Spring naar inhoud

23. Financiële opstelling ­Multi-client Pensioenkring 2

23.1 Balans per 31 december 2024

(na resultaatbestemming)

(bedragen x € 1.000)       31-12-2024       31-12-2023
  Ref.              
ACTIVA                
                 
Beleggingen voor risico Multi-client Pensioenkring 2 1              
Aandelen   248.954       215.636    
Vastrentende waarden   601.440       581.337    
Derivaten   188       4.226    
Overige beleggingen   136.147       176.128    
        986.729       977.327
                 
Beleggingen toeslagendepot voor risico
Multi-client Pensioenkring 2
2     0       227
                 
Herverzekeringsdeel technische voorzieningen 3     576       693
                 
Vorderingen en overlopende activa 4     545       733
                 
Overige activa 5     962       755
                 
TOTAAL ACTIVA       988.812       979.735
                 
PASSIVA                
                 
Algemene reserve Multi-client Pensioenkring 2 6     130.111       116.323
                 
Technische voorzieningen                
Voorziening pensioenverplichtingen voor risico Multi-client Pensioenkring 2 7     748.814       727.830
                 
Overige voorzieningen 8     0       227
                 
Derivaten 9     108.960       134.074
                 
Overige schulden en overlopende passiva 10     927       1.281
                 
TOTAAL PASSIVA       988.812       979.735

23.2 Staat van baten en lasten

(bedragen x € 1.000)       2024       2023
  Ref.              
BATEN                
                 
Premiebijdragen voor risico Multi-client Pensioenkring 2 11     2.837       3.254
                 
Beleggingsresultaten risico Multi-client Pensioenkring 2 12     56.198       69.606
                 
Beleggingsresultaten toeslagendepot 13     7       10
                 
Baten uit herverzekering 14     -117       9
                 
Overige baten 15     40       37
                 
TOTAAL BATEN       58.965       72.915
                 
LASTEN                
                 
Pensioenuitkeringen 16     21.185       20.430
                 
Pensioenuitvoeringskosten 17     1.308       1.072
                 
Mutatie voorziening pensioenverplichtingen voor risico Multi-client Pensioenkring 2 18              
Pensioenopbouw   2.445       2.087    
Toeslagverlening   6.709       -3    
Wijziging pensioenregeling   0       0    
Rentetoevoeging   24.523       22.563    
Onttrekking voor pensioenuitkeringen en pensioenuitvoeringskosten   -22.319       -21.361    
Wijziging marktrente   12.146       24.649    
Wijziging actuariële grondslagen   -1.376            
Wijziging uit hoofde overdracht van rechten   -2.219       -8.357    
Overige mutaties voorziening pensioenverplichtingen   1.192       -1.282    
        21.101       18.296
                 
Mutatie herverzekeringsdeel technisch voorzieningen 19     -117       9
                 
Saldo herverzekering 20     -39       47
                 
Saldo overdrachten van rechten 21     1.954       7.140
                 
Overige lasten 22     -215       12
                 
TOTAAL LASTEN       45.177       47.006
                 
Saldo van baten en lasten       13.788       25.909
                 
Bestemming van het saldo van baten en lasten                
Algemene reserve Multi-client Pensioenkring 2       13.788       25.909
Totaal saldo van baten en lasten       13.788       25.909

23.3 Kasstroomoverzicht

Het kasstroomoverzicht is opgesteld volgens de directe methode.

(bedragen x € 1.000)       2024        2023
                 
KASSTROOM UIT PENSIOENACTIVITEITEN                
                 
Ontvangsten                
Ontvangen premiebijdragen voor risico
Multi-client Pensioenkring 2
  3.065       4.165    
Ontvangen in verband met overdracht van rechten   23       52    
Ontvangen uitkeringen van herverzekeraars   102       646    
Overige inkomsten   70       8    
        3.260       4.871
Uitgaven                
Betaalde pensioenuitkeringen   -21.185       -20.415    
Betaalde premies herverzekering   -167       -82    
Betaalde pensioenuitvoeringskosten   -1.129       -1.236    
Betaald in verband met overdracht van rechten   -1.977       -7.192    
Afdracht weerstandsvermogen   -138       82     
Overige uitgaven   -241       -5    
        -24.837       -28.848
                 
Totaal kasstroom uit pensioenactiviteiten       -21.577       -23.977
                 
KASSTROOM UIT BELEGGINGSACTIVITEITEN                
                 
Ontvangsten                
Directe beleggingsopbrengsten voor risico Multi-client Pensioenkring 2   -4.661       -7.687    
Directe beleggingsopbrengsten Toeslagendepot   7       7    
Verkopen en aflossingen van beleggingen voor risico Multi-client Pensioenkring 2   251.827       235.229    
Verkopen en aflossingen van beleggingen Toeslagendepot   0       0    
        247.173       227.549
Uitgaven                
Aankopen beleggingen voor risico Multi-client Pensioenkring 2   -241.726       -259.119    
Betaalde kosten van vermogensbeheer   -1.490       -726    
        -243.216       -259.845
                 
Totaal kasstroom uit beleggingsactiviteiten       3.957       -32.296
                 
Netto kasstroom       -17.621       -56.274
Koers-/omrekenverschillen       0       -5
Mutatie liquide middelen       -17.621       -56.278
                 
Liquide middelen per 1 januari       131.501       187.779
Liquide middelen per 31 december       113.880       131.501
Mutatie liquide middelen       -17.621       -56.278
                 
Waarvan:                
Voor risico pensioenkring (5)       962       755
Binnen de beleggingsportefuille       112.918       130.746
Liquide middelen per 31 december*       113.880       131.501
                 
                 
Liquide middelen binnen de beleggingsportefeuille:                
- Cash collateral       107.770       125.898
- Liquide middelen bij de vermogensbeheerder       5.148       4.848
Totaal (1)       112.918       130.746

23.4 Toelichting op de financiële opstelling van Multi-client Pensioenkring 2

Algemeen

In deze paragraaf wordt ingegaan op de specifieke grondslagen voor waardering van activa en passiva en bepaling van het resultaat voor Multi-client Pensioenkring 2. De grondslagen die voor alle pensioenkringen van toepassing zijn, worden toegelicht in 24.1 Grondslagen van waardering en resultaatbepaling.

Grondslagen

Schattingswijziging
De financiële opstelling is in overeenstemming met Titel 9 Boek 2 BW opgesteld en dit vereist dat het bestuur oordelen vormt en schattingen en veronderstellingen maakt die van invloed zijn op de toepassing van grondslagen en de gerapporteerde waarde van activa en verplichtingen, en van baten en lasten. De schattingen en onderliggende veronderstellingen worden voortdurend beoordeeld.

Indien het voor het geven van het in artikel 2:362 lid 1 BW vereiste inzicht noodzakelijk is, is de aard van deze oordelen en schattingen inclusief de bijbehorende veronderstellingen opgenomen bij de toelichting op de desbetreffende posten in de financiële opstelling. Herzieningen van schattingen worden opgenomen in de periode waarin de schatting wordt herzien, en in toekomstige perioden waarvoor de herziening gevolgen heeft.

In september 2024 heeft het Koninklijk Actuarieel Genootschap de Prognosetafel AG2024 gepubliceerd. De pensioenkring is per eind september 2024 overgegaan op deze prognosetafel en dit heeft een verlagend effect op de voorziening pensioenverplichtingen van 1.139 en daardoor een positief effect op de dekkingsgraad van 0,2%-punt. Ook heeft een aanpassing van de correctiefactoren op de sterftekansen, ofwel ervaringssterfte, plaatsgevonden. Deze aanpassing is ook per eind september 2024 doorgevoerd en heeft een verlagend effect op de voorziening pensioenverplichtingen van 237 en daardoor, na afronding, een positief effect op de dekkingsgraad van 0,0%-punt.

Presentatiewijziging
in 2024 is de stand van de liquide middelen in het indexatiedepot meegenomen bij de begin en eindstand van de totale liquide middelen in het kasstroomoverzicht. Hiervoor zijn de vergelijkende cijfers van 2023 ook aangepast.

Grondslagen voor waardering van activa en passiva

De berekeningen voor de voorziening pensioenverplichtingen zijn uitgevoerd op basis van de volgende actuariële grondslagen en veronderstellingen:

  • De voorziening pensioenverplichtingen wordt berekend als de contante waarde van de op de balansdatum opgebouwde pensioenen inclusief de eventueel op 31 december toe te kennen verhoging in verband met toeslagverlening, voor zover hiertoe besloten is voor 31 december. 
  • Voor arbeidsongeschikte deelnemers wordt de voorziening pensioenverplichtingen voor het arbeidsongeschikte deel berekend als de contante waarde van de op de pensioendatum in uitzicht gestelde pensioenen bij een tot die datum voortgezette pensioenopbouw. 
  • Voor mannen en vrouwen is gebruik gemaakt van de in 2024 door het Koninklijk Actuarieel Genootschap gepubliceerde Prognosetafel AG2024 (2023: Prognosetafel AG2022). Om rekening te houden met het gegeven dat de populatie van de pensioenkring af kan wijken van de totale populatie waarop de prognosetafel is gebaseerd, worden leeftijdsafhankelijke correctiefactoren op de sterftekansen toegepast. Deze correctiefactoren zijn in 2024 vastgesteld met het Demographic Horizons™ model van Aon (Aon ervaringssterfte 2024) (2023: Aon ervaringssterfte 2022). 
  • De reservering voor partnerpensioen wordt voor pensioendatum bepaald op basis van partnerfrequenties, Na pensioendatum wordt uitgegaan van een bepaalde partner.
  • De leeftijd per de berekeningsdatum wordt vastgesteld in maanden nauwkeurig, waarbij de geboortedatum gelijk wordt gesteld aan de 1e dag van de geboortemaand. 
  • Het leeftijdsverschil tussen man en vrouw wordt gesteld op 3 jaar. Het leeftijdsverschil tussen vrouw en man wordt ook gesteld op 3 jaar. 
  • Voor het wezenpensioen wordt 3,0% van de voorziening pensioenverplichtingen voor het latent nabestaandenpensioen van actieve, premievrije en arbeidsongeschikte deelnemers gereserveerd. 
  • Ter dekking van toekomstige administratiekosten en excassokosten (uitvoeringskosten) is een separate kostenvoorziening gevormd. 
  • Als rekenrente voor de voorziening pensioenverplichtingen wordt de rentetermijnstructuur per 31 december van het betreffende boekjaar zoals die door DNB is gepubliceerd gehanteerd. 

