S9 Operationeel risico   0,0%   0,0%
S10 Actief risico   0,4%   0,5%
Diversificatie-effect   -9,4%   -9,4%
Totaal   14,9%   14,8%
(bedragen x € 1.000)   31-12-2024   31-12-2023
         
Vereist pensioenvermogen   187.974   176.458
Voorziening pensioenverplichtingen -/-   163.665   153.727
Vereist eigen vermogen   24.309   22.731
Aanwezig pensioenvermogen (totaal activa -/- schulden)   32.965   28.910
Surplus   8.656   6.179

De buffers zijn berekend op basis van het standaard model, waarbij voor de samenstelling van de beleggingen wordt uitgegaan van de strategische beleggingsmix in de evenwichtssituatie. Het surplus wordt bepaald op basis de vermogensstand ultimo 2024. De feitelijke dekkingsgraad (120,1%) is per 31 december 2024 hoger dan de dekkingsgraad op basis van het vereist vermogen (114,9%).

Renterisico (S1)

De duration en het effect van de afdekking van het renterisico kan als volgt worden samengevat:

(bedragen x € 1.000)   31-12-2024   31-12-2023
                 
      Duration     Duration
                 
Vastrentende waarden (exclusief derivaten)       6,7       6,2
Vastrentende waarden (inclusief derivaten)       18,1       19,2
(nominale) Pensioenverplichtingen   163.665   19,5   153.727   19,6

Het percentage afdekking van het renterisico van 76,0% leidt ertoe dat de duration van de vastrentende waarden na afdekking van het renterisico stijgt met 11,4, naar 18,1.

De samenstelling van de vastrentende waarden naar looptijd is als volgt:

(bedragen x € 1.000)   31-12-2024   31-12-2023
                 
Resterende looptijd < 1 jaar   2.747   2,3%   3.041   2,6%
Resterende looptijd >1 jaar en < 5 jaar   19.506   16,3%   23.186   20,1%
Resterende looptijd > 5 jaar en < 10 jaar   21.169   17,7%   25.111   21,8%
Resterende looptijd > 10 jaar en < 20 jaar   53.078   44,4%   38.759   33,6%
Resterende looptijd > 20 jaar   22.980   19,2%   25.156   21,8%
Totaal   119.480   100,0%   115.253   100,0%

De presentatie van de vastrentende waarden naar bovenstaande looptijden hangt samen met het lange termijn karakter van de investeringen van Pensioenkring Eastman en het hiermee samenhangende beleid. Ter vergelijking zijn de resterende looptijden van de pensioenverplichtingen (inclusief herverzekerd deel) in onderstaand overzicht weergegeven.

(bedragen x € 1.000)   31-12-2024   31-12-2023
                 
Resterende looptijd < 5 jaar   18.001   11,0%   15.937   10,4%
Resterende looptijd >5 jaar en < 10 jaar   22.603   13,8%   20.675   13,4%
Resterende looptijd >10 jaar en < 20 jaar   49.506   30,2%   47.028   30,6%
Resterende looptijd > 20 jaar   73.376   44,8%   70.087   45,6%
Totaal   163.665   99,9%   153.727   100,0%

Valutarisico (S3)

Het totaalbedrag dat ultimo 2024 in euro's is belegd, bedraagt vóór afdekking 124.131 ofwel 63,9% (2023: 66,0%) en na afdekking 157.860 ofwel 81,5% (2023: 83,1%).

Per einde boekjaar is de waarde van de uitstaande valutatermijncontracten - 632 (2023: - 129).

De valutapositie per 31 december 2024 is vóór en na afdekking door valutaderivaten als volgt weer te geven:

        31-12-2024    
2024   Totaal voor afdekking   Valutaderivaten afdekking   Netto positie
na afdekking
             
EUR   124.131   33.729   157.860
             
GBP   1.783   -838   946
JPY   3.558   -1.814   1.744
USD   50.026   -31.710   18.316
Overige   14.717   0   14.717
Totaal niet EUR   70.085   -34.361   35.724
Totaal   194.216   -632   193.584

De valutapositie per 31 december 2023 is vóór en na afdekking door valutaderivaten als volgt weer te geven:

        31-12-2023    
2023   Totaal voor afdekking   Valutaderivaten afdekking   Netto positie
na afdekking
             
