22. Financiële opstelling Pensioenkring Astellas

Herverzekeringsdeel technische voorzieningen
Uitgaande herverzekeringspremies worden verantwoord in de periode waarop de herverzekering betrekking heeft. Vorderingen uit herverzekeringscontracten op risicobasis worden verantwoord op het moment dat de verzekerde gebeurtenis zich voordoet.

Bij de waardering worden de verzekerde uitkeringen contant gemaakt met de rentetermijnstructuur en de actuariële grondslagen van Pensioenkring Astellas. Bij de waardering van de vorderingen wordt rekening gehouden met de kredietwaardigheid van de herverzekeraar (afslag voor kredietrisico).

Vorderingen uit hoofde van winstdelingsregelingen in herverzekeringscontracten worden verantwoord op het moment van toekenning door de herverzekeraar.

Overige voorzieningen
Onder overige voorzieningen is een premiedepot opgenomen. Indien de toetspremie in enig jaar lager is dan de feitelijke premie dan wordt het premieoverschot gereserveerd in het premiedepot. Dit premiedepot kan worden aangewend in jaren dat de toetspremie hoger is dan de feitelijke premie om een verlaging van het opbouwpercentage te voorkomen of te beperken. De hoogte van het premiedepot is enerzijds afhankelijk van de toevoeging danwel onttrekking aan het premiedepot gedurende het jaar. Anderzijds wordt rekening gehouden met behaald rendement. De toevoeging dan wel onttrekking wordt vastgesteld op basis van het ex-ante bepaalde premieoverschot dan wel –tekort (in procentpunten van de pensioengrondslagsom) en een schatting van de gemiddelde parttime pensioengrondslagsom (bepaald als het gemiddelde van de pensioengrondslagsom primo en ultimo jaar).

De berekende mutatie van het premiedepot wordt vervolgens aangepast op basis van het rendement op de beleggingen voor risico Pensioenkring Astellas. Hierbij wordt verondersteld dat de mutatie van het premiedepot evenredig gedurende het jaar plaatsvindt (per maand).

Van de totale aankopen heeft een bedrag van 432.835 betrekking op de CWO waarde. 

De overige mutaties onder de overige beleggingen bestaan uit toe- en afname van liquide middelen binnen de beleggingsportefeuille en de mutaties binnen de vorderingen en schulden voor de beleggingen, die onder de overige beleggingen worden gepresenteerd.

Het economisch risico ligt bij Pensioenkring Astellas. Het juridisch eigendom is ondergebracht bij Stap.

Ultimo boekjaar zijn er geen posities binnen de betreffende beleggingscategorie met een belang groter dan 5%.

Pensioenkring Astellas belegt niet in de werkgever. 

In de bovenstaande weergave zijn zowel de positieve als negatieve derivatenposities meegenomen. Een toelichting op de derivatenpositie is opgenomen in de paragraaf Risicobeheer.

De beleggingsvorderingen zijn kortlopend.

Securities lending
Pensioenkring Astellas participeert niet in securities lending programma's.

Schattingen en oordelen
Zoals vermeld in de toelichting zijn de beleggingen van Pensioenkring Astellas gewaardeerd tegen actuele waarde per balansdatum en is het over het algemeen mogelijk en gebruikelijk om de actuele waarde binnen een aanvaardbare bandbreedte van schattingen vast te stellen. Voor sommige andere financiële instrumenten, zoals beleggingsvorderingen en -schulden, geldt dat de boekwaarde de actuele waarde benadert als gevolg van het kortetermijnkarakter van de vorderingen en schulden. De boekwaarde van alle activa en de financiële verplichtingen op balansdatum benadert de actuele waarde.

Voor de meerderheid van de financiële instrumenten van Pensioenkring Astellas kan gebruik worden gemaakt van afgeleide marktnoteringen. Echter, voor de onderliggende beleggingen binnen het MM Dutch Mortgage Fund wordt gebruik gemaakt van waardering door middel van gebruikmaking van waarderingsmodellen en -technieken, inclusief verwijzing naar de huidige reële waarde van vergelijkbare instrumenten. De tabel is gebaseerd op de levelindeling van het beleggingsfonds waarin wordt belegd. Op basis van de boekwaarde kan het volgende onderscheid worden gemaakt:

De posities uit hoofde van de derivaten betreffen zowel positieve als negatieve posities. Een toelichting op de derivatenposities is opgenomen in de paragraaf Risicobeheer.