Herverzekeringsdeel technische voorzieningen
Bij de waardering worden de verzekerde pensioenuitkeringen contant gemaakt met de rentetermijnstructuur en de actuariële grondslagen van Multi-client Pensioenkring 2. 

Overige voorzieningen
Onder de overige voorzieningen is een toeslagendepot opgenomen. Het betreft het toeslagendepot ten behoeve van de deelnemers van de voormalige Multi-client Pensioenkring 1. Toegekende toeslagen worden onttrokken aan het depot. Het resultaat op de beleggingen van het toeslagendepot en aanvullende stortingen zijn aan de langlopende schuld toegevoegd. Het toeslagendepot is onderdeel van het pensioenvermogen en telt mee voor de bepaling van de dekkingsgraad.

Grondslagen voor bepaling van het resultaat

Mutatie voorziening pensioenverplichtingen voor risico Multi-client Pensioenkring 2

Toeslagverlening
Multi-client Pensioenkring 2 streeft ernaar de opgebouwde pensioenrechten van de actieve deelnemers jaarlijks aan te passen aan de ontwikkeling van het consumentenprijsindex (CPI) alle huishoudens (afgeleid). De toeslagverlening heeft een voorwaardelijk karakter. Dit betekent dat geen recht op toeslagen bestaat en dat het niet zeker is of en in hoeverre in de toekomst toeslagverlening kan plaatsvinden. Een eventuele achterstand in de toeslagverlening kan in principe worden ingehaald.

Multi-client Pensioenkring 2 streeft ernaar de ingegane pensioenen en de premievrije pensioenrechten (gewezen deelnemers) jaarlijks aan te passen aan de ontwikkeling van het consumentenprijsindex (CPI) alle huishoudens (afgeleid). Ook deze toeslagverlening heeft een voorwaardelijk karakter. Dit betekent dat geen recht op toeslagen bestaat en dat het niet zeker is of en in hoeverre in de toekomst toeslagverlening kan plaatsvinden.

23.5 Toelichting op de balans per 31 december 2024

ACTIVA

1. Beleggingen voor risico Multi-client Pensioenkring 2

(bedragen x € 1.000)   31-12-2024   31-12-2023
         
Aandelen   248.954   215.636
Vastrentende waarden   601.440   581.337
Derivaten   188   4.226
Overige beleggingen   136.147   176.128
Totaal   986.729   977.327
(bedragen x € 1.000)   Aandelen   Vastrentende waarden   Derivaten   Overige beleggingen   Totaal
                     
Stand per 1 januari 2024   215.636   581.337   -129.848   176.128   843.253
Aankopen   49.500   81.312   17.205   93.474   241.491
Verkopen   -53.060   -87.779   6.892   -117.880   -251.827
Herwaardering   36.878   26.570   -3.021   455   60.882
Overige mutaties   0   0   0   -16.030   -16.030
Stand per 31 december 2024   248.954   601.440   -108.772   136.147   877.769
Schuldpositie derivaten (credit)                   108.960
Totaal                   986.729

De overige mutaties bij overige beleggingen bestaan uit toe- en afname van liquide middelen binnen de beleggingsportefeuille en de mutaties binnen de vorderingen en schulden voor de beleggingen, die onder de overige beleggingen worden gepresenteerd.

Het economisch risico ligt bij Multi-client Pensioenkring 2. Het juridisch eigendom is ondergebracht bij Stap.

(bedragen x € 1.000)   Aandelen   Vastrentende waarden   Derivaten   Overige beleggingen   Totaal
                     
Stand per 1 januari 2023   205.737   551.918   -151.791   190.664   796.528
Aankopen   92.360   71.687   15.962   79.107   259.116
Verkopen   -117.210   -70.168   -5.851   -42.000   -235.229
Herwaardering   34.749   27.899   11.832   -376   74.105
Overige mutaties   0   0   0   -51.267   -51.267
Stand per 31 december 2023   215.636   581.337   -129.848   176.128   843.253
Schuldpositie derivaten (credit)                   134.074
Totaal                   977.327

In 2023 heeft de fondsbeheerder de structuur van een aantal beleggingsfondsen vereenvoudigd. Dit betekent dat beleggingen in bepaalde ‘feeder’ fondsen verkocht werden en dat voor dezelfde waarde werd belegd in het ‘master’ fonds. De pensioenkring behield daarmee dezelfde onderliggende beleggingen. De hier uit voortvloeiende transacties zijn in bovenstaande overzicht mee genomen als verkoop respectievelijk aankoop.

Aandelen

(bedragen x € 1.000)   31-12-2024   31-12-2023
         
Beursgenoteerde en niet beursgenoteerde beleggingsinstellingen die beleggen in aandelen   248.954   215.636
Totaal   248.954   215.636

Multi-client Pensioenkring 2 belegt niet in één van de werkgevers.

Ultimo boekjaar bedragen de volgende posten meer dan 5% van de betreffende beleggingscategorie:

(bedragen x € 1.000)   31-12-2024   31-12-2023
                 
Tesla Inc.   13.221   5,3%   6.353   2,9%
Totaal   13.221   5,3%   6.353   2,9%

Vastrentende waarden

(bedragen x € 1.000)   31-12-2024   31-12-2023
         
Obligatiefondsen   120.045   120.377
Niet-beursgenoteerde beleggingsinstellingen die beleggen in vastrentende waarden   312.968   303.721
Hypothekenfondsen   168.427   157.239
Totaal   601.440   581.337

De waarde in de Hypothekenfondsen betreffen beleggingen in het MM Dutch Mortgage Fund. 

Ultimo boekjaar bedragen de volgende posten meer dan 5% van de betreffende beleggingscategorie:

(bedragen x € 1.000)   31-12-2024   31-12-2023
                 
Nederlandse staatsobligaties   32.416   5,4%   12.329    2,1%
Duitse staatsobligaties   59.227   9,8%   106.311   18,3%
Totaal   91.643   15,2%   118.640   20,4%

De totale waarde van de beleggingen in het MM Dutch Mortgage Fund bij de vastrentende waarden bedraagt 168.427 en is meer dan 5% van de totale beleggingscategorie. De beleggingen in deze vastrentende waarden zijn uiteindelijk verspreid over een veelvoud van debiteuren en worden daarom niet aangemerkt als concentratierisico. 

Derivaten

(bedragen x € 1.000)   31-12-2024   31-12-2023
         
Valutaderivaten   -2.790   4.226
Rentederivaten   -105.982   -134.074
Totaal   -108.772   -129.848

In de bovenstaande weergave zijn zowel de positieve als de negatieve derivatenposities meegenomen. Een toelichting op de derivatenpositie is opgenomen in de paragraaf Risicobeheer.

Overige beleggingen

(bedragen x € 1.000)   31-12-2024   31-12-2023
         
Liquide middelen bij de vermogensbeheerder   5.148   4.621
Cash Collateral   107.770   125.897
Beleggingsvorderingen   1.346   2.788
Beleggingsschulden   0   -2.779
Private equity   1.849   2.453
Money Market funds   20.034   43.148
Totaal   136.147   176.128

De beleggingsvorderingen en -schulden zijn kortlopend.

Ultimo boekjaar bedragen de volgende posten meer dan 5% van de betreffende beleggingscategorie:

(bedragen x € 1.000)   31-12-2024   31-12-2023
                 
Fidelity Institutional Liquidity Fund PLC   6.707   4,9%   12.897   7,3%
BlackRock ICS Euro Liquidity Fund   6.671   4,9%   14.478    8,2%
Morgan Stanley Liquidity Funds   6.656   4,9%   15.771   9,0%
Totaal   20.034   14,7%   43.147   24,5%

Binnen deze goed gespreide geldmarktfondsen wordt weer nader belegd en daarom is het concentratierisico in feite beperkt.

Securities lending
Multi-client Pensioenkring 2 participeert niet in securities lending programma's.

Schattingen en oordelen
Zoals vermeld in de toelichting zijn de beleggingen van Multi-client Pensioenkring 2 gewaardeerd tegen actuele waarde per balansdatum en is het over het algemeen mogelijk en gebruikelijk om de actuele waarde binnen een aanvaardbare bandbreedte van schattingen vast te stellen. Voor sommige andere financiële instrumenten, zoals beleggingsvorderingen en -schulden, geldt dat de boekwaarde de actuele waarde benadert als gevolg van het kortetermijnkarakter van de vorderingen en schulden. De boekwaarde van alle activa en de financiële verplichtingen op balansdatum benadert de actuele waarde.