EUR   118.812   30.672   149.484
             
GBP   1.712   -862   851
JPY   3.219   -1.605   1.614
USD   42.835   -28.335   14.501
Overige   13.451   0   13.451
Totaal niet EUR   61.218   -30.802   30.416
Totaal   180.030   -129   179.900

De segmentatie van de totale beleggingsportefeuille naar regio is, op look through basis, als volgt:

(bedragen x € 1.000)   31-12-2024   31-12-2023
                 
Europa   107.727   55,6%   104.685   58,2%
Noord-Amerika   50.386   26,0%   42.733   23,8%
Zuid-Amerika   4.474   2,3%   4.649   2,6%
Azië-Pacific   15.394   8,0%   13.908   7,7%
Afrika   1.148   0,6%   1.036   0,6%
Gemixt   72   0,0%   37   0,0%
Subtotaal aandelen en vastrentende waarden   179.201   92,6%   167.048   92,9%
Derivaten   -23.909   -12,4%   -28.341   -15,8%
Overige beleggingen   38.291   19,8%   41.194   22,9%
Totaal   193.583   100,0%   179.901   100,0%

De segmentatie van de totale beleggingsportefeuille naar sectoren is, op look through basis, als volgt:

(bedragen x € 1.000)   31-12-2024   31-12-2023
                 
Energie   3.725   1,9%   3.442   1,9%
Bouw- en grondstoffen   2.000   1,0%   2.493   1,4%
Industrie   12.170   6,3%   9.688   5,4%
Duurzame Consumentengoederen   13.186   6,8%   10.702   5,9%
Consumentengebruiksgoederen   9.833   5,1%   9.035   5,0%
Gezondheidszorg   7.536   3,9%   7.785   4,3%
Hypotheken   39.455   20,4%   36.673   20,4%
Informatietechnologie   12.961   6,7%   12.143   6,7%
Telecommunicatie   5.797   3,0%   4.774   2,7%
Nutsbedrijven   3.639   1,9%   3.278   1,8%
Overheid en overheidsinstellingen   41.225   21,3%   41.749   23,2%
Financiële instellingen   23.145   12,0%   20.484   11,4%
Vastgoed   1.468   0,8%   1.276   0,7%
Liquiditeiten   2.713   1,4%   2.339   1,3%
Overige   348   0,2%   1.187   0,7%
Subtotaal aandelen en vastrentende waarden   179.201   92,6%   167.048   92,9%
Derivaten   -23.909   -12,4%   -28.341   -15,8%
Overige beleggingen   38.291   19,8%   41.194   22,9%
Totaal   193.583   100,0%   179.901   100,0%

Kredietrisico (S5)

Er is geen minimum- of target rating bepaald voor staatsobligatieleningen. Er wordt echter gewerkt met een landenverdeling als percentage van de portefeuille met discretionaire nominale staatsobligatie. 

De volgende landen zijn toegestaan, met achtereenvolgens de bijbehorende percentages voor het het minimum, neutraal en maximum gewicht:

Land   Minimum gewicht   Neutraal   Maximum gewicht
             
Duitsland   48,0%   50,0%   52,0%
Nederland   24,7%   26,7%   28,7%
Finland   11,3%   13,3%   15,3%
Oostenrijk   8,0%   10,0%   12,0%

Ultimo 2024 voldeed Pensioenkring Eastman aan het opgestelde beleid ten aanzien van beheersing van het kredietrisico binnen vastrentende waarden categorieën. Het resultaat hiervan is opgenomen in de verschillende onderstaande overzichten met segmentatie naar regio, bedrijfstak en creditrating.

De samenstelling van de vastrentende waarden naar regio's kan, op look through basis, als volgt worden samengevat:

(bedragen x € 1.000)   31-12-2024   31-12-2023
                 
Europa   98.862   82,7%   95.742   83,1%
Noord-Amerika   13.241   11,1%   12.345   10,7%
Zuid-Amerika   3.653   3,1%   3.546   3,1%
Azië-Pacific   2.695   2,3%   2.688   2,3%
Afrika   957   0,8%   895   0,8%
Gemixt   72   0,1%   37   0,0%
Totaal   119.480   100,0%   115.253   100,0%

De samenstelling van de vastrentende waarden naar sectoren is, op look through basis, als volgt:

(bedragen x € 1.000)   31-12-2024   31-12-2023
                 
Energie   2.378   2,0%   2.212   1,9%
Bouw- en grondstoffen   0   0,0%   61   0,1%
Industrie   4.500   3,8%   3.759   3,3%
Duurzame Consumentengoederen   3.696   3,1%   3.407   3,0%
Consumentengebruiksgoederen   5.642   4,7%   4.902   4,3%
Gezondheidszorg   1.154   1,0%   1.400   1,2%
Hypotheken   39.456   33,0%   36.673   31,8%
Informatietechnologie   2.331   2,0%   2.538   2,2%
Telecommunicatie   2.621   2,2%   2.369   2,1%
Nutsbedrijven   2.612   2,2%   2.326   2,0%
Overheid en overheidsinstellingen   41.225   34,5%   41.749   36,2%
Financiele instellingen   11.299   9,5%   11.034   9,6%
Liquiditeiten   1.914   1,6%   1.711   1,5%
Overige   652   0,5%   1.111   1,0%
Totaal   119.480   100,0%   115.253   100,0%

De samenvatting van de vastrentende waarden op basis van de ratings zoals eind 2024 gepubliceerd is als volgt:

(bedragen x € 1.000)   31-12-2024   31-12-2023
                 
AAA   36.670   30,7%   40.310   35,0%
AA   43.776   36,6%   37.896   32,9%
A   19.393   16,2%   18.420   16,0%
BBB   13.543   11,3%   12.778   11,1%
BB   2.583   2,2%   2.433   2,1%
B   391   0,3%   296   0,3%
CCC   622   0,5%   358   0,3%
CC   468   0,4%   361   0,3%
C   0   0,0%   129   0,1%
D   271   0,2%   288   0,2%
Geen rating   1.763   1,5%   1.985   1,7%
Totaal   119.480   100,0%   115.253   100,0%

De beleggingen met 'Geen rating' betreffen met name cash en nog af te wikkelen transacties in vastrentende waarden.

Verzekeringstechnische risico's (actuariële risico's, S6)

Overlijdens- en arbeidsongeschiktheidsrisico
Voor Pensioenkring Eastman zijn de sterfte- en arbeidsongeschiktheidsrisico's vanwege de beperkte omvang van het deelnemersbestand adequaat herverzekerd. Het risico bij overlijden is herverzekerd bij Aegon en het arbeidsongeschiktheid is herverzekerd bij SCOR/De Goudse.

Toeslagrisico
Uitdrukkelijk wordt opgemerkt dat de toeslagverlening voorwaardelijk is.

Ultimo 2024 bedraagt de reële dekkingsgraad 89,2% (2023: 86,6%). Pensioenkring Eastman heeft deze risico's verwerkt in de buffer voor het verzekeringstechnisch risico ultimo 2024.

Concentratierisico (S8)

De spreiding in de portefeuille met vastrentende waarin is weergegeven in de tabel die is opgenomen bij de toelichting op het kredietrisico

Ultimo 2024 zijn de volgende posten met meer dan 2% van het balanstotaal aanwezig:

(bedragen x € 1.000)   31-12-2024   31-12-2023
                 
Vastrentende waarden                
Duitse staatsobligaties   17.780   8,0%   26.916   12,6%
Nederlandse staatsobligaties   9.658   4,3%   5.229   2,4%
Finse staatsobligaties   4.743   2,1%   2.488   1,2%
Overige beleggingen                
BlackRock ICS Euro Liquidity Fund   3.248   1,5%   4.815   2,3%
Totaal   35.429   15,9%   39.448   18,5%

De waarde van de beleggingen in MM Dutch Mortgage Fund bedraagt 40.166 en is meer dan 2% van het balanstotaal. Echter zijn de uiteindelijke beleggingen verspreid over meerdere beleggingsfondsen.

Actief risico (S10)

Bij Pensioenkring Eastman bedraagt de tracking error van de aandelenportefeuille per eind december 0,47% (2023: 0,45%). 

Derivaten - posities

Onderstaande tabel geeft een samenvatting van de derivatenposities op 31 december 2024:

(bedragen x € 1.000)
Type contract
  Maximum looptijd   Contract-omvang   Saldo
waarde
  Positieve waarde   Negatieve waarde
                     
Rentederivaten   1 april 2072   110.000   -23.909   1.317   25.226
Totaal       110.000   -23.909   1.317   25.226

Ultimo 2024 zijn geen zekerheden ontvangen voor de derivatenpositie (2023: geen) en voor 24.220 zekerheden gesteld (2023: 27.113). Tevens zijn er zekerheden gesteld als initial margin voor 10.946 (2023: 8.844).