Van de totale aankopen heeft een bedrag van 21.270 betrekking op de CWO waarde. 

De overige mutaties onder de overige beleggingen bestaan uit toe- en afname van liquide middelen binnen de beleggingsportefeuille en de mutaties binnen de vorderingen en schulden voor de beleggingen, die onder de overige beleggingen worden gepresenteerd.

Voor de waardering van de Beleggingen voor risico deelnemers van de pensioenkring is gebruik gemaakt van genoteerde marktprijzen.

Pensioenkring Astellas heeft een tweetal verzekeringscontracten met herverzekeraar SCOR/De Goudse overgenomen van Stichting Pensioenfonds Astellas. Het betreft een herverzekering van het overlijdens- en het arbeidsongeschiktheidsrisico voor de actieve en arbeidsongeschikte deelnemers. 

De kredietwaardigheid van de verzekeraar is dusdanig dat het bestuur van mening is dat een eventueel kredietrisico niet significant is en daardoor afwaardering voor het kredietrisico niet benodigd is.

De vorderingen op de werkgevers bestaan voornamelijk uit de nog te factureren premie van 2.623 van november en december 2024. De premies over deze maanden zijn respectievelijk in januari en februari aan de werkgever gefactureerd. Daarnaast bestaan de vorderingen op de werkgevers ook uit een factuur op de werkgever voor de doorbelasting van kosten voor Wtp analyses van 61.  

De vorderingen uit herverzekeringen hebben betrekking op de nog te ontvangen schadeclaims van de herverzekeraar van 879 en de nog te ontvangen premie herverzekering over 2023 van 156. 

De overige vorderingen en overlopende activa bestaan uit het nog te ontvangen liquidatiesaldo van Stichting Pensioenfonds Astellas van 91, de voorlopige afrekening voor de administratiekostenvergoeding 2024 van 18 en nog te ontvangen interest van 13. 

Alle vorderingen hebben een resterende looptijd van korter dan één jaar.

Pensioenkring Astellas heeft twee bankrekeningen, waarvan één met name wordt gebruikt voor de financiële verrekening met Stap. Stap betaalt de pensioenuitkeringen aan de pensioengerechtigden van Pensioenkring Astellas en betaalt een deel van de pensioenuitvoeringskosten aan crediteuren. De tweede bankrekening wordt gebruikt voor de verwerking van waardeoverdrachten klein pensioen.

De liquide middelen bij banken staan ter vrije beschikking van Pensioenkring Astellas.

De liquide middelen komen economisch toe aan Pensioenkring Astellas. Het juridisch eigendom ligt bij Stap.

De feitelijke dekkingsgraad van Pensioenkring Astellas wordt berekend door op de balansdatum het pensioenvermogen te delen door de technische voorzieningen zoals opgenomen in de balans.

De reële dekkingsgraad wordt berekend door de beleidsdekkingsgraad te delen door de grens voor Toekomst Bestendig Indexeren (TBI-grens) per 31 oktober 2024. De TBI-grens per 31 oktober van een jaar is bepalend voor het besluit of de volledige toeslag op basis van Toekomst Bestendig Indexeren kan worden toegekend.

De beleidsdekkingsgraad is gebaseerd op het rekenkundig gemiddelde van de dekkingsgraden over de laatste 12 maanden. Bij de bepaling van de beleidsdekkingsgraad wordt steeds gebruik gemaakt van de meest actuele inschatting van de betreffende dekkingsgraden. 

Voor het bepalen van het vereist eigen vermogen (de solvabiliteitstoets) maakt Pensioenkring Astellas gebruik van het standaard model. Het bestuur acht het gebruik van het standaardmodel passend voor de risico's van Pensioenkring Astellas. De uitkomsten van de solvabiliteitstoets zijn opgenomen in de paragraaf 'Risicobeheer'.

De vermogenspositie van Pensioenkring Astellas wordt gekarakteriseerd als een situatie met een toereikende solvabiliteit.

Herstelplan
De pensioenkring hoeft geen herstelplan in te dienen omdat de beleidsdekkingsgraad per 31 december 2024 (125,6%) hoger ligt dan de vereiste dekkingsgraad per 31 december 2024 (118,4%).

Minimaal vereist vermogen
Indien de beleidsdekkingsgraad gedurende vijf achtereenvolgende jaren (6 peilmomenten) lager is dan het vermogen horende bij het minimaal vereist vermogen, dienen de pensioenaanspraken en -rechten te worden gekort. Dit betreft de korting op basis van de Maatregel minimaal vereist eigen vermogen (de zogenoemde MVEV-korting). Het korten is hierbij onvoorwaardelijk, maar mag worden verdeeld over (maximaal) 10 jaar.