Voor de meerderheid van de financiële instrumenten van Multi-client Pensioenkring 2 kan gebruik worden gemaakt van afgeleide marktnoteringen. Echter, voor de onderliggende beleggingen binnen het MM Dutch Mortgage Fund wordt gebruik gemaakt van waardering door middel van gebruikmaking van waarderingsmodellen en -technieken, inclusief verwijzing naar de huidige reële waarde van vergelijkbare instrumenten. De tabel is gebaseerd op de levelindeling van het beleggingsfonds waarin wordt belegd. Op basis van de boekwaarde kan het volgende onderscheid worden gemaakt:

(bedragen x € 1.000)   Genoteerde marktprijzen   Afgeleide
markt-noteringen
  Waarderings-modellen   Overig   Totaal
                     
Aandelen   0   248.954   0   0   248.954
Vastrentende waarden   120.045   312.968   168.427   0   601.440
Derivaten   0   -108.772   0   0   -108.772
Overige beleggingen   0   20.035   1.849   114.263   136.147
Stand per 31 december 2024   120.045   473.185   170.276   114.263   877.769

De posities uit hoofde van de derivaten betreffen zowel positieve als negatieve posities. Een toelichting op de derivatenpositie is opgenomen in de paragraaf Risicobeheer.

(bedragen x € 1.000)   Genoteerde marktprijzen   Afgeleide
markt-noteringen
  Waarderings-modellen   Overig   Totaal
                     
Aandelen   0   215.636   0   0   215.636
Vastrentende waarden   120.377   303.721   157.239   0   581.337
Derivaten   0   -129.848   0   0   -129.848
Overige beleggingen   0   43.147   2.453   130.528   176.128
Stand per 31 december 2023   120.377   432.656   159.692   130.528   843.254

2. Beleggingen toeslagendepot voor risico Multi-client Pensioenkring 2

(bedragen x € 1.000)   31-12-2024   31-12-2023
         
Overige beleggingen   0   227
Totaal   0   227

Per 31 december 2024 bestaat het toeslagendepot van Multi-client Pensioenkring 2 enkel nog uit het toeslagendepot van de (gewezen) deelnemers en pensioengerechtigden van Multi-client Pensioenkring 1. Uit het toeslagendepot is per 31 december 2024 een toeslag verleend van 0,91% aan de (gewezen) deelnemers en pensioengerechtigden van Multi-client Pensioenkring 1. Ultimo boekjaar is het toeslagendepot hierdoor leeg.

Het verloop op totaalniveau van alle toeslagendepots ziet er over 2024 als volgt uit:

(bedragen x € 1.000)   Overige beleggingen   Totaal
         
Stand per 1 januari 2023   220   220
Overige mutaties   7   7
Stand per 31 december 2023   227   227
Onttrekkingen   -234   -234
Overige mutaties   7   7
Stand per 31 december 2024   0   0
         

Het toeslagendepot wordt separaat belegd en maakt geen onderdeel uit van de beleggingen voor risico van de pensioenkring.

Overige beleggingen

(bedragen x € 1.000)   31-12-2024   31-12-2023
         
Liquide middelen bij de vermogensbeheerder   0   227
Totaal   0   227

3. Herverzekeringsdeel technische voorzieningen

(bedragen x € 1.000)   31-12-2024   31-12-2023
         
Herverzekeringsdeel technische voorzieningen   576   693
Totaal   576   693

Multi-client Pensioenkring 2 heeft met de collectieve waardeoverdrachten ook de bestaande verzekeringsovereenkomsten overgenomen van het voormalige Stichting Pensioenfonds Invista, Stichting Pensioenfonds Fresenius Nederland en Multi-client Pensioenkring 1. Uit hoofde van deze verzekeringsovereenkomsten worden lopende uitkeringen ontvangen van elipsLife voor de premievrijstelling. 

De herverzekering van het overlijdensrisico is ondergebracht bij Aegon. Het betreft de uitkering van het partner- en wezenpensioen en een eventuele uitkering van een ANW-hiaat pensioen. Hiervoor is geen voorziening opgenomen.

Voor de herverzekering van het arbeidsongeschiktheidsrisico is een contract afgesloten bij SCOR. De herverzekerde voorziening uit hoofde van deze overeenkomst bedroeg 576 per 31 december 2024.

De kredietwaardigheid van de genoemde verzekeraars is dusdanig dat het bestuur van mening is dat een eventueel kredietrisico niet significant is en daardoor afwaardering voor het kredietrisico niet benodigd is.

4. Vorderingen en overlopende activa

(bedragen x € 1.000)   31-12-2024   31-12-2023
         
Vorderingen op de werkgever(s)   476   704
Vorderingen uit verzekeringen   38   0
Overige vorderingen en overlopende activa   31   29
Totaal   545   733

De vorderingen op de werkgever(s) betreft de nog te factureren premie over november en december 2024. De premie wordt 2 maanden achteraf in rekening gebracht. De betaling heeft conform afspraak met de werkgevers begin 2025 plaatsgevonden.

De vordering uit verzekeringen hebben betrekking op een vordering voor geclaimde kapitalen bij SCOR als gevolg van arbeidsongeschiktheid.

De overige vorderingen bestaan uit een vordering op Stap voor kosten van het Belanghebbendenorgaan van 20, nog te ontvangen interest van 8 en de vordering voor het weerstandsvermogen van 4.

Alle vorderingen hebben een resterende looptijd van korter dan één jaar.

5. Overige activa

(bedragen x € 1.000)   31-12-2024   31-12-2023
         
Liquide middelen   962   755
Totaal   962   755

Multi-client Pensioenkring 2 heeft drie bankrekeningen, waarvan één met name wordt gebruikt voor de financiële verrekening met Stap. Stap betaalt de pensioenuitkeringen aan de pensioengerechtigden van Multi-client Pensioenkring 2 en betaalt een deel van de pensioenuitvoeringskosten aan crediteuren. De tweede bankrekening wordt gebruikt voor de verwerking van eventuele waardeoverdrachten klein pensioen. Daarnaast wordt een derde bankrekening gebruikt om de premies van de werkgevers te innen.

De liquide middelen bij banken staan ter vrije beschikking van Multi-client Pensioenkring 2.

De liquide middelen komen economisch toe aan Multi-client Pensioenkring 2. Het juridisch eigendom ligt bij Stap.

PASSIVA

6. Algemene reserve Multi-client Pensioenkring 2

(bedragen x € 1.000)   2024   2023
         
Stand per 1 januari   116.323   90.414
Bestemming saldo van baten en lasten boekjaar   13.788   25.909
Stand per 31 december   130.111   116.323

Dekkingsgraad, vermogenspositie en herstelplan

(bedragen x € 1.000)   31-12-2024   31-12-2023
         
Feitelijke dekkingsgraad   117,4%   116,0%
Reële dekkingsgraad   88,8%   86,3%
Beleidsdekkingsgraad   118,3%   116,5%

De feitelijke dekkingsgraad van Multi-client Pensioenkring 2 wordt berekend door op de balansdatum het pensioenvermogen te delen door de technische voorzieningen zoals opgenomen in de balans.

De reële dekkingsgraad wordt berekend door de beleidsdekkingsgraad te delen door de grens voor Toekomst Bestendig Indexeren (TBI-grens) per 30 september 2024. De TBI-grens per 30 september van een jaar is bepalend voor het besluit of de volledige toeslag op basis van Toekomst Bestendig Indexeren kan worden toegekend.

De beleidsdekkingsgraad is gebaseerd op het rekenkundig gemiddelde van de dekkingsgraden over de laatste 12 maanden. Bij de bepaling van de beleidsdekkingsgraad wordt steeds gebruik gemaakt van de meest actuele inschatting van de betreffende dekkingsgraden. 

Voor het bepalen van het vereist eigen vermogen (de solvabiliteitstoets) maakt Multi-client Pensioenkring 2 gebruik van het standaardmodel. Het bestuur acht het gebruik van het standaardmodel passend voor de risico's van Multi-client Pensioenkring 2. De uitkomsten van de solvabiliteitstoets zijn opgenomen in de paragraaf 'Risicobeheer'.

Op basis hiervan bedraagt het (minimaal) vereist eigen vermogen op 31 december:

(bedragen x € 1.000)   31-12-2024   31-12-2023
                 
Stichtingskapitaal en reserves   130.111   17,4%   116.323   16,0%
Minimaal vereist eigen vermogen   30.105   4,0%   29.239   4,0%
Vereist eigen vermogen   98.092   13,1%   93.379   12,8%

De vermogenspositie van de pensioenkring wordt gekarakteriseerd als een situatie met een toereikende solvabiliteit (2023: idem).

Herstelplan
De pensioenkring hoefde in 2024 geen herstelplan in te dienen, omdat de beleidsdekkingsgraad (116,5%) per 31 december 2023 hoger lag dan de dekkingsgraad die hoort bij het vereist vermogen (112,8%). Daardoor had Multi-client Pensioenkring 2 eind 2023 geen reservetekort. 

De situatie is eind 2024 ongewijzigd, omdat de beleidsdekkingsgraad per 31 december 2024 (118,3%) hoger ligt dan de vereiste dekkingsgraad per 31 december 2024 (113,1%).

Minimaal vereist vermogen
Indien de beleidsdekkingsgraad gedurende vijf achtereenvolgende jaren (6 peilmomenten) lager is dan het vermogen dat hoort bij het minimaal vereist vermogen, dienen de pensioenaanspraken en -rechten te worden gekort. Dit betreft de korting op basis van de Maatregel minimaal vereist eigen vermogen (de zogenoemde MVEV-korting). Het korten is hierbij onvoorwaardelijk, maar mag worden verdeeld over (maximaal) 10 jaar. 

