11. Jaarrekening Stap

In het kasstroomoverzicht zijn de stromen voor pensioenuitkeringen opgenomen. Deze lopen via de bankrekening van Stap. De kasstroom van de premies worden rechtstreeks in de verschillende pensioenkringen verantwoord en komen derhalve niet in het bovenstaande kasstroomoverzicht voor.

Activiteiten
Stap is een algemeen pensioenfonds met een onafhankelijke bestuur en voert de pensioenregelingen uit voor meerdere pensioenkringen. De bijbehorende werkzaamheden heeft Stap uitbesteed aan TKP Pensioen B.V. (pensioenbeheer) en Aegon Investment Management B.V. (fiduciair beheer). Aegon Nederland N.V. heeft tot de fusie met ASR Nederland N.V. op 1 oktober 2023 de distributie en woordvoering voor Stap verzorgd. Na de fusie heeft Stap de werkzaamheden voor de distributie in eigen beheer genomen en verloopt de woordvoering via ASR Nederland N.V.

Eind 2023 zijn er negen pensioenkringen actief, te weten: Pensioenkring Eastman, Pensioenkring SVG, Pensioenkring Holland Casino, Pensioenkring Douwe Egberts, Pensioenkring Ballast Nedam, Pensioenkring GE Nederland, Pensioenkring TotalEnergies Nederland, Pensioenkring Aon Groep Nederland en Multi-client Pensioenkring 2. Deze pensioenkringen hebben een eigen wettelijk afgescheiden vermogen. De financiële verantwoordingen van de pensioenkringen zijn opgenomen in het hoofdstuk ‘Financiële opstelling’ van de negen pensioenkringen.

Sinds 1 mei 2023 is Pensioenkring Aon Groep Nederland actief. Per deze datum heeft de collectieve waardeoverdracht van Stichting Pensioenfonds Aon Groep Nederland in liquidatie naar de eigen Pensioenkring Aon Groep Nederland plaatsgevonden. Daarnaast heeft ook de aangesloten onderneming Aon Groep Nederland de pensioenregeling per 1 mei 2023 ondergebracht bij de eigen Pensioenkring Aon Groep Nederland.

De Belastingdienst hanteert voor een algemeen pensioenfonds (inclusief de pensioenkringen) één fiscaal nummer. Daarom treedt Stap voor bepaalde geldstromen als kassier op voor de pensioenkringen. Dit betreft onder andere de pensioenuitkeringen en de bijbehorende afdracht van loonheffingen.

Stap is opgericht met een startkapitaal van de initiatiefnemers (pensioenuitvoerder TKP Pensioen B.V. en verzekeraar Aegon Nederland N.V.). Daarbij is met Aegon Nederland N.V. overeengekomen dat Aegon Nederland N.V. voor de periode tot 4 juli 2021 garant stond voor (eventuele) exploitatietekorten van Stap. In het licht van de verdere groei van Stap zijn aanvullende afspraken gemaakt over de financiering van de exploitatietekorten. Aegon Nederland N.V. heeft toegezegd de garantstelling tot eind 2024 te verlengen. Deze aanvullende afspraken zijn vastgelegd in een overeenkomst tussen Stap en Aegon Nederland N.V.. Na de fusie tussen Aegon en ASR Nederland N.V. heeft ASR Nederland N.V. deze afspraken gestand gedaan. Voor de periode vanaf 1 januari 2025 zijn Stap en Aegon Asset Management Holding B.V. financieringsafspraken overeengekomen die in december 2023 in een overeenkomst zijn vastgelegd.

Stap heeft ervoor gekozen in het belang van de deelnemers, met het oog op een gezonde financiële huishouding, om bij het inroepen van de garantie, eerst de raad van toezicht te laten vaststellen dat er sprake is geweest van een beheerste en integere bedrijfsvoering.

Overeenstemmingsverklaring
De jaarrekening is opgesteld in overeenstemming met de wettelijke bepalingen van Titel 9 Boek 2 BW, de stellige uitspraken van de Richtlijnen voor de Jaarverslaggeving (RJ) en de Ontwerprichtlijn voor Algemene Pensioenfondsen (aanvulling op RJ610). Het bestuur heeft deze jaarrekening op 5 juni 2024 vastgesteld.

Referenties
In de balans en de staat van baten en lasten zijn referenties opgenomen waarmee wordt verwezen naar de toelichting.

Continuïteitsveronderstelling
De jaarrekening is opgesteld met inachtneming van de continuïteitsveronderstelling. Voor de toelichting op de continuïteit wordt verwezen naar de toelichting op het eigen vermogen.