Ultimo 2024 is de beleidsdekkingsgraad (125,6%) hoger dan de dekkingsgraad die hoort bij het minimaal vereist vermogen (104,0%). De MVEV-korting is per 31 december 2024 voor Pensioenkring Astellas dus niet aan de orde.

Statutaire regelingen voor de bestemming van het saldo van baten en lasten
Er zijn geen statutaire bepalingen voor de bestemming van het resultaat. Het positieve saldo van de staat van baten en lasten, van 95.249 over het boekjaar, verhoogt de algemene reserve van Pensioenkring Astellas.

Pensioenopbouw
Onder pensioenopbouw is opgenomen de actuarieel berekende waarde van de diensttijdopbouw. Dit is het effect op de voorziening pensioenverplichtingen van de in het verslagjaar opgebouwde nominale rechten ouderdomspensioen en nabestaandenpensioen. Verder is hierin begrepen het effect van de individuele salarisontwikkeling.

Toeslagverlening
Voor actieve deelnemers, gewezen deelnemers en pensioengerechtigden probeert Pensioenkring Astellas ieder jaar het pensioen te verhogen met het consumenten prijsindexcijfer alle bestedingen (afgeleid) over de periode 31 oktober van het voorafgaande jaar tot en met 31 oktober van het jaar waarover de verhoging plaatsvindt, zoals gepubliceerd door het Centraal Bureau voor de Statistiek. Het betreft een voorwaardelijke toeslagverlening die gefinancierd wordt uit het beleggingsrendement. 

Het bestuur van Stap neemt ieder jaar een besluit over de toeslagverlening. Per 1 januari 2025 is een (gedeeltelijke) toeslag verleend van 1,62% aan de actieve deelnemers en arbeidsongeschikten, gewezen deelnemers en pensioengerechtigden. 

Rentetoevoeging
De pensioenverplichtingen zijn opgerent met 3,439%, op basis van de éénjaarsrente van de door DNB gepubliceerde rentermijnstructuur per 31 december 2023.

Onttrekking voor pensioenuitkeringen en pensioenuitvoeringskosten
Verwachte toekomstige pensioenuitkeringen worden vooraf actuarieel berekend en opgenomen in de voorziening pensioenverplichtingen. De onder deze regel opgenomen afname van de voorziening betreft het bedrag dat vrijkomt ten behoeve van de financiering van de verwachte pensioenuitkeringen in de verslagperiode.

Toekomstige pensioenuitvoeringskosten (in het bijzonder excassokosten) worden vooraf actuarieel berekend en opgenomen in de voorziening pensioenverplichtingen. De onder deze regel opgenomen afname van de voorziening betreft het bedrag dat vrijkomt voor de financiering van de verwachte pensioenuitvoeringskosten in de verslagperiode.

Wijziging marktrente
Jaarlijks wordt per 31 december de marktwaarde van de voorziening pensioenverplichtingen voor risico pensioenkring herrekend door toepassing van de actuele rentetermijnstructuur. Het effect van de verandering van de rentetermijnstructuur wordt verantwoord onder wijziging marktrente.

Wijziging actuariële grondslagen
Jaarlijks worden de actuariële grondslagen en/of methoden beoordeeld en mogelijk herzien voor de berekening van de actuele waarde van de pensioenverplichtingen. Hierbij wordt gebruik gemaakt van interne en externe actuariële deskundigheid. Dit betreft onder meer de vergelijking van de veronderstellingen voor sterfte, langleven en arbeidsongeschiktheid met werkelijke waarnemingen, zowel voor de gehele bevolking als voor de populatie van de pensioenkring.

De vaststelling van de toereikendheid van de voorziening voor pensioenverplichtingen is een inherent onzeker proces, waarbij gebruik wordt gemaakt van schattingen en oordelen door het bestuur van het fonds. Het effect van deze wijzigingen wordt verantwoord in het resultaat op het moment dat de actuariële grondslagen worden herzien.

In 2024 hebben een aantal grondslagwijzingen plaatsgevonden die gezamenlijk een verlagend effect hebben van 1.658 op de voorziening pensioenverplichtingen.