Ultimo 2024 is de beleidsdekkingsgraad (118,3%) hoger dan de dekkingsgraad die hoort bij het minimaal vereist vermogen (104,0%). De MVEV-korting is per 31 december 2024 voor Multi-client Pensioenkring 2 dus niet aan de orde.

Statutaire regelingen voor de bestemming van het saldo van baten en lasten
Er zijn geen statutaire bepalingen voor de bestemming van het resultaat. Het positieve saldo van de staat van baten en lasten van 13.788 over het boekjaar, wordt toegevoegd aan de algemene reserve van Multi-client Pensioenkring 2.

7. Technische voorzieningen

(bedragen x € 1.000)   31-12-2024   31-12-2023
         
Voorziening pensioenverplichtingen voor risico Multi-client Pensioenkring 2   748.238   727.137
Herverzekeringsdeel technische voorziening   576   693
Totaal   748.814   727.830

Voorziening pensioenverplichtingen voor risico Multi-client Pensioenkring 2

(bedragen x € 1.000)   2024   2023
         
Stand per 1 januari   727.137   708.841
Pensioenopbouw   2.445   2.087
Toeslagverlening   6.709   -3
Rentetoevoeging   24.523   22.563
Onttrekking voor pensioenuitkeringen en pensioenuitvoeringskosten   -22.319   -21.361
Wijziging marktrente   12.146   24.649
Wijziging actuariële grondslagen   -1.376   0
Wijziging uit hoofde overdracht van rechten   -2.219   -8.357
Overige mutaties voorziening pensioenverplichtingen   1.192   -1.282
Stand per 31 december   748.238   727.137

Toeslagverlening
Multi-client Pensioenkring 2 streeft er naar de opgebouwde pensioenrechten van de actieve deelnemers, de ingegane pensioenen en de premievrije pensioenrechten van de gewezen deelnemers jaarlijks aan te passen aan de ontwikkeling van het consumentenprijsindex voor alle huishoudens (afgeleid). De toeslagverlening heeft een voorwaardelijk karakter. Per 31 december 2024 is een gedeeltelijke toeslag van 0,92% (2023: geen) verleend aan de (gewezen) deelnemers en pensioengerechtigden van Multi-client Pensioenkring 2. Deze toegekende toeslag is opgenomen in de technische voorziening ultimo huidig boekjaar.

Daarnaast is een toeslag van 0,91% (2023: geen) verleend aan de deelnemers die oorspronkelijk in Multi-client Pensioenkring 1 zaten uit toeslagdepot D (voormalig Multi-client Pensioenkring 1) per 31 december 2024. Ultimo boekjaar is het toeslagendepot hierdoor leeg.

Rentetoevoeging
De pensioenverplichtingen zijn opgerent met 3,439% (2023: 3,264%), op basis van de éénjaarsrente van de door DNB gepubliceerde rentetermijnstructuur per 31 december 2023 (2023: de éénjaarsrente van de DNB- curve van 31 december 2022).

Onttrekking voor pensioenuitkeringen en pensioenuitvoeringskosten
Verwachte toekomstige pensioenuitkeringen worden vooraf actuarieel berekend en opgenomen in de voorziening pensioenverplichtingen. De onder deze regel opgenomen afname van de voorziening betreft het bedrag dat vrijkomt voor de financiering van de verwachte pensioenuitkeringen in de verslagperiode.

Toekomstige pensioenuitvoeringskosten (in het bijzonder excassokosten) worden vooraf actuarieel berekend en opgenomen in de voorziening pensioenverplichtingen. De onder deze regel opgenomen afname van de voorziening betreft het bedrag dat vrijkomt voor de financiering van de verwachte pensioenuitvoeringskosten in de verslagperiode.

Wijziging marktrente
Jaarlijks wordt per 31 december de marktwaarde van de voorzieningen pensioenverplichtingen voor risico pensioenkring herrekend door toepassing van de actuele rentetermijnstructuur. Het effect van de verandering van de rentetermijnstructuur wordt verantwoord onder wijziging marktrente.

Rentepercentage per   31-12-2024   31-12-2023
         
    2,18%   2,35%

Wijziging actuariële grondslagen
Jaarlijks worden de actuariële grondslagen en/of methoden beoordeeld en mogelijk herzien voor de berekening van de actuele waarde van de pensioenverplichtingen. Hierbij wordt gebruik gemaakt van interne en externe actuariële deskundigheid. Dit betreft onder meer de vergelijking van de veronderstellingen voor sterfte, langleven en arbeidsongeschiktheid met werkelijke waarnemingen, zowel voor de gehele bevolking als voor de populatie van de pensioenkring.

De vaststelling van de toereikendheid van de voorziening voor pensioenverplichtingen is een inherent onzeker proces, waarbij gebruik wordt gemaakt van schattingen en oordelen door het bestuur van het fonds. Het effect van deze wijzigingen wordt verantwoord in het resultaat op het moment dat de actuariële grondslagen worden herzien.

In september 2024 heeft het Koninklijk Actuarieel Genootschap de Prognosetafel AG2024 gepubliceerd. De pensioenkring is per eind september 2024 overgegaan op deze prognosetafel en dit heeft een verlagend effect op de voorziening pensioenverplichtingen van 1.139 en daardoor een positief effect op de dekkingsgraad van 0,2%-punt. Ook heeft een aanpassing van de correctiefactoren op de sterftekansen, ofwel ervaringssterfte, plaatsgevonden. Deze aanpassing is ook per eind september 2024 doorgevoerd en heeft een verlagend effect op de voorziening pensioenverplichtingen van 237 en daardoor een, na afronding, positief effect op de dekkingsgraad van 0,0%-punt.

Wijziging uit hoofde overdracht van rechten

(bedragen x € 1.000)   31-12-2024   31-12-2023
         
Toevoeging aan de technische voorzieningen   34   61
Onttrekking aan de technische voorzieningen   -2.253   -8.418
Totaal   -2.219   -8.357

Overige mutaties voorziening pensioenverplichtingen

(bedragen x € 1.000)   31-12-2024   31-12-2023
         
Resultaat op kanssystemen:        
- Sterfte   857   -327
- Arbeidsongeschiktheid   406   -80
- Mutaties   131   521
Overige   -202   -1.396
Totaal   1.192   -1.282

Onder sterfte is de afwijking tussen de werkelijke sterfte ten opzichte van de veronderstelde sterfte weergegeven.

Het effect onder arbeidsongeschiktheid ontstaat als gevolg van een wijziging van de mate van arbeidsongeschiktheid van een arbeidsongeschikte deelnemer.

Onder Overige is het effect van de actualisatie van de kostenvoorziening in de voorziening pensioenverplichtingen opgenomen.

De voorziening pensioenverplichtingen, inclusief het herverzekerde deel van de technische voorziening is naar categorieën deelnemers als volgt samengesteld:

(bedragen x € 1.000)   31-12-2024   31-12-2023
                 
    Voorziening   Aantallen   Voorziening   Aantallen
                 
Actieven en arbeidsongeschikten   23.528   353   20.851   350
Pensioengerechtigden   291.972   6.843   278.938   1.524
Gewezen   414.972   1.619   406.914   6.998
    730.472   8.815   706.703   8.872
Overig   18.342   0   21.127   0
Voorziening pensioenverplichtingen   748.814   8.815   727.830   8.872

'Overig' bestaat voornamelijk uit de reservering voor toekomstige uitvoeringskosten voor de uitvoering van de pensioenregeling.

Korte beschrijving pensioenregeling
De pensioenregeling kan worden gekenmerkt als een voorwaardelijk geïndexeerde middelloonregeling met een pensioenleeftijd van 68 jaar. De opbouwpercentages voor het ouderdomspensioen en partnerpensioen zijn door de aangesloten onderneming vrij te kiezen (binnen het fiscale kader).

De financiering voor het partnerpensioen is een keuze van de aangesloten onderneming en kan op opbouwbasis of risicobasis geschieden. Het totaal van het pensioengevend salaris waarover pensioen wordt opgebouwd en de hoogte van de franchise zijn eveneens een keuze van de aangesloten onderneming (binnen de fiscale kaders).

De pensioenregeling kent een aantal keuzemogelijkheden te weten het vervroegen/uitstellen van de pensioeningangsdatum, het ruilen van ouderdomspensioen voor nabestaandenpensioen op pensioendatum of eerdere ontslagdatum, en een variabele hoogte van de pensioenuitkeringen. Onder variabele hoogte wordt verstaan een hoger ouderdomspensioen aan het begin en een lager ouderdomspensioen daarna. Indien een deelnemer voor de AOW-gerechtigde leeftijd met pensioen gaat, heeft de deelnemer de mogelijkheid om een ouderdomspensioen te kiezen dat in het begin net zo hoog is als de jaarlijkse gezamenlijke AOW-uitkering inclusief vakantietoeslag. Tevens is de mogelijkheid om gedeeltelijk met pensioen te gaan in de regeling opgenomen.

Deelname aan de regeling is mogelijk direct nadat de deelnemer met de werkgever een pensioenovereenkomst voor deze pensioenregeling heeft afgesloten. Jaarlijks beslist het bestuur de mate waarin de opgebouwde aanspraken worden geïndexeerd. Overeenkomstig artikel 10 van de Pensioenwet kwalificeert de pensioenregeling als een uitkeringsovereenkomst. 

Toeslagverlening
De toeslagverlening voor de pensioenaanspraken en - rechten wordt jaarlijks vastgesteld door het bestuur. Multi-client Pensioenkring 2 streeft er naar de pensioenaanspraken en - rechten jaarlijks aan te passen aan de ontwikkeling van de consumentenprijsindex alle huishoudens (afgeleid).