Onderstaande tabel geeft een samenvatting van de derivatenposities op 31 december 2023:

(bedragen x € 1.000)
Type contract
  Maximum looptijd   Contract-omvang   Saldo
waarde
  Positieve waarde   Negatieve waarde
                     
Rentederivaten   4 oktober 2071   98.700   -28.341   809   29.150
Totaal       98.700   -28.341   809   29.150

14.6 Niet in de balans opgenomen verplichtingen

Langlopende contractuele verplichtingen

Bij de Akte van Overdracht tussen Eastman Chemical B.V. en Stap is een Uitvoeringsovereenkomst overeengekomen. De Uitvoeringsovereenkomst heeft een looptijd tot en met 31 december 2025 en kent een opzegtermijn van minimaal 6 maanden. Hierbij zijn afspraken gemaakt over de kosten die in mindering worden gebracht op het vermogen. De kosten per jaar waarvoor een langlopende verplichting geldt zijn, kosten vermogensbeheer (2024: 571, 2023: 509), uitvoeringskosten pensioenbeheer (2024: 305, 2023: 301) en exploitatiekosten (2024: 151, 2023: 98).

Zolang Pensioenkring Eastman is aangesloten bij Stap, is Pensioenkring Eastman continu gehouden het benodigd weerstandsvermogen beschikbaar te stellen aan Stap.

De verzekering van het overlijdensrisico is ondergebracht bij Aegon Nederland N.V. Per 1 januari 2023 is het verzekeringscontract verlengd tot 31 december 2027. Het contract is steeds 5 jaar geldig. De geschatte verplichting aan premies voor de resterende periode van de looptijd bedraagt 527.

De verzekering van het arbeidsongeschiktheidsrisico is ondergebracht bij SCOR/De Goudse. Per 1 januari 2023 is dit verzekeringscontract verlengd tot 31 december 2027. Het contract is steeds 5 jaar geldig. De geschatte verplichting aan premies voor de resterende periode van de looptijd bedraagt 450.

Investeringsverplichtingen

Het pensioenfonds heeft ultimo 2024 geen investeringsverplichtingen (2023: geen).

Verbonden partijen

Identiteit van verbonden partijen
Er is sprake van een relatie tussen het bestuur van Stap en Pensioenkring Eastman.

Transacties met (voormalige) bestuurders
Behoudens de betaling van vaste bestuursvergoedingen (en overeengekomen premies) vinden er geen andere transacties tussen de verbonden partijen plaats. Er zijn geen leningen verstrekt aan, noch is er sprake van vorderingen op, (voormalige) bestuurders. De bestuurders van Stap hebben geen pensioenaanspraken of –rechten in de pensioenregeling van Pensioenkring Eastman.

14.7 Toelichting op de staat van baten en lasten

10. Premiebijdragen voor risico Pensioenkring Eastman

(bedragen x € 1.000)   2024   2023
         
Premie basispensioenregeling   3.387   3.476
Premie naar indexatiedepot   0   287
Totaal   3.387   3.763

De premieopbrengsten zijn niet gesplitst naar een werkgevers- en een werknemersdeel, omdat de totale premie volgens overeenkomst volledig door de werkgever wordt betaald. Er wordt geen pensioenpremie ingehouden op het salaris van de werknemer.

De kostendekkende premie is de benodigde premie voor voorwaardelijke toezeggingen gebaseerd op ambitie en inschattingen. Pensioenkring Eastman maakt gebruik van de mogelijkheid om de kostendekkende premie te dempen. Pensioenkring Eastman voldoet aan de eis dat de feitelijke premie minimaal gelijk moet zijn aan de gedempte kostendekkende premie. De kostendekkende, gedempte en feitelijke premie zijn als volgt:

(bedragen x € 1.000)   2024   2023
         
Kostendekkende premie   2.657   2.848
Feitelijke premie   3.382   3.471
Gedempte premie   2.545   3.333

De aan het boekjaar toe te rekenen feitelijke premie is als bate in de staat van baten en lasten verantwoord. 