In september 2024 heeft het Koninklijk Actuarieel Genootschap de Prognosetafel AG2024 gepubliceerd. De pensioenkring is per eind september 2024 overgegaan op deze prognosetafel en dit heeft een verlagend effect op de voorziening pensioenverplichtingen van 494 en daardoor een positief effect op de dekkingsgraad van 0,1%-punt. Ook heeft een aanpassing van de correctiefactoren op de sterftekansen, ofwel ervaringssterfte, plaatsgevonden. Deze aanpassing is ook per eind september 2024 doorgevoerd en heeft een verlagend effect op de voorziening pensioenverplichtingen van 774 en daardoor een positief effect op de dekkingsgraad van 0,2%-punt.

Verder zijn dit jaar de actuariële grondslagen getoetst. Deze toetsing heeft geleid tot een aanpassing van de partnerfrequenties en dit heeft een verlagend effect op de voorziening pensioenverplichtingen van 87 en daardoor een positief effect op de dekkingsgraad van 0,0%-punt. Ook is het leeftijdsverschil aangepast, zodat voor zowel mannelijke als vrouwelijke hoofdverzekerden wordt gerekend met een leeftijdsverschil van 3 jaar. Dit heeft een verlagend effect op de de voorziening pensioenverplichtingen van 830 en en daardoor een positief effect op de dekkingsgraad van 0,2%-punt.

Tot slot is er een opslag voor latent wezenpensioen geïntroduceerd ter hoogte van 1,5% van de technische voorzieningen voor latent partnerpensioen van (gewezen) deelnemers. Dit resulteert in een stijging van de voorziening pensioenverplichtingen van 527 en daardoor een negatief effect op de dekkingsgraad van 0,2%-punt.

Onder sterfte is de afwijking tussen de werkelijke sterfte ten opzichte van de veronderstelde sterfte weergegeven. Het effect onder arbeidsongeschiktheid ontstaat doordat de werkelijke schade als gevolg van invalidering afwijkt van de in de premiestelling veronderstelde invalidering.

Onder Overige is het effect voor de mutatie van de kostenvoorziening in de voorziening pensioenverplichtingen opgenomen. 

'Overig' bestaat met name uit de reservering voor toekomstige uitvoeringskosten voor de uitvoering van de pensioenregeling. 

Korte beschrijving pensioenregeling
De pensioenregeling is een voorwaardelijke middelloonregeling met een vaste premie (CDC-regeling) met een pensioenleeftijd van 68 jaar. De regeling draagt het karakter van een uitvoeringsovereenkomst. Jaarlijks wordt een aanspraak op ouderdomspensioen opgebouwd van 1,875% van de in dat jaar geldende pensioengrondslag met een franchise van 18.799. Het pensioengevend salaris is gemaximeerd op 137.800. Tevens bestaat het recht op nabestaandenpensioen, arbeidsongeschiktheidspensioen en wezenpensioen.

De pensioenregeling kent een aantal keuzemogelijkheden te weten het vervroegen van de pensioeningangsdatum en een variabele hoogte van de pensioenuitkeringen en het ruilen van ouderdomspensioen voor nabestaandenpensioen op pensioendatum. Op de pensioendatum kan onder voorwaarden een kapitaal dat wordt overgedragen vanuit een beschikbare premieregeling besteed worden voor aankoop van extra pensioen. De deelnemer kan de hoogte van de uitkeringen van het ouderdomspensioen variabel laten zijn. Tevens is de mogelijkheid om gedeeltelijk met pensioen te gaan in de regeling opgenomen. 

Jaarlijks beslist het bestuur van Stap de mate waarin de opgebouwde aanspraken worden geïndexeerd.

Toeslagverlening
Voor actieve en  inactieve deelnemers probeert Pensioenkring Astellas ieder jaar het pensioen te verhogen met het consumenten prijsindexcijfer alle bestedingen (afgeleid) over de periode 31 oktober van het voorafgaande jaar tot en met 31 oktober van het jaar waarover de verhoging plaatsvindt, zoals gepubliceerd door het Centraal Bureau voor de Statistiek. Het betreft een voorwaardelijke toeslagverlening die gefinancierd wordt uit het beleggingsrendement. Het bestuur van Stap neemt ieder jaar een besluit over de toeslagverlening.

Per 1 januari 2025 is een (gedeeltelijke) toeslag verleend van 1,62% aan de actieve deelnemers, gewezen deelnemers en pensioengerechtigden. 

Inhaaltoeslagen
Gekorte pensioenaanspraken en in het verleden gemiste toeslagen worden niet hersteld. 