De toeslagverlening is voorwaardelijk. Er is geen recht op toeslag en er kan op de langere termijn geen zekerheid worden gegeven of en in hoeverre toeslagverlening kan plaatsvinden. Of een toeslag kan worden verleend en hoe hoog de toeslag wordt, is afhankelijk van de financiële positie van Multi-client Pensioenkring 2. Het bestuur van Stap beslist jaarlijks in hoeverre de (premievrije) pensioenaanspraken en - rechten worden aangepast. Per 31 december 2024 is een gedeeltelijke toeslag van 0,92% (2023: geen) verleend aan de (gewezen) deelnemers en pensioengerechtigden van Multi-client Pensioenkring 2. De gemiste toeslag bedraagt 1,62% per 31 december 2024 (2023: -1,39%).

Daarnaast is een toeslag van 0,91% (2023: geen) verleend aan de deelnemers die oorspronkelijk in Multi-client Pensioenkring 1 zaten uit toeslagdepot D (voormalig Multi-client Pensioenkring 1) per 31 december 2024. Ultimo boekjaar is het toeslagendepot hierdoor leeg.

Inhaaltoeslagen
Onder bepaalde omstandigheden kunnen inhaaltoeslagen worden toegekend. Inhaaltoeslagen zijn toeslagen die worden toegezegd, voor zover in het verleden niet voor 100% is geïndexeerd. Om inhaaltoeslagen te kunnen toekennen is een hoge dekkingsgraad vereist. Het inhalen van gemiste toeslagen was niet aan de orde omdat de beleidsdekkingsgraad onder de TBI-grens ligt.

Het bestuur van Multi-client Pensioenkring 2 geeft in de financiële opstelling elk jaar een specificatie van het verschil tussen de volledige en de werkelijk toegekende toeslagen. 

Voor de actieve deelnemers is deze specificatie in de volgende tabel opgenomen.

Actieve deelnemers   Volledige
toeslag-
verlening
  Toegekende
toeslagen
  Verschil   Cumulatief
verschil (t.o.v.
ambitie)
                 
 1 januari 2019   1,47%   0,00%   1,47%   1,47%
 1 januari 2020   1,64%   0,00%   1,64%   3,13%
31 december 2020   0,99%   0,00%   0,99%   4,16%
31 december 2021   2,57%   0,00%   2,57%   6,84%
31 december 2022   17,16%   0,84%   16,32%   24,27%
31 december 2023   -1,39%   0,00%   -1,39%   22,55%
31 december 2024   2,54%   0,92%   1,62%   24,53%

Het toeslagpercentage is bepaald over het lopende boekjaar en gaat in per 31 december van het boekjaar.

Voor de gewezen deelnemers en pensioengerechtigden is deze specificatie in de volgende tabel opgenomen:

Gewezen deelnemers en pensioengerechtigden   Volledige
toeslag-
verlening
  Toegekende
toeslagen
  Verschil   Cumulatief
verschil (t.o.v.
ambitie)
                 
 1 januari 2019   1,47%   0,00%   1,47%   1,47%
 1 januari 2020   1,64%   0,00%   1,64%   3,13%
31 december 2020   0,99%   0,00%   0,99%   4,16%
31 december 2021   2,57%   0,00%   2,57%   6,84%
31 december 2022   17,16%   0,84%   16,32%   24,27%
31 december 2023   -1,39%   0,00%   -1,39%   22,55%
31 december 2024   2,54%   0,92%   1,62%   24,53%

Het toeslagpercentage is bepaald over het lopende boekjaar en gaat in per 31 december van het boekjaar.

Herverzekeringsdeel technische voorzieningen
Multi-client Pensioenkring 2 heeft met de collectieve waardeoverdrachten ook de bestaande verzekeringsovereenkomsten overgenomen van het voormalige Stichting Pensioenfonds Invista, Stichting Pensioenfonds Fresenius Nederland en Multi-client Pensioenkring 1. Uit hoofde van deze verzekeringsovereenkomsten worden lopende uitkeringen ontvangen van elipsLife voor premievrijstelling. 

De herverzekering van het overlijdensrisico is ondergebracht bij Aegon. Het betreft de uitkering van het partner- en wezenpensioen en een eventuele uitkering van een ANW-hiaat pensioen. Dit betreft een kapitaalverzekering en hiervoor wordt geen herverzekerde voorziening opgenomen.

Voor de herverzekering van het arbeidsongeschiktheidsrisico is een contract afgesloten bij SCOR. Het herverzekeringsdeel technische voorziening uit hoofde van deze overeenkomst bedroeg 576 per 31 december 2024.

Mutatie overzicht herverzekeringsdeel technische voorzieningen

(bedragen x € 1.000)   2024   2023
         
Stand per 1 januari   693   684
Rentetoevoeging   21   22
Onttrekking pensioenuitkeringen en pensioenuitvoeringskosten   -90   -94
Wijziging marktrente   1   22
Wijziging actuariële grondslagen   0   0
Overige wijzigingen   -49   59
Stand per 31 december   576   693

De overige wijzigingen hebben betrekking op de mutaties binnen de herverzekerde populatie. Een voorbeeld hiervan is een wijziging in de mate van arbeidsongeschiktheid voor een deelnemer.

De gehele herverzekeringsdeel technische voorzieningen heeft een looptijd van langer dan één jaar.

8. Overige voorzieningen

(bedragen x € 1.000)   31-12-2024   31-12-2023
         
Toeslagendepot   0   227
Totaal   0   227

De toeslagendepots zijn gevormd vanuit de verschillende collectieve waardeoverdrachten ten behoeve van de deelnemers die daar recht op hebben en zijn bedoeld om vanuit daar toeslagen toe te kennen aan de oud-deelnemers van de voormalige pensioenfondsen en de pensioenkring. Per 31 december 2022 waren de toeslagendepots A, B en C leeg. Per 31 december 2024 is ook toeslagendepot D leeg.

Toeslagendepot D - Multi-client Pensioenkring 1

(bedragen x € 1.000)   2024   2023
         
Stand per 1 januari   227   220
Vorming depot D (MC1)   0   0
Rendement   7   7
Correctie fictieve kostenvoorziening   0   0
Onttrekkingen   -234   0
Stand per 31 december   0   227

Per 31 december 2024 is er vanuit het toeslagendepot D (MC1) een toeslag van 0,91% (2023: geen) aan de deelnemers die oorspronkelijk in Multi-client Pensioenkring 1 zaten verleend. Ultimo boekjaar is het toeslagendepot hierdoor leeg.

9. Derivaten

(bedragen x € 1.000)   31-12-2024   31-12-2023
         
Derivaten   108.960   134.074
Totaal   108.960   134.074

Een uitgebreide toelichting op de derivatenpositie is opgenomen in de paragraaf Risicobeheer.

10. Overige schulden en overlopende passiva

(bedragen x € 1.000)   31-12-2024   31-12-2023
         
Belastingen en premie sociale verzekeringen   427   427
Overige schulden en overlopende passiva   500   788
Schulden uit verzekeringen   0   66
Totaal   927   1.281

De post 'belastingen en premies sociale verzekering' betreft de nog af te dragen loonheffing aan Stap, die hoort bij de pensioenuitkeringen van december 2024. De betaling van de loonheffing aan de Belastingdienst wordt door Stap gedaan en aan de pensioenkring doorbelast. Deze afdracht heeft in januari 2025 plaatsgevonden.

De overige schulden en overlopende passiva bestaan uit de overlopende kosten uit 2024 van 367, de met Stap af te rekenen exploitatiekosten over het vierde kwartaal van 2024 van 110, nog met Aegon af te rekenen distributiekosten over het vierde kwartaal van 2024 van 22 en nog te betalen facturen van 1.

Alle schulden hebben een resterende looptijd van korter dan één jaar.

Risicobeheer

Multi-client Pensioenkring 2 wordt bij het beheer van de pensioenverplichtingen en de financiering daarvan geconfronteerd met risico's. De belangrijkste doelstelling van de pensioenkring is het nakomen van de pensioentoezeggingen en daarmee is het solvabiliteitsrisico het belangrijkste risico voor de pensioenkring.

In deze paragraaf wordt ingegaan op het beheer van de specifieke risico's voor Multi-client Pensioenkring 2. Het beheer van de risico's die voor alle pensioenkringen van toepassing zijn, wordt toegelicht in 24.2 Grondslagen risicobeheer pensioenkringen.

Solvabiliteitsrisico's

De aanwezige dekkingsgraad heeft zich als volgt ontwikkeld:

Ontwikkeling dekkingsgraad   2024   2023
         
Dekkingsgraad per 1 januari   116,0%   112,7%
Premie   0,0%   0,2%
Uitkeringen en kosten   0,5%   0,5%
Toeslagverlening   -1,0%   0,0%
Beleggingsrendementen (excl. renteafdekking)   3,7%   6,1%
Wijziging rentetermijnstructuur voorziening pensioenverplichtingen   -1,9%   -3,7%
Wijziging uit hoofde overdracht van rechten   0,1%   0,4%
Wijziging actuariële grondslagen   -0,2%   0,0%
Overige (incidentele) mutaties   0,2%   0,3%
Overige mutaties   0,0%   0,0%
Kruiseffecten   0,0%   -0,5%
Dekkingsgraad per 31 december   117,4%   116,0%

De berekening van het vereist eigen vermogen en het hieruit voortvloeiende surplus aan het einde van het boekjaar is als volgt:

Vereist Eigen Vemogen   31-12-2024   31-12-2023
         
S1 Renterisico   0,1%   0,1%
S2 Risico zakelijke waarden   8,9%   8,9%
S3 Valutarisico   3,0%   2,9%
S4 Grondstoffenrisico   0,0%   0,0%
S5 Kredietrisico   5,2%   4,8%
S6 Verzekeringstechnische risico   3,0%   3,1%
S7 Liquiditeitsrisico   0,0%   0,0%
S8 Concentratierisico   0,0%   0,0%
S9 Operationeel risico   0,0%   0,0%
S10 Actief risico   0,4%   0,4%
Diversificatie-effect   -7,5%   -7,4%
Totaal   13,1%   12,8%
(bedragen x € 1.000)   31-12-2024   31-12-2023
         
Vereist pensioenvermogen   846.906   821.209
Voorziening pensioenverplichtingen -/-   748.814   727.830
Vereist eigen vermogen   98.092   93.379
Aanwezig pensioenvermogen (totaal activa -/- schulden)   130.111   116.323
Surplus / surplus   32.019   22.944

De buffers zijn berekend op basis van het standaard model, waarbij voor de samenstelling van de beleggingen wordt uitgegaan van de strategische beleggingsmix in de evenwichtssituatie. Het surplus wordt bepaald op basis van de vermogensstand ultimo 2024. De feitelijke dekkingsgraad (117,4%) is per 31 decmeber 2024 hoger dan de dekkingsgraad op basis van het vereist vermogen (113,1%).