De samenstelling van de kostendekkende premie is als volgt:

(bedragen x € 1.000)   2024   2023
         
Actuarieel benodigd voor onvoorwaardelijke onderdelen pensioenopbouw   2.006   2.292
Solvabiliteitsopslag   242   255
Opslag voor uitvoeringskosten   409   301
Totaal   2.657   2.848

De samenstelling van de feitelijk premie is als volgt:

(bedragen x € 1.000)   2024   2023
         
Actuarieel benodigd voor onvoorwaardelijke onderdelen pensioenopbouw   2.566   2.763
Solvabiliteitsopslag   332   332
Opslag voor uitvoeringskosten   75   75
Directe uitvoeringskosten   409   301
Totaal   3.382   3.471
         

De feitelijke premie, zoals deze in bovenstaande uitsplitsing is opgenomen wijkt 5 (2023: 5) af van de premie die daadwerkelijk is ontvangen. Dit verschil betreft de opslag voor het weerstandsvermogen.

De samenstelling van de gedempte premie is als volgt:

(bedragen x € 1.000)   2024   2023
         
Actuarieel benodigd voor onvoorwaardelijke onderdelen pensioenopbouw   1.230   1.855
Solvabiliteitsopslag   130   192
Opslag voor uitvoeringskosten   409   301
Actuarieel benodigd voor voorwaardelijke onderdelen pensioenopbouw   776   985
Totaal   2.545   3.333

Het verschil tussen de kostendekkende premie en de gedempte premie wordt veroorzaakt doordat de actuarieel benodigde koopsom voor de kostendekkende premie vastgesteld is op basis van de rentetermijnstructuur per 31 december 2023 en die voor de gedempte premie op basis van het verwacht rendement.

De premie voor 2024 wordt getoetst aan de hand van de voorschriften van het FTK. De feitelijke premie na aftrek van de kosten per deelnemer en de opslag ten behoeve van het weerstandsvermogen is hoger dan de gedempte premie. Pensioenkring Eastman voldoet hiermee aan de wettelijke eisen. Het overschot wordt toegevoegd aan het indexatiedepot en is aangewend voor een aanvullende toeslag voor actieve en arbeidsongeschikte deelnemers.

11. Beleggingsresultaten risico Pensioenkring Eastman

(bedragen x € 1.000)   Directe beleggings-
opbrengsten
  Indirecte beleggings-
opbrengsten
  Kosten vermogens-beheer   Totaal
                 
2024                
Aandelen   0   7.927   0   7.927
Vastrentende waarden   699   3.411   0   4.110
Derivaten   -2.769   3.054   -22   263
Overige beleggingen   1.103   326   0   1.429
Kosten vermogensbeheer   -   -   -671   -671
Totaal   -967   14.718   -693   13.058
Mutatie weerstandsvermogen               -13
                13.045

De kosten vermogensbeheer omvatten de kosten die door de vermogensbeheerder direct in rekening zijn gebracht. Daarnaast wordt in het kader van de Aanbevelingen Uitvoeringskosten van de Pensioenfederatie een deel van de totale pensioenuitvoeringskosten toegerekend aan vermogensbeheer.

De transactiekosten van het vermogensbeheer zijn inbegrepen in de indirecte beleggingsopbrengsten. Dit geldt ook voor de kosten vermogensbeheer die binnen de beleggingsinstellingen worden verrekend.

De mutatie van het weerstandsvermogen, het bedrag dat in 2024 aan Stap is betaald bedraagt 13 en is onttrokken aan het totale beleggingsresultaat na aftrek van kosten (2023: 20 betaald aan Stap en onttrokken aan het totale beleggingsresultaat na aftrek van kosten).

(bedragen x € 1.000)   Directe beleggings-
opbrengsten
  Indirecte beleggings-
opbrengsten
  Kosten vermogens-beheer   Totaal
                 
2023                
Aandelen   0   8.859   0   8.859
Vastrentende waarden   407   4.951   -225   5.133
Derivaten   -2.330   3.112   -5   777
Overige beleggingen   1.234   221   0   1.455
Kosten vermogensbeheer   -   -   -365   -365
Totaal   -689   17.143   -595   15.859
Mutatie weerstandsvermogen               -20
                15.839

12. Baten uit herverzekering

(bedragen x € 1.000)   2024   2023
         
Mutatie herverzekeringsdeel technische voorzieningen   -519   151
Totaal   -519   151