Opname van een actief of een verplichting
Een actief wordt in de balans opgenomen wanneer het waarschijnlijk is dat de toekomstige economische voordelen naar de stichting zullen toevloeien en de waarde daarvan betrouwbaar kan worden vastgesteld.

Een verplichting wordt in de balans opgenomen wanneer het waarschijnlijk is dat de afwikkeling daarvan gepaard zal gaan met een uitstroom van middelen en de omvang van het bedrag daarvan betrouwbaar kan worden vastgesteld.

Verantwoording van baten en lasten
Baten worden in de staat van baten en lasten opgenomen wanneer een vermeerdering van het economisch potentieel, samenhangend met een vermeerdering van een actief of een vermindering van een verplichting, heeft plaatsgevonden, waarvan de omvang betrouwbaar kan worden vastgesteld.

Lasten worden verwerkt wanneer een vermindering van het economisch potentieel, samenhangend met een vermindering van een actief of een vermeerdering van een verplichting, heeft plaatsgevonden, waarvan de omvang betrouwbaar kan worden vastgesteld.

Indien een transactie ertoe leidt dat nagenoeg alle of alle toekomstige economische voordelen en alle of nagenoeg alle risico's met betrekking tot een actief of een verplichting aan een derde zijn overgedragen, wordt het actief of de verplichting niet langer in de balans opgenomen. Verder worden activa en verplichtingen niet meer in de balans opgenomen vanaf het tijdstip waarop niet meer wordt voldaan aan de voorwaarden van waarschijnlijkheid van de toekomstige economische voordelen en betrouwbaarheid van de bepaling van de waarde.

De baten en lasten worden toegerekend aan de periode waarop zij betrekking hebben.

Saldering van een actief en een verplichting
Een financieel actief en een financiële verplichting worden gesaldeerd als nettobedrag in de balans opgenomen indien sprake is van een wettelijke of contractuele bevoegdheid om het actief en de verplichting gesaldeerd en gelijktijdig af te wikkelen en bovendien de intentie bestaat om de posten op deze wijze af te wikkelen. De met de gesaldeerd opgenomen financiële activa en financiële verplichtingen samenhangende rentebaten en rentelasten worden eveneens gesaldeerd verantwoord.

Functionele valuta
De jaarrekening is opgesteld in euro's, zijnde de functionele en presentatievaluta van Stap.

Schattingen
Bij toepassing van de grondslagen en regels voor het opstellen van de jaarrekening vormt het bestuur zich verschillende oordelen en schattingen die essentieel kunnen zijn voor de in de jaarrekening opgenomen bedragen. Indien het voor het geven van het in artikel 2:362 lid 1 BW vereiste inzicht noodzakelijk is, is de aard van deze oordelen en schattingen inclusief de bijbehorende veronderstellingen opgenomen bij de toelichting op de desbetreffende jaarrekeningposten. Er zijn geen schattingen opgenomen met een significante schattingsonzekerheid.

Beleggingen
De beleggingen worden gewaardeerd tegen marktwaarde. Het begrip marktwaarde is te beschouwen als synoniem van reële waarde. Onder waardering op marktwaarde wordt verstaan: het bedrag waarvoor een actief kan worden verhandeld of een passief kan worden afgewikkeld tussen ter zake goed geïnformeerde partijen, die tot een transactie bereid en onafhankelijk van elkaar zijn.

Vorderingen en overlopende activa
Vorderingen worden bij eerste verwerking gewaardeerd tegen reële waarde. Na eerste verwerking worden vorderingen gewaardeerd op geamortiseerde kostprijs (gelijk aan de verkrijgingswaarde indien geen sprake is van transactiekosten) onder aftrek van eventuele bijzondere waardeverminderingen, indien sprake is van oninbaarheid.

Overige activa
Overige activa bestaan uit direct opeisbare banktegoeden en worden gewaardeerd tegen nominale waarde.

Stichtingskapitaal en reserves
Stichtingskapitaal en reserves bestaan uit de overige reserves, het weerstandsvermogen en het garantievermogen.

Overige reserves
De overige reserves worden bepaald door het bedrag dat resteert nadat alle actiefposten en posten van het vreemd vermogen volgens de van toepassing zijnde waarderingsgrondslagen in de balans zijn opgenomen.