Renterisico (S1)

De duration en het effect van de afdekking van het renterisico kan als volgt worden samengevat:

(bedragen x € 1.000)   31-12-2024   31-12-2023
                 
    Waarde   Duration   Waarde   Duration
                 
Vastrentende waarden (exclusief derivaten)       6,5       5,9
Vastrentende waarden (inclusief derivaten)       14,3       15,1
(nominale) Pensioenverplichtingen   748.814   16,8   727.830   17,1

Het percentage afdekking van het renterisico van 70,57% leidt ertoe dat de duration van de vastrentende waarden na afdekking van het renterisico stijgt met 7,8 naar 14,3.

De samenstelling van de vastrentende waarden naar looptijd is als volgt:

(bedragen x € 1.000)   31-12-2024   31-12-2023
                 
Resterende looptijd < 1 jaar   12.314   2,0%   13.094   2,3%
Resterende looptijd > 1 < 5 jaar   140.854   23,4%   160.599   27,6%
Resterende looptijd > 5 < 10 jaar   132.341   22,0%   141.561   24,4%
Resterende looptijd > 10 < 20 jaar   210.048   35,0%   158.476   27,3%
Resterende looptijd > 20 jaar   105.883   17,6%   107.607   18,5%
Totaal   601.440   100,0%   581.337   100,0%

De presentatie van de vastrentende waarden naar bovenstaande looptijden hangt samen met het lange termijn karakter van de investeringen van Multi-client Pensioenkring 2 en het hiermee samenhangende beleid. Ter vergelijking zijn de resterende looptijden van de pensioenverplichtingen (inclusief herverzekerd deel) in onderstaand overzicht weergegeven:

(bedragen x € 1.000)   31-12-2024   31-12-2023
                 
Resterende looptijd < 5 jaar   114.906   15,3%   107.673   14,8%
Resterende looptijd > 5 < 10 jaar   124.534   16,6%   118.045   16,2%
Resterende looptijd > 10 < 20 jaar   238.264   31,8%   231.219   31,8%
Resterende looptijd > 20 jaar   271.110   36,3%   270.893   37,2%
Totaal   748.814   100,0%   727.830   100,0%

Valutarisico (S3)

Het totaalbedrag dat ultimo jaar in euro's is belegd, bedraagt voor afdekking 545.154 ofwel 61,9% (2023: 67,6%) en na afdekking 735.790 ofwel 83,8% (2023: 85,8%).

Per einde boekjaar is de waarde van de uitstaande valutatermijncontracten -2.790 (2023: 4.226).

De valutapositie per 31 december 2024 is vóór en na afdekking door valutaderivaten als volgt weer te geven:

        31-12-2024    
    Totaal voor afdekking   Valutaderivaten afdekking   Netto positie
na afdekking
             
EUR   545.154   190.636   735.790
             
GBP   7.432   -3.642   3.790
JPY   14.821   -7.683   7.138
USD   251.270   -182.101   69.169
Overige   61.882   0   61.882
Totaal niet EUR   335.405   -193.425   141.980
Totaal   880.559   -2.790   877.769

De valutapositie per 31 december 2023 is vóór en na afdekking door valutaderivaten als volgt weer te geven:

        31-12-2023    
    Totaal voor afdekking   Valutaderivaten afdekking   Netto positie
na afdekking
             
EUR   567.234   156.131   723.365
             
GBP   16.443   -8.584   7.859
JPY   9.495   -4.775   4.720
USD   182.188   -138.546   43.642
Overige   63.667   0   63.667
Totaal niet EUR   271.793   -151.906   119.887
Totaal   839.027   4.226   843.253

De segmentatie van de totale beleggingsportefeuille naar regio is, op look through basis, als volgt:

(bedragen x € 1.000)   31-12-2024   31-12-2023
                 
Europa   473.674   53,9%   505.474   59,9%
Noord-Amerika   278.696   31,8%   205.987   24,4%
Zuid-amerika   21.662   2,5%   21.228   2,5%
Azië-Pacific   70.782   8,0%   59.554   7,1%
Afrika   5.394   0,6%   4.730   0,6%
Gemixt   186   0,0%   0   0,0%
Subtotaal aandelen en vastrentende waarden   850.394   96,8%   796.973   94,5%
Derivaten   -108.772   -12,4%   -129.848   -15,4%
Overige beleggingen   136.147   15,6%   176.128   20,9%
Totaal   877.769   100,0%   843.254   100,0%

De segmentatie van de totale beleggingsportefeuille naar sectoren is, op look through basis, als volgt:

(bedragen x € 1.000)   31-12-2024   31-12-2023
                 
Energie   18.649   2,1%   19.264   2,3%
Bouw- en grondstoffen   8.332   0,9%   10.990   1,3%
Industrie   65.259   7,4%   54.060   6,4%
Duurzame consumentengoederen   71.546   8,2%   66.835   7,9%
Consumentengebruiksgoederen   68.621   7,8%   57.421   6,8%
Gezondheidszorg   40.433   4,6%   41.449   4,9%
Hypotheken   165.446   18,9%   153.779   18,2%
Informatietechnologie   69.045   7,9%   61.277   7,3%
Telecommunicatie   39.530   4,5%   32.390   3,8%
Nutsbedrijven   16.417   1,9%   14.497   1,7%
Overheid en overheidsinstellingen   148.339   16,9%   154.556   18,3%
Vastgoed   6.118   0,7%   4.406   0,5%
Financiële instellingen   124.712   14,2%   117.312   13,9%
Liquiditeiten   7.153   0,8%   8.184   1,0%
Overige   794   0,1%   553   0,1%
Subtotaal aandelen en vastrentende waarden   850.394   96,9%   796.973   94,5%
Derivaten   -108.772   -12,4%   -129.848   -15,4%
Overige beleggingen   136.147   15,5%   176.128   20,9%
Totaal   877.769   100,0%   843.254   100,0%

Kredietrisico (S5)

Er is geen minimum- of target rating bepaald voor nominale staatsobligatieleningen. Er wordt echter gewerkt met een landenverdeling als percentage van de portefeuille met discretionaire nominale staatsobligaties. De volgende landen zijn toegestaan, met achtereenvolgens de bijbehorende percentages voor het minimum, neutraal en maximum gewicht: 

Land   Minimum gewicht   Neutraal   Maximum gewicht
             
Duitsland   48,0%   50,0%   52,0%
Nederland   24,7%   26,7%   28,7%
Finland   11,3%   13,3%   15,3%
Oostenrijk   8,0%   10,0%   12,0%

Ultimo 2024 voldeed Multi-client Pensioenkring 2 aan het opgestelde beleid voor de beheersing van het kredietrisico binnen vastrentende waarden categorieën. Het resultaat hiervan is opgenomen in de verschillende onderstaande overzichten met segmentatie naar regio, bedrijfstak en creditrating.

De samenstelling van de vastrentende waarden naar regio’s kan, op look through basis, als volgt worden samengevat:

(bedragen x € 1.000)   31-12-2024   31-12-2023
                 
Europa   437.050   72,7%   433.500   74,6%
Noord-Amerika   123.971   20,6%   110.249   19,0%
Zuid-Amerika   18.199   3,0%   16.500   2,8%
Azië-Pacific   17.448   2,9%   17.137   2,9%
Afrika   4.586   0,8%   3.951   0,7%
Gemixt   186   0,0%   0   0,0%
Totaal   601.440   100,0%   581.338   100,0%

De samenstelling van de vastrentende waarden naar sectoren is, op look through basis, als volgt:

(bedragen x € 1.000)   31-12-2024   31-12-2023
                 
Energie   13.029   2,2%   12.149   2,1%
Bouw en grondstoffen   0   0,0%   141   0,0%
Industrie   33.251   5,5%   28.565   4,9%
Duurzame consumentengoederen   54.045   9,0%   47.654   8,2%
Consumentengebruiksgoederen   29.028   4,8%   28.756   4,9%
Gezondheidszorg   13.820   2,3%   13.553   2,3%
Hypotheken   165.446   27,5%   153.779   26,5%
Informatietechnologie   24.633   4,1%   25.412   4,4%
Telecommunicatie   26.246   4,4%   22.898   3,9%
Nutsbedrijven   12.141   2,0%   10.195   1,8%
Overheid en overheidsinstellingen   148.338   24,7%   154.555   26,6%
Financiële instellingen   75.254   12,5%   77.062   13,3%
Liquiditeiten   5.415   0,9%   6.065   1,0%
Overige   794   0,1%   553   0,1%
Totaal   601.440   100,0%   581.335   100,0%

De samenvatting van de vastrentende waarden op basis van de ratings zoals eind 2024 gepubliceerd is als volgt:

(bedragen x € 1.000)   31-12-2024   31-12-2023
                 
AAA   128.527   21,4%   151.298   26,0%
AA   194.950   32,4%   166.064   28,6%
A   159.767   26,6%   156.589   26,9%
BBB   93.458   15,5%   85.603   14,7%
BB   10.274   1,7%   9.137   1,6%
B   1.933   0,3%   1.353   0,2%
CCC   3.076   0,5%   1.638   0,3%
CC   2.313   0,4%   1.652   0,3%
C   0   0,0%   590   0,1%
D   1.339   0,2%   1.319   0,2%
Geen rating   5.803   1,0%   6.094   1,0%
Totaal   601.440   100,0%   581.338   100,0%

De beleggingen met 'Geen rating' betreffen met name cash en nog af te wikkelen transacties in vastrentende waarden.