13. Overige baten

(bedragen x € 1.000)   2024   2023
         
Ontvangen interest banken   33   19
Totaal   33   19

14. Pensioenuitkeringen

(bedragen x € 1.000)   2024   2023
         
Ouderdomspensioen   2.527   2.393
Partnerpensioen   469   419
Wezenpensioen   22   13
Arbeidsongeschiktheidspensioen   148   144
Anw-aanvulling   16   16
Afkopen   0   0
Totaal   3.182   2.985

15. Pensioenuitvoeringskosten

(bedragen x € 1.000)   2024   2023
         
Administratiekostenvergoeding   319   320
Exploitatiekosten   339   227
Overige kosten   15   10
Algemene kosten toegerekend aan kosten vermogensbeheer   -104   -68
Totaal   569   489

De administratiekostenvergoeding bestaat, naast de kosten die voortvloeien uit de uitbestedingsovereenkomst met TKP voor Pensioenkring Eastman (305), uit kosten voor meerwerk activiteiten vanuit wet- en regelgeving en aanvullende dienstverlening (69). Hiervan is 55 conform afspraak doorbelast aan de werkgever. 

De exploitatiekosten betreffen kosten die vanuit de pensioenkring worden betaald aan Stap voor de governance (339). Deze kosten bestaan uit een vaste vergoeding voor Stap, kosten voor de werkzaamheden door de onafhankelijke accountant en de certificerend actuaris, kosten voor de actuariële functie, kosten voor het toezicht door AFM en DNB, kosten voor de Pensioenfederatie en Eumedion, kosten die samenhangen met voorbereidende werkzaamheden voor de Wtp door Stap en kosten van het belanghebbendenorgaan. Een deel (30%) van de exploitatiekosten wordt toegerekend aan de kosten vermogensbeheer. 

Onder overige kosten (15) zijn bankkosten en kosten voor communicatie-uitingen opgenomen.

Aantal personeelsleden
Bij Pensioenkring Eastman zijn geen werknemers in dienst. De werkzaamheden worden verricht door het bestuursbureau Stap. De hieraan verbonden kosten zijn voor rekening van Stap.

16. Mutatie voorziening pensioenverplichtingen voor risico Pensioenkring Eastman

(bedragen x € 1.000)   2024   2023
         
Pensioenopbouw   1.921   1.995
Toeslagverlening   2.951   0
Rentetoevoeging   5.230   4.695
Onttrekking voor pensioenuitkeringen en pensioenuitvoeringskosten   -3.110   -2.901
Wijziging marktrente   3.338   4.648
Wijziging uit hoofde overdracht van rechten   -347   -716
Wijziging actuariële grondslagen   -141   0
Overige mutaties voorziening pensioenverplichtingen   615   -109
Totaal   10.457   7.612

17. Mutatie herverzekeringsdeel technisch voorzieningen

(bedragen x € 1.000)   2024   2023
         
Mutatie herverzekeringsdeel technische voorzieningen   -519   151
Totaal   -519   151

18. Mutatie overige voorzieningen

(bedragen x € 1.000)   2024   2023
         
Onttrekking/dotatie indexatiedepot   -499   424
Totaal   -499   424

19. Saldo herverzekering

(bedragen x € 1.000)   2024   2023
         
Premie herverzekeringen   91   568
Claim op herverzekeraar   -1.297   -142
Uitkeringen uit herverzekeringen   -374   -129
Totaal   -1.580   297

20. Saldo overdrachten van rechten

(bedragen x € 1.000)   2024   2023
         
Inkomende waardeoverdrachten   -22   -56
Uitgaande waardeoverdrachten   301   795
Totaal   279   739

21. Overige lasten

(bedragen x € 1.000)   2024   2023
         
Interest lasten waardeoverdrachten   2   1
Totaal   2   1

14.8 Gebeurtenissen na balansdatum

Op het moment van vaststellen van het jaarverslag zijn er geen gebeurtenissen na balansdatum bij Pensioenkring Eastman.

Stichting Algemeen Pensioenfonds Stap

Den Haag, 11 juni 2025

Het bestuur

Marga Schaap
Huub Popping
Danielle Melis
Fred Ooms

Versie: v8.2.40

Software voor digital-first corporate reporting

Creëer op efficiënte wijze publicaties die impact maken

Met iwink.report maak je publicaties op een eenvoudige en efficiënte manier. Je bespaart tijd, fouten en stress. Vanuit één plek publiceer je naar een volwaardige webversie, PDF en iXBRL-bestand. Zo geef je lezers de best mogelijke ervaring.

Meer over iwink.report