Weerstandsvermogen
Stap houdt per pensioenkring ten minste een weerstandsvermogen aan van 20 basispunten van het beheerd pensioenvermogen. Het beheerd pensioenvermogen bestaat hierbij uit het balanstotaal van een pensioenkring, waarbij een negatieve waarde van de derivatenposities van de pensioenkring in mindering wordt gebracht op het balanstotaal. Conform wettelijke voorschriften is het totale minimum weerstandsvermogen 0,5 miljoen en het totale maximum weerstandsvermogen is 20 miljoen.

Garantievermogen
In de overeenkomst tussen Stap en Aegon Nederland N.V. is geregeld dat Aegon Nederland N.V. voor een periode tot 4 juli 2021 garant staat voor (eventuele) exploitatietekorten van Stap. In het licht van de verdere groei van Stap zijn aanvullende afspraken gemaakt over de financiering van de exploitatietekorten. Aegon Nederland N.V. heeft toegezegd voor zover nodig de garantstelling tot eind 2024 te verlengen. Deze aanvullende afspraken zijn vastgelegd in een overeenkomst tussen Stap en Aegon Nederland N.V. Na de fusie tussen Aegon en ASR Nederland N.V. heeft ASR Nederland N.V. (a.s.r.) deze afspraken gestand gedaan

Op basis van het verwachte exploitatietekort verstrekt a.s.r. vooraf financiële middelen aan Stap. Hieruit wordt het garantievermogen gevormd. Op het moment dat een exploitatietekort zich voordoet, wordt het exploitatietekort ten laste van het garantievermogen gebracht.

Achtergestelde leningen
De achtergestelde lening wordt bij eerste verwerking gewaardeerd op reële waarde. Na eerste verwerking worden schulden gewaardeerd op geamortiseerde kostprijs (gelijk aan de nominale waarde indien geen sprake is van transactiekosten).

Overige schulden en overlopende passiva
Overige schulden en overlopende passiva worden bij eerste verwerking gewaardeerd op reële waarde. Na eerste verwerking worden schulden gewaardeerd op geamortiseerde kostprijs (gelijk aan de nominale waarde indien geen sprake is van transactiekosten).

Vergoedingen exploitatie van pensioenkringen
De pensioenkringen zijn jaarlijks exploitatievergoedingen verschuldigd aan Stap. De exploitatievergoeding is een vast bedrag of is gebaseerd op een percentage van het belegd vermogen van de pensioenkring.

Vergoedingen pensioenadministratie van pensioenkringen
De pensioenkringen zijn voor de dienstverlening van de pensioenuitvoering jaarlijks vergoedingen verschuldigd aan TKP. De vergoeding voor de pensioenadministratie is gebaseerd op een vast bedrag, een percentage van het belegd vermogen in de pensioenkring en/of een vergoeding per deelnemer. Deze vergoeding wordt niet via Stap, maar rechtstreeks met de pensioenkringen verrekend.

Overige baten en lasten
Overige baten en lasten zijn toegerekend aan de periode waarop ze betrekking hebben.

Pensioenuitvoeringskosten
De pensioenuitvoeringskosten zijn toegerekend aan de periode waarop ze betrekking hebben.

Personeelsbeloningen (lonen, sociale lasten en pensioenpremies) vormen geen aparte regel in de staat van baten en lasten. Deze kosten zijn opgenomen onder de pensioenuitvoeringskosten. Lonen, salarissen en sociale lasten worden op grond van de arbeidsvoorwaarden verwerkt in de staat van baten en lasten voor zover ze verschuldigd zijn aan werknemers respectievelijk de Belastingdienst.

Kasstroomoverzicht
Het kasstroomoverzicht is volgens de directe methode opgesteld. Alle ontvangsten en uitgaven worden hierbij als zodanig gepresenteerd. Er wordt onderscheid gemaakt tussen kasstromen uit pensioenactiviteiten, beleggingsactiviteiten en financieringsactiviteiten.

De beleggingen hebben betrekking op het weerstandsvermogen. Op grond van de voorschriften van DNB wordt dit zo veel mogelijk risicovrij belegd. Het rendement is als gevolg van positieve interest voor de verschillende pensioenkringen toegevoegd aan het weerstandsvermogen. 

De beleggingen worden aangehouden als liquide middelen bij de vermogensbeheerder en ook zo verantwoord.

De vorderingen op de pensioenkringen hebben betrekking op nog af te rekenen exploitatiekosten. De vordering op Multi-client Pensioenkring 2 heeft naast de nog af te rekenen exploitatiekosten betrekking op de nog af te rekenen distributiekosten. 

De vordering voor het weerstandsvermogen betreft een schuld van alle pensioenkringen aan Stap voor het weerstandsvermogen, die op basis van het balanstotaal per ultimo 2023 is bepaald.