Verzekeringstechnische risico's (actuariële risico's, S6)

Overlijdensrisico
De herverzekering van het overlijdensrisico is ondergebracht bij Aegon. Het betreft de uitkering van het partner- en wezenpensioen en een eventuele uitkering van een ANW-hiaat pensioen.

Arbeidsongeschiktheidsrisico
Multi-client Pensioenkring 2 heeft met de collectieve waardeoverdrachten ook de bestaande herverzekeringsovereenkomsten overgenomen van het voormalige Stichting Pensioenfonds Invista, Stichting Pensioenfonds Fresenius Nederland en Multi-client Pensioenkring 1. Uit hoofde van deze herverzekeringscontracten worden lopende uitkeringen ontvangen van elipsLife voor premievrijstelling.

Voor de herverzekering van het arbeidsongeschiktheidsrisico is een contract afgesloten bij SCOR.

Toeslagrisico
De toeslagverlening van de pensioenkring is voorwaardelijk.

Ultimo 2024 bedraagt de reële dekkingsgraad 88,8% (2023: 86,3%). Deze risico's zijn verwerkt in de buffer van het verzekeringstechnisch risico ultimo 2024.

Concentratierisico (S8)

De spreiding in de portefeuille met vastrentende waarden is weergegeven in de tabel die is opgenomen bij de toelichting op het kredietrisico. Grote posten kunnen een post van concentratierisico zijn. Om te bepalen welke posten dit betreft worden per beleggingscategorie alle instrumenten met dezelfde debiteur opgeteld. Als grote post wordt aangemerkt elke post die meer dan 2% van het balanstotaal uitmaakt. 

Ultimo 2024 zijn de volgende posten met meer dan 2% van het balanstotaal aanwezig:

(bedragen x € 1.000)   31-12-2024   31-12-2023
                 
Vastrentende waarden                
Duitse staatsobligaties   59.227   6,0%   106.311   10,9%
Nederlandse staatsobligaties   32.416   3,3%   12.329   1,3%
Totaal   91.643   9,3%   118.640   12,1%

De totale waarde van de beleggingen in het MM Dutch Mortgage Fund bedraagt 168.427 en is meer dan 2% van het balanstotaal. De beleggingen zijn uiteindelijk verspreid over meerdere beleggingsfondsen.

Actief risico (S10)

Voor Multi-client Pensioenkring 2 bedraagt de tracking error per eind december 0,43% (2023: 0,40%). 

Derivaten - posities

Onderstaande tabel geeft een samenvatting van de derivatenposities op 31 december 2024:

(bedragen x € 1.000)
Type contract
  Maximum looptijd   Contract-omvang   Saldo
waarde
  Positieve waarde   Negatieve waarde
                     
Valutaderivaten   27 maart 2025   190.635   -2.790   188   2.978
Rentederivaten   1 april 2072   362.312   -105.982   0   105.982
Totaal       552.947   -108.772   188   108.960

Ultimo 2024 zijn er geen zekerheden ontvangen voor de derivatenpositie (2023: 5.332) en voor 109.128 zekerheden gesteld (2023: 130.429). Tevens zijn er zekerheden gesteld als initial margin voor 39.344 (2023: 36.367).

Onderstaande tabel geeft een samenvatting van de derivatenposities op 31 december 2023:

(bedragen x € 1.000)
Type contract
  Maximum looptijd   Contract-omvang   Saldo
waarde
  Positieve waarde   Negatieve waarde
                     
Valutaderivaten   8 april 2024   156.131   4.226   4.226   0
Rentederivaten   1 april 2072   391.312   -134.074   0   134.074
Totaal       547.443   -129.848   4.226   134.074

23.6 Niet in de balans opgenomen verplichtingen

Langlopende contractuele verplichtingen

Bij de oprichting van Multi-client Pensioenkring 2 is de pensioenkring een Uitvoeringsovereenkomst overeengekomen met Stap. Het contract is voor onbepaalde looptijd. Hierbij zijn afspraken gemaakt over de vaste kosten die in mindering worden gebracht op het vermogen. De vaste kosten per jaar waarvoor een langlopende verplichting geldt zijn, kosten vermogensbeheer 1.087 (2023: 1.055), uitvoeringskosten pensioenbeheer 641 (2023: 627), exploitatiekosten 477 (2023: 402) en distributiekosten 85 (2023: 81).

Zolang Multi-client Pensioenkring 2 is aangesloten bij Stap, is Multi-client Pensioenkring 2 continu gehouden het benodigd weerstandsvermogen beschikbaar te stellen aan Stap.

Met ingang van 1 januari 2020 is de risicoherverzekering voor overlijden ondergebracht bij Aegon. Het contract liep tot 31 december 2022, maar is verlengd in 2022. Het contract is steeds 5 jaar geldig. De geschatte verplichting aan premies voor de periode van de resterende looptijd bedraagt 268.

Met ingang van 1 januari 2020 is de risicoherverzekering voor arbeidsongeschiktheid ondergebracht bij SCOR/De Goudse. Het contract liep tot 31 december 2022, maar is verlengd in 2022. Het contract is steeds 5 jaar geldig. De geschatte verplichting aan premies voor de periode van de resterende looptijd bedraagt 327.

Investeringsverplichtingen

De pensioenkring heeft ultimo 2024 investeringsverplichtingen voor een bedrag van 2.199 voor private equity (2023: 2.199).

Verbonden partijen

Identiteit van verbonden partijen
Er is sprake van een relatie tussen het bestuur van Stap en Multi-client Pensioenkring 2. 

Transacties met (voormalige) bestuurders
Behoudens de betaling van vaste bestuursvergoedingen (en overeengekomen premies) vinden er geen andere transacties tussen de verbonden partijen plaats. Er zijn geen leningen verstrekt aan, noch is er sprake van vorderingen op, (voormalige) bestuurders. De bestuurders van Stap hebben geen pensioenaanspraken of –rechten in de pensioenregeling van Multi-client Pensioenkring 2.

23.7 Toelichting op de staat van baten en lasten

11. Premiebijdragen voor risico Multi-client Pensioenkring 2

(bedragen x € 1.000)   2024   2023
         
Pensioenpremie huidig jaar   2.837   3.254
Totaal   2.837   3.254

De premieopbrengsten zijn niet gesplitst naar een werkgevers- en een werknemersdeel, omdat de totale premie volgens overeenkomst aan de werkgevers in rekening wordt gebracht. Een deel van de premie wordt door de werkgevers ingehouden op het salaris van de werknemers. Aangezien er geen directe relatie is tussen het werkgevers- en het werknemersdeel, kunnen deze niet afzonderlijk worden weergegeven.

De daling van de ontvangen pensioenpremie ten opzichte van 2023 wordt veroorzaakt door het vertrek van één werkgever in 2023. De pensioenpremie huidig boekjaar bestaat uit de reguliere premie, die op maandbasis bij de werkgevers in rekening wordt gebracht. De premiefacturatie vindt 2 maanden achteraf plaats. De premie van november en december 2024 is in januari en februari 2025 daadwerkelijk gefactureerd. De premie is op basis van de in januari en februari 2025 gefactureerde bedragen opgenomen in het resultaat per eind 2024.

De kostendekkende premie is de benodigde premie voor voorwaardelijke toezeggingen gebaseerd op ambitie en inschattingen. Multi-client Pensioenkring 2 maakt gebruik van de mogelijkheid om de kostendekkende premie te dempen. Multi-client Pensioenkring 2 voldoet aan de eis dat de feitelijke premie minimaal gelijk moet zijn aan de gedempte premie. De kostendekkende, gedempte en feitelijke premie zijn als volgt:

(bedragen x € 1.000)   2024   2023
         
Kostendekkende premie   2.810   2.479
Feitelijke premie   2.864   3.357
Gedempte premie   2.708   2.552

De aan het boekjaar toe te rekenen feitelijke premie is als bate in de staat van baten en lasten verantwoord. 

De samenstelling van de kostendekkende premie is als volgt:

(bedragen x € 1.000)   2024   2023
         
Actuarieel benodigd voor onvoorwaardelijke onderdelen pensioenopbouw   2.429   2.147
Solvabiliteitsopslag   286   246
Opslag voor toekomstige uitvoeringskosten*   75   66
Opslag voor uitvoeringskosten   20   20
Totaal   2.810   2.479

De samenstelling van de feitelijk premie is als volgt:

(bedragen x € 1.000)   2024   2023
         
Actuarieel benodigd voor onvoorwaardelijke onderdelen pensioenopbouw   2.533   2.969
Solvabiliteitsopslag   234   277
Opslag voor toekomstige uitvoeringskosten*   77   91
Opslag voor uitvoeringskosten   20   20
Totaal   2.864   3.357

De feitelijke premie, zoals deze in bovenstaande uitsplitsing is opgenomen wijkt 27 (2023: 103) af van de premie die daadwerkelijk is ontvangen, vanwege de opslag voor het weerstandsvermogen. Daarnaast zit in de ontvangen premie ook een verrekening van 32 die hoort bij voorgaande jaren.