Herverzekeringsdeel technische voorzieningen
Pensioenkring Astellas heeft een tweetal verzekeringscontracten met herverzekeraar SCOR/De Goudse overgenomen van Stichting Pensioenfonds Astellas. Het betreft een herverzekering van het overlijdens- en het arbeidsongeschiktheidsrisico voor de actieve en arbeidsongeschikte deelnemers. 

Onder overige voorzieningen is het premiedepot opgenomen. Indien de toetspremie in enig jaar lager is dan de feitelijke premie dan wordt het premieoverschot gereserveerd in een premiedepot. Dit depot kan worden aangewend in jaren dat de toetspremie hoger is dan de feitelijke premie om een verlaging van het opbouwpercentage te voorkomen of te beperken.

De hoogte van het premiedepot is enerzijds afhankelijk van de toevoeging danwel onttrekking aan het premiedepot gedurende het jaar. Anderzijds wordt rekening gehouden met behaald rendement. De toevoeging dan wel onttrekking wordt vastgesteld op basis van het ex-ante bepaalde premieoverschot dan wel –tekort (in procentpunten van de pensioengrondslagsom) en een schatting van de gemiddelde parttime pensioengrondslagsom (bepaald als het gemiddelde van de pensioengrondslagsom primo en ultimo jaar).

De berekende mutatie van het premiedepot wordt vervolgens aangepast op basis van het rendement op de beleggingen voor risico fonds. Hierbij wordt verondersteld dat de mutatie van het premiedepot evenredig gedurende het jaar plaatsvindt (per maand).

Een uitgebreide toelichting op de derivatenpositie is opgenomen onder paragraaf risicobeheer.

Belastingen en premies sociale verzekering betreffen de nog af te dragen loonheng aan Stap, die hoort bij de pensioenuitkeringen van december 2024. De betaling van de loonheffing aan de Belastingdienst wordt door Stap gedaan en aan de pensioenkring doorbelast. Deze afdracht heeft in januari 2025 plaatsgevonden. 

De overige schulden en overlopende passiva bestaan uit de overlopende kosten uit 2024 van 216, openstaande crediteuren van 158, de schuld voor het weerstandvermogen van 6, de nog met Stap af te rekenen exploitatiekosten over het vierde kwartaal van 2024 van 52 en verrekeningen pensioenen van -2.

Alle schulden hebben een resterende looptijd van korter dan één jaar.

De buffers zijn berekend op basis van het standaardmodel, waarbij voor de samenstelling van de beleggingen wordt uitgegaan van de strategische beleggingsmix in de evenwichtssituatie. Het surplus wordt bepaald op basis de vermogensstand ultimo 2024. De feitelijke dekkingsgraad (123,6%) is per 31 december 2024 hoger dan de dekkingsgraad op basis van het vereist vermogen (118,4%).

Het percentage afdekking van het renterisico van 61,7% leidt ertoe dat de duration van de vastrentende waarden na afdekking van het renterisico stijgt met 8,7 naar 17,2.

De presentatie van de vastrentende waarden naar bovenstaande looptijden hangt samen met het lange termijn karakter van de investeringen van Pensioenkring Astellas en het hiermee samenhangende beleid. 

De beleggingen met 'Geen rating' betreffen met name cash en nog afgewikkelde transacties in vastrentende waarden.

Verzekeringstechnische risico's (actuariële risico's, S6)

Overlijdens- en arbeidsongeschiktheidsrisico
Pensioenkring Astellas heeft de overlijdens- en arbeidsongeschiktheidsrisico's voortvloeiende uit de aangaande pensioenverplichtingen herverzekerd.  De risico’s zijn op kapitaalbasis herverzekerd bij SCOR/De Goudse, zonder eigen behoud en zonder winstdeling.

Toeslagrisico
De toeslagverlening van de pensioenkring is voorwaardelijk. 

Ultimo 2024 bedraagt de reële dekkingsgraad 94,4%. Pensioenkring Astellas heeft deze risico's verwerkt in de buffer voor het verzekeringstechnisch risico ultimo 2024.

Concentratierisico (S8)
De spreiding in de beleggingsportefeuille is weergegeven in de tabel die is opgenomen bij de toelichting op het kredietrisico. 

Actief risico (S10)
Voor Pensioenkring Astellas bedraagt de tracking error van de aandelenportefeuille per eind december 0,0%. 

Ultimo 2024 zijn voor een bedrag van 218 aan zekerheden ontvangen voor de derivatenposities en geen zekerheden gesteld. Tevens zijn er zekerheden gesteld als initial margin voor 14.819. 