De debiteuren bestaan uit een aantal kleine vorderingen.

De vordering voor af te dragen loonheffing heeft betrekking op het nog af te dragen bedrag aan de Belastingdienst voor de pensioenuitkeringen over december 2023. Deze afdracht aan de Belastingdienst vindt een maand na de uitkering plaats en heeft in januari 2024 plaatsgevonden. Tot het moment van afdracht blijft het betreffende bedrag bij de pensioenkringen staan en is dit bedrag als vordering opgenomen. Voor de juiste spreiding van kosten ten behoeve van een aan te houden banksaldo, wordt dit bedrag per pensioenkring vlak voor de afdracht overgeboekt en direct doorgestort naar de Belastingdienst.

De overige vorderingen bestaan onder andere uit de door Stap te vorderen bedragen van de pensioenkringen voor contributies en bijdragen, accountantskosten, de administratiekostenvergoeding TKP, de distributiekosten voor Q4 2023 van Multi-Client Pensioenkring 2, de nog door te belasten bedragen aan de werkgevers van Pensioenkring Eastman, bankkosten en communicatiekosten. 

De vorderingen hebben een resterende looptijd van korter dan één jaar.

De bankrekening van Stap wordt onder meer gebruikt voor de betaling van de uitkeringen aan de deelnemers van de pensioenkringen en de pensioenuitvoeringskosten.

De tegoeden bij banken staan ter vrije beschikking van Stap.

Overige reserves
Aegon Nederland N.V. (als oprichtende partij) heeft bij oprichting 250 als gift aan Stap verstrekt. In 2023 is het resultaat, na toerekening van het resultaat aan het weerstandsvermogen en het garantievermogen, toegevoegd aan deze overige reserves.

Weerstandsvermogen
Stap is verplicht om per pensioenkring een weerstandsvermogen van ten minste 20 basispunten van het beheerd pensioenvermogen aan te houden. Het beheerd pensioenvermogen bestaat hierbij uit het balanstotaal van een pensioenkring, waarbij een eventuele negatieve waarde van de derivatenposities in mindering wordt gebracht op het balanstotaal. Daarnaast wordt permanent een risicoanalyse uitgevoerd waarbij wordt getoetst of het aangehouden weerstandsvermogen toereikend is om de risico’s af te dekken.

Ultimo 2023 zijn negen pensioenkringen actief. Hieronder is de onderverdeling van het weerstandsvermogen per pensioenkring opgenomen.

Onder de éénmalige storting is een aanvangsstorting opgenomen. Deze hoort bij de collectieve waardeoverdracht van de nieuwe Pensioenkring Aon Groep Nederland, die per 1 mei 2023 is gestart.

Met de pensioenkringen zijn contractuele afspraken gemaakt over het terugvloeien van het weerstandsvermogen aan de pensioenkringen. Deze afspraken zijn vastgelegd in de uitvoeringsovereenkomsten.

In december 2023 heeft a.s.r. een bedrag van 770 overgemaakt. Het totale garantievermogen is aangehouden op de balans en hieruit wordt het exploitatietekort gefinancierd.

Aegon Nederland N.V. heeft een achtergestelde lening van 250 verstrekt. Deze lening is in geval van faillissement of liquidatie achtergesteld bij alle andere schuldvorderingen. Over het moment van terugbetalen kan het bestuur een besluit nemen of deze kan op verzoek van Aegon Nederland N.V. worden beëindigd. Bij beëindiging door Aegon Nederland N.V. is een opzegtermijn van vijf jaar van toepassing. De uitbetaling van de rente is afhankelijk van het exploitatieresultaat van Stap. Bij een negatief exploitatieresultaat is geen rente verschuldigd (zie (10)). Dit is in dit verslagjaar het geval. 

In 2020 heeft Aegon Nederland N.V. toegezegd de garantstelling tot eind 2024 te verlengen. Hierbij is overeengekomen dat, indien de exploitatietekorten gedurende de periode van 1 juli 2021 tot en met 31 december 2024 meer bedragen dan 2.000, het meerdere boven 2.000 door Aegon Nederland N.V. beschikbaar wordt gesteld in de vorm van een achtergestelde lening. 

Na de fusie tussen Aegon en ASR Nederland N.V. heeft ASR Nederland N.V. (a.s.r.) de afspraken over de achtergestelde lening gestand gedaan.

Het totale exploitatietekort over de periode van 1 juli 2021 tot en met 31 december 2024 bedraagt 2.825. Hierdoor is het totale exploitatietekort boven 2.000 uitgekomen en de achtergestelde lening van a.s.r. met het meerdere van 825 verhoogd. 