De samenstelling van de gedempte premie is als volgt:

(bedragen x € 1.000)   2024   2023
         
Actuarieel benodigd voor onvoorwaardelijke onderdelen pensioenopbouw   1.538   1.520
Solvabiliteitsopslag   172   167
Opslag voor toekomstige uitvoeringskosten*   45   45
Opslag voor uitvoeringskosten**   20   20
Actuarieel benodigd voor voorwaardelijke onderdelen pensioenopbouw   933   800
Totaal   2.708   2.552

Het verschil tussen de kostendekkende premie en de gedempte premie wordt veroorzaakt doordat de actuarieel benodigde koopsom van de kostendekkende premie vastgesteld is op basis van de rentetermijnstructuur zoals vastgesteld door DNB met een 12-maands middeling en die van de gedempte premie op basis van het verwachte rendement.

De premie voor 2024 wordt getoetst aan de hand van de voorschriften van het FTK. De feitelijke premie na aftrek van de kosten per deelnemer en de opslag ten behoeve van het weerstandsvermogen is hoger dan de gedempte premie. Multi-client Pensioenkring 2 voldoet hiermee aan de wettelijke eisen.

12. Beleggingsresultaten risico Multi-client Pensioenkring 2

(bedragen x € 1.000)   Directe beleggings-
opbrengsten
  Indirecte beleggings-
opbrengsten
  Kosten vermogens-beheer   Totaal
                 
2024                
Aandelen   0   36.878   -202   36.676
Vastrentende waarden   2.145   26.569   -423   28.291
Derivaten   -11.181   -3.021   -43   -14.245
Overige beleggingen   5.710   456   0   6.166
Kosten vermogensbeheer    -     -    -682   -682
Totaal   -3.326   60.882   -1.350   56.206
Mutatie weerstandsvermogen               -8
                56.198

De kosten vermogensbeheer omvatten de kosten die door de vermogensbeheerder direct in rekening zijn gebracht. Daarnaast wordt in het kader van de Aanbevelingen Uitvoeringskosten van de Pensioenfederatie een deel van de totale pensioenuitvoeringskosten toegerekend aan vermogensbeheer.

De transactiekosten van het vermogensbeheer zijn inbegrepen in de indirecte beleggingsopbrengsten. Dit geldt ook voor de kosten vermogensbeheer die binnen de beleggingsinstellingen worden verrekend.

De mutatie van het weerstandsvermogen, het bedrag dat in 2024 is afgedragen aan Stap, bedraagt -8 (2023: -38) en is onttrokken aan het totale beleggingsresultaat na aftrek van kosten.

(bedragen x € 1.000)   Directe beleggings-
opbrengsten
  Indirecte beleggings-
opbrengsten
  Kosten vermogens-beheer   Totaal
                 
2023                
Aandelen   0   34.749   -191   34.558
Vastrentende waarden   826   27.899   -414   28.311
Derivaten   -10.748   11.832   -5   1.079
Overige beleggingen   6.746   -375   0   6.371
Kosten vermogensbeheer    -     -    -675   -675
Totaal   -3.176   74.105   -1.285   69.644
Mutatie weerstandsvermogen               -38
                69.606

13. Beleggingsresultaten toeslagendepot

(bedragen x € 1.000)   Directe beleggings-
opbrengsten
  Indirecte beleggings-
opbrengsten
  Kosten vermogens-beheer   Totaal
                 
2024                
Overige beleggingen   7   0   0   7
Kosten vermogensbeheer    -     -    0   0
Totaal   7   0   0   7
(bedragen x € 1.000)   Directe beleggings-
opbrengsten
  Indirecte beleggings-
opbrengsten
  Kosten vermogens-beheer   Totaal
                 
2023                
Overige beleggingen   10   0   0   10
Kosten vermogensbeheer    -     -    0   0
Totaal   10   0   0   10

14. Baten uit herverzekering

(bedragen x € 1.000)   2024   2023
         
Mutatie herverzekeringsdeel technische voorzieningen   -117   9
Totaal   -117   9

15. Overige baten

(bedragen x € 1.000)   2024   2023
         
Interestbaten op liquiditeiten   40   37
Totaal   40   37

16. Pensioenuitkeringen

(bedragen x € 1.000)   2024   2023
         
Ouderdomspensioen   18.381   17.699
Partnerpensioen   2.495   2.344
Wezenpensioen   42   51
WAO-aanvulling   35   37
Anw-aanvulling   72   76
Afkopen   97   160
Overige uitkeringen   63   63
Totaal   21.185   20.430

Onder de 'Overige uitkeringen' zijn opgenomen de uitkeringen voor de AOW-compensatie en eenmalige uitkeringen.

17. Pensioenuitvoeringskosten

(bedragen x € 1.000)   2024   2023
         
Administratiekostenvergoeding   709   644
Exploitatiekosten   636   491
Distributiekosten   85   81
Dwangsommen en boetes   0   0
Overige kosten   99   29
Algemene kosten toegerekend aan kosten vermogensbeheer   -221   -173
Totaal   1.308   1.072

De administratiekostenvergoeding bestaat, naast de kosten die voortvloeien uit de uitbestedingsovereenkomst met TKP voor Multi-client Pensioenkring 2 (641) en uit kosten voor meerwerkactiviteiten vanuit wet- en regelgeving en aanvullende dienstverlening (68).

De exploitatiekosten betreffen kosten die vanuit de pensioenkring worden betaald aan Stap voor governance (636). Deze kosten bestaan uit een procentuele vergoeding over het belegd vermogen voor Stap, kosten voor de actuariële functie, kosten voor de Pensioenfederatie en Eumedion, kosten die samenhangen met voorbereidende werkzaamheden voor de Wtp door Stap en kosten van het belanghebbendenorgaan. Een deel (30%) van de exploitatiekosten wordt toegerekend aan de kosten vermogensbeheer. 

De distributiekosten betreffen kosten die worden betaald aan Stap. De kosten voor distributie en vertegenwoordiging hebben onder meer betrekking op het uitbrengen van offertes voor Multi-client Pensioenkring 2. 

Onder overige kosten zijn bankkosten, kosten voor communicatie-uitingen, uitgevoerde onderzoeken en kosten voor de voorbereidende werkzaamheden voor de Wtp door externe adviseurs opgenomen. 

Aantal personeelsleden
Bij Multi-client Pensioenkring 2 zijn geen werknemers in dienst. De werkzaamheden worden verricht door het bestuursbureau van Stap. De hieraan verbonden kosten zijn voor rekening van Stap.

18. Mutatie voorziening pensioenverplichtingen voor risico Multi-client Pensioenkring 2

(bedragen x € 1.000)   2024   2023
         
Pensioenopbouw   2.445   2.087
Toeslagverlening   6.709   -3
Rentetoevoeging   24.523   22.563
Onttrekking voor pensioenuitkeringen en pensioenuitvoeringskosten   -22.319   -21.361
Wijziging marktrente   12.146   24.649
Wijziging actuariële grondslagen   -1.376   0
Wijziging uit hoofde overdracht van rechten   -2.219   -8.357
Overige mutaties voorziening pensioenverplichtingen   1.192   -1.282
Totaal   21.101   18.296

19. Mutatie herverzekeringsdeel technisch voorzieningen

(bedragen x € 1.000)   2024   2023
         
Mutatie herverzekeringsdeel technische voorzieningen   -117   9
Totaal   -117   9

20. Saldo herverzekering

(bedragen x € 1.000)   2024   2023
         
Premie herverzekeringen   167   82
Claims herverzekeringen   -206   -35
Totaal   -39   47

21. Saldo overdrachten van rechten

(bedragen x € 1.000)   2024   2023
         
Inkomende waardeoverdrachten   -10   0
Inkomende WOD KP   -13   -52
Uitgaande waardeoverdrachten   1.953   1.448
Uitgaande WOD KP   24   5.744
Totaal   1.954   7.140

22. Overige lasten

(bedragen x € 1.000)   2024   2023
         
Mutatie toeslagendepot   -227   7
Betaalde interest   12   5
Totaal   -215   12

Onder de overige lasten wordt de mutatie van de langlopende schuld (het toeslagendepot) verantwoord. De mutatie van het toeslagendepot wordt veroorzaakt door de toeslagverlening die vanuit dit depot is gefinancierd. Ultimo boekjaar is het depot leeg.

23.8 Gebeurtenissen na balansdatum

Op het moment van vaststellen van het jaarverslag zijn er geen gebeurtenissen na balansdatum bij Multi-client Pensioenkring 2.

Stichting Algemeen Pensioenfonds Stap

Den Haag, 11 juni 2025

Het bestuur

Marga Schaap
Huub Popping
Danielle Melis
Fred Ooms

Versie: v8.2.40

Software voor digital-first corporate reporting

Creëer op efficiënte wijze publicaties die impact maken

Met iwink.report maak je publicaties op een eenvoudige en efficiënte manier. Je bespaart tijd, fouten en stress. Vanuit één plek publiceer je naar een volwaardige webversie, PDF en iXBRL-bestand. Zo geef je lezers de best mogelijke ervaring.

Meer over iwink.report