Transacties met (voormalige) bestuurders
Behoudens de betaling van vaste bestuursvergoedingen (en overeengekomen premies) vinden er geen andere transacties tussen de verbonden partijen plaats. Er zijn geen leningen verstrekt aan, noch is er sprake van vorderingen op, (voormalige) bestuurders. De bestuurders van Stap hebben geen pensioenaanspraken of –rechten in de pensioenregeling van Pensioenkring Astellas.

De premieopbrengsten zijn niet gesplitst naar een werkgevers- en een werknemersdeel, omdat de totale premie volgens overeenkomst aan de werkgever in rekening wordt gebracht. Een deel van de premie wordt door de werkgever ingehouden op het salaris van de werknemers. Aangezien er geen directe relatie is tussen het werkgevers- en het werknemersdeel, kunnen deze niet afzonderlijk worden weergegeven. 

De kostendekkende premie is de benodigde premie voor voorwaardelijke toezeggingen gebaseerd op ambitie en inschattingen. Pensioenkring Astellas maakt gebruik van de mogelijkheid om de kostendekkende premie te dempen. Pensioenkring Astellas voldoet aan de eis dat de feitelijke premie minimaal gelijk moet zijn aan de gedempte kostendekkende premie. De kostendekkende, gedempte en feitelijke premie zijn als volgt:

De feitelijke premie, zoals deze in bovenstaande uitsplitsing is opgenomen wijkt 29 af van de premie die daadwerkelijk is ontvangen. Dit verschil betreft de opslag voor het weerstandsvermogen.

De premie voor 2024 wordt getoetst aan de hand van de voorschriften van het FTK. De feitelijke premie is hoger dan de gedempte premie. Pensioenkring Astellas voldoet hiermee aan de wettelijke eisen.

De kosten vermogensbeheer omvatten de kosten die door de vermogensbeheerder direct in rekening zijn gebracht. Daarnaast wordt in het kader van de Aanbeveling Uitvoeringskosten van de Pensioenfederatie een deel van de totale pensioenuitvoeringskosten toegerekend aan vermogensbeheer.

De transactiekosten van het vermogensbeheer zijn inbegrepen in de indirecte beleggingsopbrengsten. Dit geldt ook voor de kosten vermogensbeheer die binnen de beleggingsinstellingen worden verrekend.

De mutatie van het weerstandsvermogen, het bedrag dat in 2024 aan Stap is betaald, bedraagt 985 en is onttrokken aan het totale beleggingsresultaat na aftrek van kosten.

De transactiekosten van het vermogensbeheer zijn inbegrepen in de indirecte beleggingsopbrengsten.

De administratiekostenvergoeding bestaat, naast de kosten die voortvloeien uit de uitbestedingsovereenkomst met TKP voor Pensioenkring Astellas (738), uit kosten voor meerwerkactiviteiten vanuit wet- en regelgeving en aanvullende dienstverlening (55).

De exploitatiekosten betreffen kosten die vanuit de pensioenkring worden betaald aan Stap voor governance (387). Deze kosten bestaan uit een vaste vergoeding voor Stap, kosten voor de werkzaamheden door de onafhankelijk accountant en de certificerend actuaris, kosten voor de actuariële functie, kosten die samenhangen met voorbereidende werkzaamheden voor de Wtp en kosten van het belanghebbendenorgaan. Een deel (30%) van de exploitatiekosten wordt toegerekend aan de kosten vermogensbeheer. 

Onder overige kosten (57) zijn bankkosten, kosten voor communicatie-uitingen, uitgevoerde onderzoeken en kosten voor de voorbereidende werkzaamheden voor de Wtp opgenomen.

Aantal personeelsleden
Bij Pensioenkring Astellas zijn geen werknemers in dienst. De werkzaamheden worden verricht door het bestuursbureau Stap. De hieraan verbonden kosten zijn voor rekening van Stap.

De mutatie overige voorzieningen bestaat enerzijds uit de dotaties voor de hoogte van het premieoverschot in het desbetreffende jaar aan het premiedepot. Anderzijds wordt rekening gehouden met behaald rendement. 

Op het moment van vaststellen van het jaarverslag zijn er geen gebeurtenissen na balansdatum bij Pensioenkring Astellas.

Stichting Algemeen Pensioenfonds Stap

Den Haag, 11 juni 2025

Het bestuur

Marga Schaap
Huub Popping
Danielle Melis
Fred Ooms