Stap is verantwoordelijk voor de uitbetaling van de pensioenuitkeringen van de pensioenkringen. Daaronder valt ook het betalen van de loonheffing aan de Belastingdienst (4.710). Deze wordt maandelijks achteraf betaald. Daarnaast is de loonheffing voor de salarissen van de medewerkers van Stap (54) per eind 2023 nog verschuldigd.

De crediteuren hebben betrekking op een aantal nog te betalen facturen, die eind 2023 nog niet waren betaald (960) en een tussenrekening waarop retour gekomen uitkeringen worden aangehouden (38).

Er is per eind december 2023 vanuit Stap richting de pensioenkringen geen sprake van een schuld inzake het weerstandsvermogen. Dit geldt voor alle pensioenkringen. 

De overige schulden en overlopende passiva hebben betrekking op de overlopende kosten 2023 (227) en een vooruit ontvangen bedrag van Aegon Nederland N.V. voor het project NRS frond-end with SSO (286) en hebben een resterende looptijd van korter dan één jaar.

De vergoedingen die Stap voor de exploitatie ontvangt van de pensioenkringen, betreffen vaste bedragen die zijn overeengekomen met de single-client pensioenkringen of een combinatie van een percentage van het belegd vermogen en vaste bedragen voor de multi-client pensioenkringen. De vaste bedragen betreffen de exploitatiekosten, de voorbereidingen voor de Wtp en de secretariële ondersteuning.

Voor Pensioenkring SVG is de vergoeding met ingang van 1 januari 2023 gebaseerd op een vast bedrag, terwijl de vergoeding in 2022 nog was gebaseerd op een percentage van het belegd vermogen. De vergoeding voor Pensioenkring Aon Groep Nederland betrof de periode vanaf het moment van oprichting van de pensioenkring (van 1 mei 2023 tot ultimo 2023).

Kosten vermogensbeheer die in rekening gebracht worden door Aegon Investment Management B.V., worden rechtstreeks gefactureerd aan de pensioenkringen. Er vindt derhalve vanuit de pensioenkringen naar Stap en vice versa geen verrekening plaats voor deze kosten. 

De kosten vermogensbeheer die zijn gefactureerd aan Stap, zijn opgenomen onder "10. Pensioenuitvoeringskosten".

In december 2023 heeft a.s.r. een bedrag van 770 overgemaakt. Dit bedrag is toegevoegd aan het garantievermogen. Het totale garantievermogen wordt aangehouden op de balans en hieruit wordt het exploitatietekort gefinancierd.

De aanvullende ontvangsten van de pensioenkringen hebben betrekking op kosten die door werkgevers zijn vergoed voor de betreffende pensioenkring of conform afspraak door de pensioenkring zelf worden gedragen, maar reeds door Stap waren voldaan. Dit is in 2023 niet van toepassing. 

Het bestuur van Stap bestaat uit vier leden. Met deze bestuursleden is een vaste vergoeding afgesproken. De overige bestuurskosten bestaan met name uit kosten voor vergaderingen en daarnaast uit een aantal kleinere kostencomponenten. De kosten bestuur zijn ten opzichte van 2022 hoger, omdat de vaste vergoeding is gestegen ten opzichte van 2022.

De raad van toezicht bestaat uit drie leden. Met deze leden is een vaste vergoeding afgesproken. De kosten voor de raad van toezicht zijn ten opzichte van 2022 hoger, omdat de vaste vergoeding is gestegen ten opzichte van 2022. Daarnaast heeft iedere pensioenkring van Stap een eigen belanghebbendenorgaan. Met de leden van de belanghebbendenorganen is tevens een vaste vergoeding afgesproken. Deze kosten zijn gedaald ten opzichte van 2022, omdat Stap alleen een deel van de kosten voor het belanghebbendenorgaan van Multi-client Pensioenkring 2 vergoedt. De kosten die voor deze bestuursorganen ten laste van Stap komen bedragen in totaal 95.

Aan betrokkenen zijn geen leningen, voorschotten of garanties verstrekt.

Kosten bestuursbureau
Eind 2023 heeft Stap twaalf personen in dienst (eind 2022: negen), allen werkzaam in Nederland.

Op het moment van vaststellen van het jaarverslag zijn er geen gebeurtenissen na balansdatum bij Stap.

Stichting Algemeen Pensioenfonds Stap

Het bestuur

Huub Popping
Danielle Melis
Fred Ooms
Marga Schaap